IV SA/Wa 1554/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Z. Z. i H. Z. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia linii brzegu rzeki - oddala skargę - Starosta E. decyzją Nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., wydaną na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 4, art. 14a i art. 15 ustawy z dnia 18lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 239, poz. 2019, ze zm.) oraz art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005 r. o zmianie ustawy Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w punkcie pierwszym ustalił linię brzegu cieku [...] stanowiącą działkę nr [...] , wydzieloną z działki nr [...] w obrębie K. . W punkcie drugim decyzji, Starosta E. stwierdził przejście z dniem 30 lipca 2005 r. do zasobu Skarbu Państwa, w trwałym zarządzie Marszałka Województwa [...] , gruntów działki nr [...] o pow. 0,1391 ha, pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi. Linię brzegu ustalono po wyraźnej krawędzi brzegu cieku. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Dyrektor Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. , działając z upoważnienia Marszałka Województwa [...] złożył do Starosty E. wniosek wraz z projektem rozgraniczenia linii brzegowej wód płynących z pozostałymi gruntami przyległymi do rzeki [...]wraz z wykazem zmian gruntowych. Grunty te pokryte są wodami płynącymi, które zostały zaliczone Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r., Nr 16 poz.149) do śródlądowych wód powierzchniowych stanowiących własność publiczną istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, dla których wykonanie uprawnień właścicielskich powierzono Marszałkowi Województwa [...] . W załączniku Nr 2 do w/w rozporządzenia pod pozycją nr 346 w Województwie [...] został umieszczony ciek wodny pod nazwą [...] . Wody płynące rzeki [...]stosownie do art. 14 ust. 1 ustawy Prawo Wodne stanowią własność Skarbu Państwa. Starosta E. wskazał, że z ewidencji gruntów wynika, iż grunty te zostały ujęte jako rowy i stanowią własność gospodarstwa rolnego. Powstała niezgodność pomiędzy ewidencją gruntów, a rzeczywistym stanem prawnym określającym właściciela gruntów spowodowała konieczność uregulowanie stanu prawnego wód płynących i gruntów znajdujących się pod tymi wodami. Działka nr [...] stanowi własność Z. i H. Z., zam. Ul. [...] w E. i ma urządzoną księgę wieczystą nr [....]. Wydzielona działka stanowi użytek gruntowy - wody płynące i jest częścią rzeki [...] . Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. Z. podnosząc, iż [...]wymieniona w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów to zupełnie inny ciek niż ten przebiegający przez działkę strony. Według rozporządzenia [...]bierze początek z jez. S. , R. , M. a kończy się w jez. S. - rz. M. , a rów melioracyjny bierze początek na działce nr [...] , stanowiącą jego własność. Dyrektor Regionalny Zarządu Gospodarki Wodnej w W. , po rozpoznaniu odwołania Z. Z., decyzją Nr [....] z dnia [...] lipca 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, iż uzupełnił postępowanie dowodowe i z wyjaśnień uzyskanych od Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. wynika, że informacje zamieszczone pod poz. 346 w załączniku do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. oznaczają przebieg rzeki przez jeziora S. , R. i M. , a nie źródła rzeki od jez. S. Również zgodnie z Mapą Podziału Hydrograficznego Polski, rzeka [...](R.) ma ujście do Jez. S. a źródła na działce nr [...] w obrębie K. i na całej długości oznaczona jest jako rzeka. W tabeli stanowiącej załącznik do w/w rozporządzenia Rady Ministrów podana jest nazwa cieku z charakterystycznymi informacjami, a tymi informacjami są jeziora przez które ciek przepływa. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał za nieuzasadnione stanowisko odwołującego się, że znajdujące się w tabeli sformułowanie "[...] z jez. S. , R. , M. " oznacza, że źródła tej rzeki znajdują się w jeziorze S. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że rozporządzenie określa śródlądowe wody powierzchniowe lub ich części stanowiące własność publiczną, a stosownie art. 5 Prawa wodnego, wody w rowach nie zostały zaliczone do śródlądowych wód powierzchniowych płynących, tym samym nie mogą być wodami publicznymi. O tym czy ciek jest wodą płynącą (publiczną) decydują jego cechy hydrologiczne i morfologiczne, a nie jego nazwa, bowiem w załączniku do przedmiotowego rozporządzenia nazwa cieku "kanał" czy "rów" występuje wielokrotnie. O naturalnym charakterze [...] świadczą jej źródła w bagienku na działce nr [...] , jak również kręty układ poziomy tej strugi, charakterystyczny dla cieków naturalnych, w przeciwieństwie do koryt sztucznych, realizowanych w formie dłuższych bądź krótszych odcinków prostych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. z dnia [....] lipca 2011 r. złożył Z. Z. i H. Z. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną interpretację sformułowania, "[...]z jez. S. , R. , M. " zawartego w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w części dla Województwa [...] w poz. 346 poprzez wskazanie, iż źródła [...] znajdują się poza jeziorem S. , oraz przyjęcie, że przez działkę nr [...] nie przebiega rów melioracyjny. W ocenie skarżących [...]wymieniona pod poz. nr 346 jest zupełnie innym ciekiem niż przebiegający przez ich działkę rów melioracyjny, który początek swój bierze z bagienka na działce nr [...] stanowiącej ich własność. Oznaczenie cieku wodnego w postaci "[....]. " w załączniku nr 2 do rozporządzenia jest jednoznaczne i oznacza, że ciek ten bierze początek z jeziora S. i wpada do jeziora S. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie skarga nie jest zasadna. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019, ze zm.) wody dzielą się na powierzchniowe i podziemne. Z kolei wodami śródlądowymi są wody, z wyjątkiem wód morza terytorialnego i morskich wód wewnętrznych (art. 5 ust. 2). Zgodnie z art. 5 ust. 3 pkt 1 i 2 w/w ustawy śródlądowe wody powierzchniowe dzielą się na płynące i stojące. Do śródlądowych wód powierzchniowych płynących zalicza się wody: a) w ciekach naturalnych, kanałach oraz w źródłach, z których cieki biorą początek, b) znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych o ciągłym bądź okresowym naturalnym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych, c) znajdujące się w sztucznych zbiornikach wodnych usytuowanych na wodach płynących; Natomiast do śródlądowych wód powierzchniowych stojących zalicza się wody znajdujące się w jeziorach oraz innych naturalnych zbiornikach wodnych niezwiązanych bezpośrednio, w sposób naturalny, z powierzchniowymi wodami płynącymi. Przez ciek naturalny należy rozumieć rzekę, strugę, strumień i potok oraz inne wody płynące w sposób ciągły lub okresowy, naturalnymi lub uregulowanymi korytami (art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo wodne). Stosownie do art. 10 ust. 1 ustawy wody stanowią własność Skarbu Państwa, innych osób prawnych albo osób fizycznych. Własność Skarbu Państwa stanowią m.in. śródlądowe wody powierzchniowe płynące (art. 10 ust. 1a w/w ustawy). Wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi (art. 10 ust. 2). W art. 11 ust. 2 ustawy Prawo wodne udzielono Radzie Ministrów upoważnienia do określenia w drodze rozporządzenia, śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części, stanowiących własność publiczną, istotne dla: 1) kształtowania zasobów wodnych oraz ochrony przeciwpowodziowej, 2) regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. Rada Ministrów w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2002 r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz. U. z 2003 r. nr 16, poz. 149) w § 1 pkt 2 określiła śródlądowe wody powierzchniowe lub ich części, stanowiące własność publiczną, istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, wymienione w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Pod pozycją nr 346 w Województwie [...] załącznika nr 2 do w/w rozporządzenia został umieszczony ciek wodny pod nazwą [...] . Stosownie do art. 11 ust. 2 ustawy Prawo wodne wykaz zawarty w załączniku nr 2 uwzględnia nazwę śródlądowej wody powierzchniowej lub ich części z charakterystycznymi informacjami i wskazuje nazwę odbiornika. Pod pozycją nr 346 załącznika nr 2, wśród śródlądowych wód powierzchniowych stanowiących własność publiczną wymieniono ciek naturalny S. Jako charakterystyczne informacje tego cieku wskazano jeziora przez które [...] przepływa tj. jeziora S. , R. , M. Wymieniono również odbiornik wód tego cieku tj. jezioro S. – rz. M. W ocenie Sądu, nie można zgodzić się z interpretacją zapisu zawartego w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002 r. w części dla Województwa [...] pod poz. 346 zaprezentowaną przez skarżących, iż zapis ten wskazuje, że [...] bierze początek z jeziora S. Nieuzasadnione byłoby wówczas wymienienie dalszych jezior R. i M. . W zapisie tym jako charakterystyczne informacje zostały wymienione trzy jeziora przez które przepływa [...] tj. jezioro S. , jezioro R. i jezioro M. . Należy również zauważyć, że ze znajdującej się w aktach administracyjnych kopii mapy ewidencji gruntów wynika, że z jeziora S. nie tylko wypływa ciek wodny ale również wpływa do tego jeziora ciek wodny, który bierze początek na działce nr ew. [...] obręb K. Powyższe wskazuje, iż brak jest podstaw do uznania, że pomiędzy źródłem mającym miejsce na działce nr [...] a jeziorem S. przebiega rów melioracyjny, a nie ciek wodny [...] , jak wykazały to organy. Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.