IV SA/Wa 1558/14

WyrokWSA w Warszawie2014-10-17

Skład orzekający: Piotr Korzeniowski, Jakub Linkowski, Małgorzata Małaszewska-Litwiniec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy urodzenie się dziecka cudzoziemca w trakcie postępowania o nadanie statusu uchodźcy, po złożeniu poprzedniego wniosku, stanowi nową okoliczność uzasadniającą merytoryczne rozpatrzenie kolejnego wniosku, a nie jego umorzenie jako niedopuszczalnego z powodu złożenia go na tych samych podstawach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że urodzenie się dziecka cudzoziemca w trakcie postępowania, po złożeniu poprzedniego wniosku o nadanie statusu uchodźcy, stanowi nową okoliczność faktyczną, która nie była oceniana w poprzednich postępowaniach. W związku z tym, nie można mówić o tożsamości wniosków, a kolejny wniosek powinien być rozpatrzony merytorycznie, w tym pod kątem udzielenia zgody na pobyt tolerowany ze względu na prawo do życia rodzinnego i prawa dziecka. Organy administracji naruszyły przepisy postępowania i prawa materialnego, umarzając postępowanie bez uwzględnienia tej nowej okoliczności.
Stan faktyczny
Skarżący, E. G., złożył czwarty wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Organy administracji umorzyły postępowanie, uznając wniosek za niedopuszczalny, ponieważ oparty był na tych samych podstawach co poprzednie wnioski. Skarżący podniósł, że nową okolicznością jest urodzenie się jego córki, co powinno być rozpatrzone w kontekście prawa do życia rodzinnego i udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Organy nie uwzględniły tej okoliczności, uznając ją za nieistotną dla statusu uchodźcy.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźców oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Sąd stwierdził również, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Piotr Korzeniowski, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski, sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2014 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...].05.2014 r., nr [...], Rada do Spraw Uchodźców (zwana dalej Radą), po rozpatrzeniu odwołania E. G. (zwanego dalej skarżącym) od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].03.2014 r. o umorzeniu postępowania wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczalny - utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję. E. G. obywatel [...], deklarujący narodowość [...], w dniu [...].07.2013 r. złożył kolejny, czwarty wniosek o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosek ten został złożony po otrzymaniu przez cudzoziemca decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...].03.2010 r. o odmowie nadania mu statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz odmowie zgody na pobyt tolerowany, a także wydaleniu z terytorium RP ( nr [...]). Wskazaną decyzję utrzymała w mocy Rada do Spraw Uchodźców (decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r.- [...]). W dniu [...].08.2010 r. cudzoziemiec złożył drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy, który jako oparty na tych samych podstawach, został uznany za niedopuszczalny przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców ([...] z dnia [...] stycznia 2011 r.). Organ nadmienił, iż cudzoziemiec w trakcie trwania procedury uchodźczej, nielegalnie opuścił Polskę, po czym został przekazany przez władze austriackie. W dniu przekazania go władzom polskim, tj. [...].03.2011 r., złożył on trzeci wniosek o nadanie statusu uchodźcy na terytorium RP. Cudzoziemiec złożył również wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji o wydaleniu, jednak Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję odmowną. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy w kwestii wstrzymania wydalenia został zweryfikowany negatywnie. Cudzoziemiec skierował skargę na decyzję o odmowie wstrzymania wykonania wydalenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wyrokiem z dnia 12 grudnia 2011 r. WSA w Warszawie oddalił skargę. Po szczegółowej weryfikacji, przedstawionego przez aplikanta materiału dowodowego w ramach trzeciego wniosku, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uznał, iż wszystkie okoliczności przedstawiane przez pana E. G. są tożsame z okolicznościami, które były podstawą podjętych decyzji przez organy orzekające w postępowaniu wszczętym pierwszym wnioskiem. W dniu [...].10.2012 r. organ I. instancji wydał decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Rada do Spraw Uchodźców w dniu [...].05.2013 r. utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I. instancji. Decyzja ta została przez cudzoziemca zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyroku z dnia 4.02.2014 r. WSA w Warszawie (sygn. akt IV SA/Wa 1588/13), po rozpoznaniu sprawy oddalił skargę, poddając wnikliwej analizie sytuację skarżącego. Składając ostatni, czwarty wniosek E. G. zeznał, że nie może wrócić do domu "(...) bo mam tam kłopoty. Z mojego powodu mój brat B. G. trafił do więzienia – Obwód [...]. Jeżeli mógłbym pojechać do ojczyzny to chętnie bym to zrobił, bo nie widziałem matki już 3 lata. Chcę tu w Polsce zostać i spokojnie wychowywać moje dziecko." (k. 27 v. akt org. I. inst.). Cudzoziemiec zeznał, że był poddawany przemocy fizycznej i psychicznej. W trakcie pobytu w Polsce zawarł małżeństwo wyznaniowe z A. A., obywatelką [...], z którą wychowują małoletnią córkę E. G. (objęte odrębnymi postępowaniami uchodźczymi, zakończonymi decyzjami o odmowie przyznania statusu uchodźcy, przyznania ochrony uzupełniającej, a także o nie wyrażeniu zgody na pobyt tolerowany oraz o wydaleniu z terytorium RP). W trakcie postępowania przed organem I instancji cudzoziemiec wniósł o wstrzymanie decyzji o wydaleniu z terytorium RP, w którego uzasadnieniu powołał się na rozpoczętą właśnie nową procedurę uchodźczą oraz zamiar złożenia skargi na decyzję Rady do Spraw Uchodźców do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W dniu [...].07.2013 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wstrzymania wykonania decyzji, zaś po wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję. E. G. wniósł także o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania świadka, A. O., a także przedstawił oświadczenie obywatela [...], A. S., mające odnosić się do okoliczności prześladowania wnioskodawcy w kraju pochodzenia. Już organ I. instancji uznał, iż przedstawiona sprawa jest tożsama ze sprawą rozpatrywaną wcześniej i zakończoną decyzją ostateczną. Obydwa wnioski cudzoziemca dotyczą tego samego żądania tj. przyznania statusu uchodźcy, oparte są, w ocenie organu, na tej samej podstawie prawnej i faktycznej, bowiem cudzoziemiec nie wykazał żadnych nowych, istotnych informacji lub dowodów w sprawie. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wykazał, iż podejmowane przez stronę kroki służą jedynie przedłużaniu postępowania, a nie zmierzaniu do rozstrzygnięcia sprawy. E. G., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył odwołanie. Zarzucił organowi I. instancji liczne uchybienia o charakterze materialnym, jak również formalnym. W uzasadnieniu podniesiono, że organ wydający decyzję nie uwzględnił zmiany okoliczności polegającej na odmiennej sytuacji osobistej cudzoziemca (małżeństwo wyznaniowe, urodzenie się dziecka) w porównaniu do stanu opisywanego we wcześniejszym wniosku. Zarzucono także niedostateczne uzasadnienie dla uznania wnioskodawcy za osobę mało wiarygodną. Strona wskazała na brak odniesienia się organu do aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec podniósł także zarzut braku podstaw do odmowy przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wskazanego świadka. Przyjmując ewentualność w postaci utrzymania przez Radę do Spraw Uchodźców decyzji organu I instancji w zakresie statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej, cudzoziemiec argumentował, iż niewątpliwie istnieją podstawy do udzielania mu zgody na pobyt tolerowany z uwagi na sytuację rodzinną, szczególnie relację z małoletnią córką, a także możliwe trudności w zachowaniu jedności rodziny w przypadku realizacji decyzji o wydaleniu do kraju pochodzenia, wobec faktu posiadania przez małżonkę (ślub wyznaniowy) obywatelstwa [...]. W dniu [...].04.2014 r. Rada do Spraw Uchodźców poinformowała cudzoziemca o możliwości wypowiedzenia się w sprawie w trybie art. 10 K.p.a. Rada do Spraw Uchodźców wyjaśniła w zaskarżonej decyzji, że w przypadku rozpatrywania odwołania od decyzji o umorzeniu postępowania, wydanej na podstawie art. 40 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy, powtórnie rozpatrując sprawę, dokonuje porównania materiału dowodowego przedstawionego w ramach pierwszego postępowania (I. wniosek), zakończonego decyzją o odmowie przyznania statusu uchodźcy, z materiałem dowodowym zgromadzonym w ramach postępowania wszczętego poprzez złożenie nowego wniosku, następnie musi rozstrzygnąć czy zaistniała przesłanka "tych samych podstaw" obydwu wniosków. W przypadku stwierdzenia wystąpienia "tych samych podstaw" obydwu wniosków Rada utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji o umorzeniu postępowania (zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.), zaś w przypadku wystąpienia różnicy w "podstawach wniosków" Rada uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (zgodnie z art. 138 § 2 K.p.a.). "Podstawy wniosku" należy rozumieć jako okoliczności faktyczne i prawne, które określają całokształt sytuacji tego samego wnioskodawcy w danych okresach czasu, które organ pierwszej instancji po złożeniu nowego wniosku, a organ drugiej instancji w trybie odwołania - będą poddawać analizie porównawczej. Obok wspomnianej już wymaganej tożsamości wnioskodawcy, ocenić należy stan prawny, faktyczną sytuację osobistą wnioskodawcy oraz obiektywne okoliczności dotyczące sytuacji w kraju pochodzenia, odnosząc te kryteria do dwóch różnych okresów czasu, odpowiednio skorelowanych ze składanymi przez cudzoziemca wnioskami (tak min. NSA w wyroku sygn. II OSK 557/10; WSA w Warszawie sygn. IV SA/Wa 1647/11 oraz sygn. V SA/Wa 1506/11). Założenie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą żadne nowe okoliczności organ przyjął na podstawie oświadczeń wnioskodawcy zawartych w kolejnych wnioskach o nadanie statusu uchodźcy. Przepis art. 40 ust 1 i 2 ustawy nie nakłada na organ prowadzący postępowanie obowiązku przeprowadzania w takiej sytuacji przesłuchania strony. Obowiązkiem organu jest zbadanie podstaw, na których oparty jest kolejny wniosek i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w przypadku stwierdzenia, że po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. W ocenie Rady, rozstrzygnięcie organu I. instancji o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku było w pełni uzasadnione. Rada podzieliła pogląd, że wskazane przez wnioskodawcę informacje i wnioski dowodowe nie mogą stanowić przesłanki do zmiany orzeczenia. Cudzoziemiec miał możliwość przedstawienia wszelkich istotnych w postępowaniu okoliczności i na wszystkich etapach postępowania statusowego z tego uprawnienia korzystał. W ocenie Rady, w kolejnym, czwartym już wniosku o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemiec nie wskazał na żadne nowe okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek do nadania statusu uchodźcy. Na podstawie oświadczeń złożonych w kolejnym wniosku o nadanie statusu uchodźcy, jak też na podstawie wniesionego odwołania, brak było jakichkolwiek podstaw do twierdzenia, że kolejny wniosek dawał podstawę do wydania kolejnej, odmiennej decyzji w sprawie o nadanie statusu uchodźcy, rozstrzygającej co do istoty. E. G. nie przedstawił żadnych nowych podstaw wniosku. W przypadku stwierdzenia, że wniosek dotyczy tych samych podstaw, jakich dotyczyła sprawa już rozstrzygnięta, postępowanie zostaje umorzone. Odnosząc się do sformułowanych w odwołaniu zarzutów Rada do Spraw Uchodźców stwierdziła, że nie zasługują one na uwzględnienie. W kwestii zmiany okoliczności dotyczących sytuacji osobistej cudzoziemca (małżeństwo wyznaniowe, urodzenie się dziecka), stwierdziła, że nie jest to okoliczność zupełnie nowa, gdyż już na etapie poprzedniego wniosku (trzeciego) fakty te były znane organowi prowadzącemu postępowanie. Zasadnie jednak ani wówczas, ani podczas postępowania będącego przedmiotem niniejszego odwołania okoliczność ta nie została uznana za relewantną dla sytuacji cudzoziemca, w kontekście ubiegania się o status uchodźcy (objęcia ochroną uzupełniającą). W katalogu ustawowych przesłanek jakie decydują o przyznaniu cudzoziemcowi statusu uchodźcy (objęciu ochroną uzupełniającą) nie występują takie, które pozwalałyby pozytywnie kwalifikować danego aplikanta bezpośrednio ze względu na jego stan cywilny czy relacje rodzicielskie. Tym samym zmiana odnosząca się do tej materii jest nieistotna dla oceny jaką podejmuje organ rozpatrujący kolejny wniosek cudzoziemca. Strona w kontekście relacji rodzinnych dowodziła także, iż jej obecna sytuacja w pełni uzasadnia pozytywną decyzję o udzieleniu zgody na pobyt tolerowany. Nie można zgodzić się z takim poglądem. Zarówno małżonka cudzoziemca (A. A.) jak i nieletnia córka objęte zostały odrębnymi procedurami statusowymi i w przypadku ich obydwu w obrocie prawnym funkcjonują ostateczne i prawomocne decyzje odmawiające im statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej, jak również zgody na pobyt tolerowany. Orzeczono w ich przypadku także nakaz wydalenia z terytorium RP. Niezasadne są zatem, w ocenie Rady, argumenty odwołujące się do kryterium jedności rodziny i prawa do życia w rodzinie. Sytuacja wnioskodawcy jak i jego najbliższych będzie identyczna i nie będą oni narażeni na rozdzielenie spowodowane możliwością pozostania w Polsce części rodziny, podczas gdy inni jej członkowie opuściliby terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ewentualne wydalenie strony wiązać się będzie również z wydaleniem całej rodziny, a zatem nie zostanie naruszona zasada jedności rodziny. W odniesieniu do perspektyw rozwoju dziecka, Rada podkreśliła, że dobro dziecka i budowanie relacji rodzinnych zależy w pierwszej kolejności od warunków stworzonych mu przez rodzinę, a nie od miejsca jego wychowywania. Przepisy prawa polskiego i międzynarodowego nie przewidują odrębnych przesłanek przyznania statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej czy zgody na pobyt tolerowany dla dzieci, innych niż dla osób pełnoletnich. Przesłanki te są identyczne i tak jak nie spełnia ich skarżący, tak nie spełnia ich jego małoletnia córka. Takie też stanowisko zajęły organy rozpatrujące sprawę małoletniej. Również analiza informacji o sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca, nie dała, w ocenie organu odwoławczego, podstaw do twierdzenia, że w przypadku powrotu do kraju pochodzenia mogłyby być naruszone prawa dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Nie udziela się bowiem międzynarodowej ochrony tylko z powodu potrzeby zapewnienia lepszych okoliczności bytowych dla danej rodziny. Należy się liczyć z faktem, że związana z koniecznością opuszczenia terytorium RP zmiana miejsca zamieszkania może wiązać się z niedogodnościami i trudnościami, także powodowanymi przez bilateralne relacje krajów, z których pochodzą cudzoziemcy. Niemniej jednak zakres zastosowania norm prawnych regulujących zasady udzielania ochrony międzynarodowej, nie pozwala na dowolne ich wykorzystywanie przez cudzoziemców, poszukujących lepszych warunków życia, także dla swojej rodziny i swoich dzieci. Nawiązując do zarzutu odwołania, że organ I. instancji nie wykazał przyczyn, dla których wiarygodność wnioskodawcy została zakwestionowana, Rada w pełni podzieliła zastrzeżenia formułowane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w aspekcie oceny wiarygodności cudzoziemca. Uznała też za konieczne zaakcentowanie faktu, iż niniejszy wniosek jest już czwartą, kolejną aplikacją tej samej osoby, a więc oczywistym i pragmatycznym oraz proceduralnie w pełni poprawnym jest bazowanie na dotychczasowym własnym doświadczeniu przez organ prowadzący postępowanie. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał dwa fakty, które dawały podstawę do wyrażonej opinii, tj. przedstawienie organom statusowym dokumentu, który wedle ekspertyzy Biura Badań Kryminalistycznych Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego był "dokumentem fikcyjno-fantazyjnym", a także sama postawa cudzoziemca, który w trakcie trwania procedury opuścił Polskę i udał się nielegalnie do [...], by następnie zostać przekazany władzom polskim w ramach procedury dublińskiej. W ocenie Rady, kolejne działania wnioskodawcy słusznie zostały uznane przez organ I. instancji za próbę wydłużenia postępowania i niedopuszczenia do wydalenia, a także wykorzystywania procedury uchodźczej niezgodnie z jej celem. W takim też kontekście - zdaniem Rady - interpretować decyzję o odrzuceniu wniosku dowodowego w postaci przesłuchania świadka przedstawionego przez cudzoziemca. Na podstawie wyżej wskazanych wytycznych (Dyrektywa Rady 2005/85/WE z dnia 1 grudnia 2005 r.) organ I instancji uznał, iż ewentualnie pozyskane w ten sposób informacje, nie zwiększyłyby w sposób znaczny prawdopodobieństwa spełnienia przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy bądź innej formy ochrony międzynarodowej. Rada uznaje takie podejście za uzasadnione i właściwe. Ustosunkowując się do zarzutu o pominięciu w uzasadnieniu decyzji organu I. instancji wątku aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia, po pierwsze Rada zauważyła, iż w części odnoszącej się kondycji zdrowotnej strony, organ jednoznacznie wskazał na kwestie opieki medycznej w [...], a także w [...], opierając się na materiałach dotyczących aktualnej sytuacji w tym kraju. Po drugie cudzoziemiec, ani w samym wniosku, ani w innej postaci dowodowej nie przedstawiał informacji, które jego zdaniem mogłyby świadczyć o zmianie sytuacji ogólnej w kraju pochodzenia. Co więcej, jak sam deklarował od trzech lat nie odwiedzał ojczyzny, więc ewentualna zamiana sytuacji w kraju nie mogła być okolicznością bezpośrednio przez niego doświadczoną. W tym też kontekście Rada zwróciła uwagę na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.06.2003 r. (V SA 2582/02), zgodnie z którym (...) główną przesłanką stosowania Konwencji Genewskiej są zindywidualizowane, uzasadnione obawy danej osoby przed prześladowaniem z powodów ściśle określonych w Konwencji, a nie istniejąca generalnie sytuacja w kraju jej pochodzenia. (...) w świetle definicji uchodźcy do uzyskania statusu uchodźcy uprawnione są jednak jedynie te osoby, które indywidualnie wykażą, że są (lub mogą być w przyszłości) obiektem skierowanych przeciwko nim prześladowań z uwagi na wymienione w Konwencji przesłanki. Z tego powodu sytuacja w kraju pochodzenia nie wskazuje na pojawienie się nowej podstawy wniosku uzasadniającej obawę E. G. przed prześladowaniem. We wniesionej skardze oraz piśmie ją uzupełniającym cudzoziemiec ponownie powołał się na nieuwzględnienie zgłoszonych przez niego wniosków dowodowych z przesłuchań osób, które znają go z [...]. W tym kontekście zarzucił: - naruszenie artykułów: 7, 75, 77, 80, 107 K.p.a. przez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego; - wadliwe zastosowanie i interpretację art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony i w efekcie pominięcie okoliczności uzasadniających udzielenie zgody na pobyt tolerowany, a przy tym naruszenie Konwencji Genewskiej i Protokołu Nowojorskiego; - naruszenie przez brak zastosowania art.: 13, art. 15 i art. 97 ust. 1 pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w sytuacji gdy prawidłowo ustalony stan faktyczny dawał ku temu podstawy. W uzupełnieniu skargi E. G. podał, że matka jego dziecka, z którą zawarł ślub wyznaniowy również otrzymała decyzję Rady utrzymującą w mocy decyzje I. instancji o umorzeniu postępowania wobec stwierdzenia, że ponowny wniosek o objęcie ochroną międzynarodową jest niedopuszczalny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 20.05.2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1798/13 uchylił decyzję Rady uznając, że fakt urodzenia się [...].11.2012 r. córki A. A. i E. G. – E. G. nie był badany w czasie poprzedniego postępowania. Skarżący podał, że okoliczność ta nie była też oceniana przy okazji rozpatrywania jego poprzedniego (trzeciego) wniosku. Stanowi więc okoliczność nową i nie można mówić o tożsamości wniosków trzeciego i czwartego. Winna więc być rozważona w kontekście udzielenia zgody na pobyt tolerowany (prawo do życia rodzinnego i prawa dziecka). W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga jest zasadna. W piśmie uzupełniającym skargę E. G. podniósł, że w toku obecnego postępowania administracyjnego akcentował kwestię narodzin [...].11.2012 r. córki E. Urodziła się ona ze związku, w którym skarżący trwale pozostaje (ślub wyznaniowy) z A. A. Ze względu na dobro córki i troskę o jej prawidłowy rozwój, skarżący wnioskował o uwzględnienie przesłanki stanowiącej podstawę do wydania zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jaką jest ochrona prawa do życia rodzinnego. Organ w zaskarżonej decyzji wskazał jedynie, że jest to okoliczność bez znaczenia w sprawie, bowiem zarówno wobec matki dziecka jak i ojca wydano decyzje odmawiające im prawa pobytu na terytorium Polski i nakazującą ich wydalenie. Skarżący zakwestionował to stanowisko organu i podniósł, że przepis art. 97 ust. 1 pkt 1a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, określający przesłanki wydania zgody na pobyt tolerowany z uwagi na ochronę prawa do życia rodzinnego, nie wymaga w żadnym razie, by osoby mogące potencjalnie z niego korzystać legitymowały się tytułem prawnym do zgodnego z prawem pobytu w Polsce. Podstawą prawną wydania zaskarżonej decyzji był przepis art. 40 ust. 1 i ust.2. pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r. poz. 680). Zgodnie z art. 40 ust. 1 tej ustawy, jeżeli organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 2 tego artykułu, wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył wniosek oparty na tych samych podstawach. Ocenie Sądu podlega zatem, czy organy administracji orzekające w sprawie mogły uznać kolejny wniosek cudzoziemca za niedopuszczalny z tego względu, że jest czwartym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy, w kontekście ustalenia, czy nowy wniosek oparty został na tych samych podstawach co poprzednie składane przez cudzoziemca. W tym celu odwołać się należy do wytycznych zawartych w dyrektywie Rady 2005/85/WE z 1.12.2005 r. w sprawie ustanowienia minimalnych norm dotyczących procedur nadawania i cofania statusu uchodźcy w Państwach Członkowskich (Dz.U.UE.L.05.326.13). Zgodnie z treścią art. 32 ust. 3 i 4 tej dyrektywy, kolejny wniosek o udzielenie azylu jest poddawany najpierw wstępnemu rozpatrzeniu co do tego, czy po podjęciu w sprawie poprzedniego wniosku decyzji ostatecznej, zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje odnoszące się do rozpatrzenia możliwości uzyskania przez niego statusu uchodźcy na mocy dyrektywy 2004/83/WE. Wniosek jest rozpatrywany merytorycznie, jeżeli po wstępnym rozpatrzeniu zaistniały lub zostały przedstawione przez wnioskodawcę nowe elementy lub informacje, znacznie zwiększające prawdopodobieństwo spełniania przez wnioskodawcę warunków statusu uchodźcy. Znaczenie może więc mieć ujawnienie nowych okoliczności faktycznych dotyczących indywidualnej sytuacji cudzoziemca czy sytuacji w kraju pochodzenia, jak również zmiana sytuacji w samym kraju pochodzenia. Przy czym należy podkreślić, że w tym postępowaniu badaniu podlegają nie tylko okoliczności dotyczące spełnienia warunków do uznania za uchodźcę ale także, wobec stwierdzenia, że wnioskodawca na takie nowe okoliczności się nie powołuje, inne okoliczności skutkujące ochroną przed wydaleniem, tj. możliwością zastosowania ochrony uzupełniającej bądź udzielenia ochrony w postaci zgody na pobyt tolerowany. Gdy zatem cudzoziemiec złoży kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, organ w pierwszej kolejności winien ocenić, czy powołane są w nim nowe podstawy, mogące mieć wpływ na udzielenie którejkolwiek z form ochrony, tj.: nadania statusu uchodźcy, udzielenia ochrony uzupełniającej, udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Z kolei za "Podstawy wniosku" należy rozumieć okoliczności faktyczne i prawne, określające całokształt sytuacji tego samego wnioskodawcy w danych okresach czasu, które organ pierwszej instancji po złożeniu nowego wniosku, a organ drugiej instancji w trybie odwołania - będą poddawać analizie porównawczej. W tym kontekście nie jest uprawnione stanowisko organu, że E. G. nie przedstawił żadnych nowych podstaw wniosku w stosunku do poddanych ocenie przy rozpatrywaniu jego trzeciego wniosku. W ocenie Sadu, w rozpatrywanej sprawie okolicznością, która nie była oceniana w poprzednich postępowaniach - z wniosków skarżącego o objęcie go ochroną międzynarodową - był fakt urodzenia się córki E. w dniu [...].11.2012 r.. O tym fakcie skarżący wprawdzie powiadomił organ podczas rozpatrywania jego poprzedniego (trzeciego) wniosku, kwestia ta jednak nie znalazła żadnego odzwierciedlenia we wówczas wydanych decyzjach obu instancji. Organ jedynie fakt ten odnotował, ale nie przeprowadził oceny jego znaczenia w sprawie. Twierdzenie organu zarówno I. jak i II. instancji, że jest to okoliczność niemająca wpływu na rozstrzygnięcie, jest wadliwe. Powołanie się przez skarżącego na pozostawanie w nowym związku (zawarcie ślubu wyznaniowego) i fakt urodzenia dziecka z tego związku, co - jak uprzednio podkreślono - nie podlegało ocenie w poprzednich postępowaniach, jest to niewątpliwie nowa okoliczność i nie pozwala na przyjęcie stanowiska o tożsamości wniosków. Są to nowe fakty, które powinny być ocenione przez pryzmat spełniania lub nie przesłanek do udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Organ wydający decyzję umarzającą to postępowanie nie uwzględnił zatem zmiany okoliczności polegającej na odmiennej sytuacji osobistej cudzoziemca (zawarcie małżeństwa wyznaniowego, urodzenie się dziecka) w porównaniu do stanu ocenianego we wcześniejszym wniosku. Należy mieć bowiem na uwadze, że zgodnie z obowiązującym w dacie orzekania przez organy art. 97 ust. 1 pkt 1 a ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP, jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Nie było także uprawnione stanowisko Rady, powtórzone następnie w odpowiedzi na skargę, sporządzonej już po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnego wyroku z dnia 20.05.2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1798/13. Wyrok ten uchylił zaskarżoną decyzję, bowiem bezpodstawnie pominięto fakt urodzenia się [...].11.2012 r. córki A. A. i E. G. – E. G. , który to nie był badany w czasie poprzedniego postępowania, przez co nie zachodziła tożsamość wniosków, a był w ocenie Sądu okolicznością istotną z punktu widzenia oceny zasadności przyznania pobytu tolerowanego matce oraz córce. Skarżący, będący ojcem tego dziecka podał, że okoliczność ta nie była oceniana także przy okazji rozpatrywania jego poprzedniego wniosku. Stanowi więc okoliczność nową i z tego względu nie można mówić o tożsamości wniosków. Winna więc być rozważona w kontekście udzielenia zgody na pobyt tolerowany, w powołaniu na prawo do życia rodzinnego i prawa dziecka. Faktem jest, że zarówno małżonka cudzoziemca w świetle zawartego ślubu wyznaniowego (A. A.) jak i nieletnia córka (E. G.) objęte zostały odrębną procedurą statusową. Nie było natomiast trafne stanowisko Rady, że cudzoziemki ostatecznie opuszczą Polskę, bo w przypadku ich obydwu w obrocie prawnym funkcjonują ostateczne i prawomocne decyzje odmawiające im statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej, jak również zgody na pobyt tolerowany. A także w ich przypadku wydano nakaz wydalenia z terytorium RP. Jak już uprzednio wskazano prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 20.05.2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1798/13, Sąd uchylił decyzję Rady, w której przyjęto, iż zachodzi tożsamość wniosków cudzoziemki o objęcie ochroną międzynarodową, obejmujących także małoletnią córkę. Sprawa ta zatem, wbrew stanowisku Rady, nie jest prawomocnie przesądzona. Nie jest zatem oczywiste, czy ewentualny powrót cudzoziemca do kraju pochodzenia wiązać się będzie również z opuszczeniem Polski przez resztę rodziny cudzoziemca, a zatem, czy nie zostanie naruszona zasada jedności tej rodziny, co wykluczyła Rada. Konkludując stwierdzić należy, że organy obu instancji naruszyły przepisy postępowania (art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a., a Rada dodatkowo art. 15 K.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przez brak precyzyjnego ustalenia czy zachodzi tożsamość nowego wniosku cudzoziemca z poprzednimi jego wnioskami. Naruszone także zostały przepisy prawa materialnego w postaci art. 40 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało wyeliminowanie decyzji obu instancji z obrotu prawnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c P.p.s.a., a także art. 152 P.p.s.a, - orzekł jak w sentencji. Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku, organy ponownie rozstrzygając w sprawie uwzględnią ustalenia i ocenę prawną w nim wyrażoną, mając na względzie treść przepisu art. 513 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r., poz. 1650).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło