IV SA/Wa 1554/06
WyrokWSA w Warszawie2006-10-27
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Izabella Janson, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy eksmisja wykonana na podstawie prawomocnego wyroku sądu, nawet jeśli osoba eksmitowana wtargnie do lokalu wbrew woli wierzyciela, stanowi podstawę do wymeldowania?Ratio decidendi
Eksmisja wykonana na podstawie prawomocnego wyroku sądu jest aktem równoznacznym z ustaniem stałego pobytu w lokalu. Nawet jeśli osoba eksmitowana wtargnie do lokalu wbrew woli wierzyciela, nie stanowi to stałego pobytu z zamiarem stałego przebywania, co jest przesłanką do wymeldowania. Wymeldowanie ustala jedynie stan faktyczny opuszczenia miejsca pobytu stałego, nie wpływając na prawa własności czy inne kwestie prawne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. P. na decyzję Wojewody o wymeldowaniu go z pobytu stałego. Wcześniej Wójt odmówił wymeldowania, uznając opuszczenie lokalu za niedobrowolne i wymuszone pożarem. Wojewoda uchylił decyzję Wójta i orzekł o wymeldowaniu, wskazując na prawomocny wyrok eksmisji jako podstawę. Skarżący zarzucał niezgodność eksmisji z prawem i błędy w nadaniu klauzuli wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Izabella Janson (spr.), asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 października 2006 r. sprawy ze skargi S. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę.
Wójt Gminy W., po rozpatrzeniu wniosku A. P., decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu S. P. z budynku przy ul. [...] w S.. Decyzja ta została uchylona w dniu [...] stycznia 2006 r. przez Wojewodę [...] (nr [...]).
Wójt Gminy W., po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] odmówił wymeldowania S. P. z pobytu stałego z lokalu położonym w S. przy ul. [...]. W uzasadnieniu decyzji Burmistrz podniósł, iż S. P. opuścił dom, bezpośrednio po pożarze w dniu [...] stycznia 2004 r. Następnie zgłosił się po swoje rzeczy, lecz nie został wpuszczony do mieszkania. Podkreślił również, że skarżący od dnia pożaru nie mieszka w lokalu, gdyż nie nadaje się on do zamieszkiwania. Z protokołu przesłuchania świadków wynika, iż S. P. nie zamieszkuje, w przedmiotowym lokalu, ale bywa w S. Jednocześnie Wójt wskazał, że A. P. wymieniła zamki po dokonaniu eksmisji S. P. Dlatego też, wg Wójta Gminy W. opuszczenie lokalu nie miało charakteru trwałego, ani dobrowolnego, ponieważ S. P. został zmuszony do opuszczenia mieszkania, chociaż podejmował działania zmierzające do przywrócenia jego posiadania.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. P. Podniosła, iż po pożarze w dniu [...] stycznia 2004 r. S. P. zamieszkał u swojej matki. Stwierdziła, że od dnia pożaru do dnia wykonania eksmisji, tj. [...] września 2004 r. przyjeżdżał on do budynku przy ul. [...] w S. i zabierał swoje rzeczy. Natomiast te, które zostały spakowane w worki w obecności komornika cały czas czekają na odbiór przez niego. Zwróciła uwagę, iż po wykonaniu eksmisji S. P. pojawił się z policją po to, aby wejść do domu, a nie po to, by odebrać swoje rzeczy. A. P. podniosła przy tym, iż S. P. jest człowiekiem niebezpiecznym i boi się wpuścić go do domu oraz, że nie toczy się wobec niej żadna sprawa w sądzie o znęcanie się nad skarżącym. A. P. dołączyła do odwołania odpisy dwóch wyroków sądowych: wyrok z dnia [...] marca 2002 r., Sądu Okręgowego w S. (sygn. akt [...]) orzekający min. rozwód między A. P. i S. P. oraz nakazujący S. P. opuszczenie domu mieszkalnego nr [...] w S. (obecnie położonego przy ul. [...]) oraz wyrok z [...] czerwca 2002 r, Sądu Apelacyjnego w L. (sygn. akt ' [...]) oddalający apelację od powyższego orzeczenia. Wyrok Sądu Okręgowego w S. uprawomocnił się [...] stycznia 2003 r. i w dniu [...] maja 2003 r. został opatrzony klauzulą wykonalności.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania A. P., uchylił decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] i orzekł o wymeldowaniu S. P. z pobytu stałego w miejscowości S., ul. [...].
W uzasadnieniu swojej decyzji Wojewoda [...] podkreślił, że skuteczne powoływanie się na niedobrowolność opuszczenia miejsca stałego zameldowania może mieć miejsce tylko wtedy, gdy strona wykaże, że poczyniła kroki prawne w celu obrony swoich praw do przebywania w danym lokalu. Podjęcie tego rodzaju kroków powinno doprowadzić do uzyskania rozstrzygnięcia o przywróceniu naruszonego posiadania mieszkania lub potwierdzającego fakt zmuszenia do jego opuszczenia. Natomiast S. P. nie wykazał, aby takie rozstrzygnięcie zapadło. Jednocześnie Wojewoda podniósł, że z akt sprawy wynika, iż eksmisja S. P. z budynku znajdującego się przy ul. [...] w S. wykonana została zgodnie z prawem, tj. na podstawie prawomocnego wyroku sądu opatrzonego klauzulą wykonalności. Wojewoda stwierdził, że egzekucja wyroku orzekającego eksmisję z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem stałego pobytu w tym lokalu i nawet jeśli po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania.
Z tych względów Wojewoda [...] uchylił decyzję Wójta Gminy O. z dnia [...] kwietnia 2006 r. nr [...] i orzekł o wymeldowaniu S. P.
Na powyższą decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. P. wnosząc o jej uchylenie.
W uzasadnieniu skargi, podniósł, że eksmisja jego z pobytu stałego w miejscowości S., ul. [...] została przeprowadzona niezgodnie z prawem, bowiem została dokonana w trakcie toczącego się postępowania o "wstrzymanie eksmisji". Podniósł również, że Sąd Apelacyjny w L., po rozpoznaniu sprawy z powództwa A. P. o nadanie klauzuli wykonalności wyrokowi dotyczącego eksmisji, odmówił jej nadania. Natomiast wyrokowi orzekającemu eksmisję, klauzulę wykonalności nadał Sąd Okręgowy w S., co stanowiło naruszenie prawa. Podkreślił również, iż budynek przy ul. [...] w S. zmuszony był opuścić z powodu pożaru, który powstał w czasie jego nieobecności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska wyrażonego w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na podstawie art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz.1270 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.
Rozpatrywana pod tym względem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Według art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 87, poz. 960 ze zm.), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy).
W orzecznictwie Sądu utrwalił się pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 ustawy jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne, ponadto organ winien ustalić zamiar osoby, która ma być wymeldowana.
Przy ustaleniu zamiaru nie można poprzestać na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mają okoliczności potwierdzające wolę osoby zainteresowanej. Do okoliczności takich należą m. in.: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim (por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00 (niepubl.), wyrok NSA z dnia 6 lutego 2002 r, sygn. akt SA/Sz 1278/00 (niepubl.).
Należy przy tym mieć na uwadze, iż wydanie decyzji administracyjnej o wymeldowaniu z pobytu stałego, stanowi wyjątek od ogólnej zasady realizacji obowiązku wymeldowania przez osobę, która opuszcza miejsce pobytu stałego. Dlatego też obowiązkiem organu rozpatrującego sprawę o wymeldowanie jest niebudzące wątpliwości ustalenie istnienia bądź nieistnienia przesłanki do wymeldowania, tj. opuszczenia miejsca pobytu stałego. Obowiązek ten wynika z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej w art. 7 kpa, co oznacza, że organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i w tym celu obowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 kpa), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 kpa). Wynik zaś, tej oceny powinien znaleźć prawidłowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, w której m.in. organ winien wskazać fakty, które uznał za udowodnione, dowody na których się oparł, oraz przyczyny, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 1 i § 3 kpa).
Rozpatrując sprawę w świetle wyżej wskazanych kryteriów, Sąd doszedł do wniosku, iż rozstrzygnięcie Wojewody [...] jest zgodne z obowiązującym porządkiem prawnym.
W ocenie Sądu, egzekucja wyroku orzekającego eksmisję skarżącego z lokalu
jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6
ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i jeśli nawet po wykonaniu
eksmisji osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego wtargnie do lokalu, nie stanowi
to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania i nie uchyla zaistniałej
wcześniej przesłanki wymeldowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu
Administracyjnego z dnia 6 lutego 2003 r. sygn. akt V SA 1398/02).
Przede wszystkim należy podkreślić, iż po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Wojewoda [...] słusznie uznał, że zachodzą przesłanki wymeldowania S. P. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w S.
W trakcie przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalono, że Sąd Okręgowy w S. wyrokiem z dnia [...] marca 2002 r., sygn. akt [...] orzekł min. rozwód między A. P. i S. P. oraz nakazał S. P. opuszczenie domu mieszkalnego nr [...] w S. (obecnie [...]). Apelacja od tego wyroku oddalona została wyrokiem Sądu Apelacyjnego w L. z dnia [...] czerwca 2002 r., sygn. akt [...]. Wyrok z dnia [...] marca 2002 r. orzekający o eksmisji S. P. uprawomocnił się [...] stycznia 2003 r., a w dniu [...] maja 2003 r. został opatrzony klauzulą wykonalności. Wobec powyższego wyrok z dnia [...] marca 2002 r. orzekający eksmisję S. P. stał się wykonalny. Eksmisję skarżącego z budynku położonego przy ul. [...] w S. dokonał w dniu [...] września 2004 r. Komornik Sądowy Rewiru [...] przy Sądzie Okręgowym w S., po wcześniejszym wezwaniu skarżącego do dobrowolnego wykonania wyroku orzekającego o eksmisji. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego skarżący kilkakrotnie składał skargi na czynności Komornika Sądowego, które zostały oddalone. Sąd Rejonowy w S. postanowieniem z dnia [...] maja 2004 r., sygn. akt [...] oddalił skargę na czynności komornika sądowego. Zażalenie od postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] maja 2004 (sygn. akt [...]) zostało oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z dnia [...] sierpnia 2004 r., sygn. akt [...]. Zażalenie na postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] października 2004 r. (sygn. akt [...]) w przedmiocie skargi na czynności Komornika Sądowego Rewiru [...] przy Sądzie Rejonowym w S. zostało oddalone postanowieniem Sądu Okręgowego w S. z [...] grudnia 2004 r, (sygn. akt [...]).
Jednocześnie Sąd Okręgowy w S. postanowieniem z dnia [...] października 2004 r. oddalił zażalenie S. P. na postanowienie Sądu Rejonowego w S. z dnia [...] września 2004 r. oddalającego wniosek o zabezpieczenie powództwa w sprawie o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego wyroku Sądu Okręgowego S. z dnia [...] marca 2002 r. orzekającego w pkt V o eksmisji skarżącego z przedmiotowego budynku.
Wobec powyższego w ocenie Sądu należy stwierdzić, że postępowanie egzekucyjne zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa określającymi procedurę dotyczącą wykonywania wyroków sądu orzekających o eksmisji z lokalu.
W ocenie Sądu zarzut skarżącego, że chce on wyremontować i zamieszkać w budynku przy ul. [...] w S. należy uznać za bezzasadny, gdyż zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 1984 r. (sygn. akt SA/Gd 990/84 niepubl.) osobą, która opuściła dotychczasowe miejsce stałego pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest osoba, która przestała zamieszkiwać i nie ma zamiaru stałego przebywania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem. Jeżeli osoba taka utraciła uprawnienia do przebywania w lokalu (np. wskutek orzeczenia eksmisji przez sąd), to terenowy organ administracji państwowej wydaje decyzję o wymeldowaniu także wtedy, gdy - nie wyzbyła się ona zamiaru stałego przebywania w tej samej miejscowości.
Należy podkreślić, że ewidencja ludności służy rejestracji danych o miejscu rzeczywistego pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie prawnego. Decyzja o wymeldowaniu na wniosek ustala jedynie, że osoba zameldowania pod przedmiotowym adresem opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Należy wskazać, iż sam fakt wymeldowania nie ma znaczenia w postępowaniu sądowym mającym na celu dokonanie podziału majątku między skarżącym, a jego byłą żoną. Samo wymeldowanie nie ma żadnego wpływu na prawo własności spornej nieruchomości.
Również brak jest podstaw do podnoszenia przez skarżącego, w niniejszym postępowaniu, błędnych jego zdaniem orzeczeń wydawanych przez sądy powszechne. Skarżący, bowiem, nie zgadzając się z wydanymi orzeczeniami wnosił środki odwoławcze które rozpoznawane były przez sądy wyższych instancji.
Skoro zatem Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło