IV SA/Wa 1553/11

WyrokWSA w Warszawie2011-12-09

Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Alina Balicka, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja ustalająca linię brzegu rzeki oraz stwierdzająca przejście gruntów pod wodami płynącymi do zasobu Skarbu Państwa została wydana prawidłowo, w szczególności czy interpretacja załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów dotyczącego przebiegu cieku wodnego jest prawidłowa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że interpretacja zapisu w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów, iż ciek wodny bierze początek z jeziora S., jest błędna. Charakterystyczne informacje wskazują na trzy jeziora, przez które ciek przepływa, co potwierdza, że źródło cieku znajduje się na działce wskazanej przez organy, a nie w jeziorze S. Wody te stanowią własność Skarbu Państwa, a decyzja organu była zgodna z prawem.
Stan faktyczny
P. W. zaskarżył decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. ustalającą linię brzegu cieku wodnego na działkach należących do skarżącego oraz stwierdzającą przejście gruntów pod wodami płynącymi do zasobu Skarbu Państwa. Skarżący kwestionował interpretację załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów, twierdząc, że ciek wodny wymieniony w rozporządzeniu to inny ciek niż ten przebiegający przez jego działki, wskazując na rów melioracyjny jako początek cieku.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu rzeki - oddala skargę - Starosta E. decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., wydaną na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 4, art. 14a i art. 15 ustawy z dnia 18lipca 2001 r. Prawo Wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019, ze zm.) oraz art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo Wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w punkcie pierwszym ustalił linię brzegu cieku [...] stanowiącą działki nr [...] , [...] , [...] i [...] wyznaczone wymienionymi w decyzji granicżnikami. W punkcie drugim decyzji, Starosta E. stwierdził przejście z dniem 30 lipca 2005 r. do zasobu Skarbu Państwa, w trwałym zarządzie Marszałka Województwa [...] , gruntów w/w działek o łącznej pow. 0,4564 ha, pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi, wydzielonych z działek nr [...] , [...], [...] oraz [...], w obrębie K. , stanowiących własność P. W. . Linię brzegu ustalono po wyraźnej krawędzi brzegu cieku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Dyrektor Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. , działając z upoważnienia Marszałka Województwa [...] złożył do Starosty E. wniosek wraz z projektem rozgraniczenia linii brzegowej wód płynących z pozostałymi gruntami przyległymi do rzeki [...] wraz z wykazem zmian gruntowych. Grunty te pokryte są wodami płynącymi, które zostały zaliczone Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r., Nr 16 poz.149) do śródlądowych wód powierzchniowych stanowiących własność publiczną istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, dla których wykonanie uprawnień właścicielskich powierzono Marszałkowi Województwa [...] . W załączniku Nr 2 do w/w rozporządzenia pod pozycją nr 346 w Województwie [...] został umieszczony ciek wodny pod nazwą [...] . Wody płynące rzeki [...] stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy Prawo Wodne stanowią własność Skarbu Państwa. Starosta E. wskazał, że z ewidencji gruntów wynika, iż grunty te zostały ujęte jako rowy i stanowią własność gospodarstwa rolnego. Powstała niezgodność pomiędzy ewidencją gruntów, a rzeczywistym stanem prawnym określającym właściciela gruntów spowodowała konieczność uregulowanie stanu prawnego wód płynących i gruntów znajdujących się pod tymi wodami. Działki nr [...] , [...] , [...] , [...] stanowią własność P. W. , zam. S. [...], [...] G. i mają urządzoną księgę wieczystą nr [...]. Wydzielone działki stanowią użytek gruntowy - wody płynące i są częścią rzeki [...] . Odwołanie od powyższej decyzji złożył P. W. podnosząc, iż [...] wymieniona w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów to zupełnie inny ciek niż ten przebiegający przez działkę strony. Według rozporządzenia [...] bierze początek z jez. S., R., M.y a kończy się w jez. S.- rz. M., a rów melioracyjny bierze początek na działce nr [...], stanowiącej własność Z. Z. Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej w W. , po rozpoznaniu odwołania P. W. , decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż uzupełnił postępowanie dowodowe i z wyjaśnień uzyskanych od Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. wynika, że informacje zamieszczone pod poz. 346 w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. oznaczają przebieg rzeki przez jeziora S., R. i M., a nie źródła rzeki od jez. S.. Również zgodnie z Mapą Podziału Hydrograficznego Polski, rzeka [...] (R.) ma ujście do Jez. S. a źródła na działce nr [...] w obrębie K. i na całej długości oznaczona jest jako rzeka. W tabeli stanowiącej załącznik do w/w rozporządzenia Rady Ministrów podana jest nazwa cieku z charakterystycznymi informacjami, a tymi informacjami są jeziora przez które ciek przepływa. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione stanowisko odwołującego się, że znajdujące się w tabeli sformułowanie "[...] z jez. S., R., M." oznacza, że źródła tej rzeki znajdują się w jeziorze S. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że rozporządzenie określa śródlądowe wody powierzchniowe lub ich części stanowiące własność publiczną, a stosownie art. 5 Prawa wodnego, wody w rowach nie zostały zaliczone do śródlądowych wód powierzchniowych płynących, tym samym nie mogą być wodami publicznymi. O tym czy ciek jest wodą płynącą (publiczną) decydują jego cechy hydrologiczne i morfologiczne, a nie jego nazwa, bowiem w załączniku do przedmiotowego rozporządzenia nazwa cieku "kanał" czy "rów" występuje wielokrotnie. O naturalnym charakterze [...] świadczą jej źródła w bagienku na działce nr [...] , jak również kręty układ poziomy tej strugi, charakterystyczny dla cieków naturalnych, w przeciwieństwie do koryt sztucznych, realizowanych w formie dłuższych bądź krótszych odcinków prostych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. złożył P. W. . Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną interpretację sformułowania, "[...] z jez. S., R., M." zawartego w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w części dla Województwa [...] w poz. 346 poprzez wskazanie, iż źródła [...] znajdują się poza jeziorem S., że przez działki nr [...] , [...] , [...] , [...] z działkami nr [...], [...], [...], [...], [...] nie przebiega rów melioracyjny. W ocenie skarżącego [...] wymieniona pod poz. nr 346 jest zupełnie innym ciekiem niż przebiegający przez jego działki rów melioracyjny, który początek swój bierze z bagienka na działce nr [...] stanowiącej własność Z. i H. Z. Oznaczenie cieku wodnego w postaci "[...]" w załączniku nr 2 do rozporządzenia jest jednoznaczne i oznacza, że ciek ten bierze początek z jeziora S. i wpada do jeziora S. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, ze zm.) wody dzielą się na powierzchniowe i podziemne. Z kolei wodami śródlądowymi są wody, z wyjątkiem wód morza terytorialnego i morskich wód wewnętrznych (art. 5 ust. 2). Zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 i 2 w/w ustawy śródlądowe wody powierzchniowe dzielą się na płynące i stojące. Do śródlądowych wód powierzchniowych płynących zalicza się wody: a) w ciekach naturalnych, kanałach oraz w źródłach, z których cieki biorą początek, b) znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym bądź okresowym naturalnym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych, c) znajdujące się w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących; Natomiast do śródlądowych wód powierzchniowych stojących zalicza się wody znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych niezwiązanych bezpośrednio, w sposób naturalny, z powierzchniowymi wodami płynącymi. Przez ciek naturalny należy rozumieć rzekę, strugę, strumień i potok oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne). Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy wody stanowią własność Skarbu Państwa, innych osób prawnych albo osób fizycznych. Własność Skarbu Państwa stanowią m.in. śródlądowe wody powierzchniowe płynące (art. 10 ust. 1a w/w ustawy). Wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi (art. 10 ust. 2). W art. 11 ust. 2 ustawy Prawo wodne udzielono Radzie Ministrów upoważnienia do określenia w drodze rozporządzenia, śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotne dla: 1) kształtowania zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpowodziowej, 2) regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. nr 16, poz. 149) w § 1 pkt 2 określiła śródlądowe wody powierzchniowe lub ich części, stanowiące własność publiczną, istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Pod pozycją nr 346 w Województwie [...] załącznika nr 2 do w/w rozporządzenia został umieszczony ciek wodny pod nazwą [...] . Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy Prawo wodne wykaz zawarty w załączniku nr 2 uwzględnia nazwę śródlądowej wody powierzchniowej lub ich części z charakterystycznymi informacjami i wskazuje nazwę odbiornika. Pod pozycją nr 346 załącznika nr 2, wśród śródlądowych wód powierzchniowych stanowiących własność publiczną wymieniono ciek naturalny [...]. Jako charakterystyczne informacje tego cieku wskazano jeziora przez które [...] przepływa tj. jeziora S., R., M.. Wymieniono również odbiornik wód tego cieku tj. jezioro S.– rz. M. W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z interpretacją zapisu zawartego w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w części dla Województwa [...] pod poz. 346 zaprezentowaną przez skarżącego, iż zapis ten wskazuje, że [...] bierze początek z jeziora S. Nieuzasadnione byłoby wówczas wymienienie dalszych jezior R. i M. W zapisie tym jako charakterystyczne informacje zostały wymienione trzy jeziora przez które przepływa [...] tj. jezioro S., jezioro R. i jezioro M. Należy również zauważyć, że ze znajdującej się w aktach administracyjnych kopii mapy ewidencji gruntów wynika, że z jeziora S. nie tylko wypływa ciek wodny ale również wpływa do tego jeziora ciek wodny, który bierze początek na działce nr ew. [...] obręb K. . Powyższe wskazuje, iż brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy źródłem mającym miejsce na działce nr [...] a jeziorem S. przebiega rów melioracyjny a nie ciek wodny [...] , jak wykazały to organy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło