IV SA/Wa 1559/18

WyrokWSA w Warszawie2018-09-27

Skład orzekający: Anita Wielopolska, Aleksandra Westra, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dowody w postaci wyników badań DNA i oświadczenia wuja mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zmiany nazwiska, jeśli nie potwierdzają one, że przodek skarżącego nosił nazwisko historyczne, a jedynie prawdopodobieństwo pokrewieństwa?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie narusza prawa. Organy administracji prawidłowo oceniły, że nowe dowody (badania DNA, oświadczenie wuja) nie są istotne dla sprawy zmiany nazwiska na nazwisko historyczne, ponieważ nie potwierdzają one, że przodek skarżącego nosił to nazwisko. Zgodnie z przepisami, zmiana na nazwisko historyczne jest możliwa tylko wtedy, gdy osoba ubiegająca się o zmianę posiada członków rodziny o tym nazwisku, co nie zostało wykazane.
Stan faktyczny
Skarżący W. L. domagał się zmiany nazwiska na nazwisko historyczne L. – T., twierdząc, że jego ojciec nosił to nazwisko. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji ostatecznej, uznając, że skarżący nie wykazał posiadania członków rodziny o nazwisku L. – T., co jest warunkiem zmiany na nazwisko historyczne. Skarżący wniósł o wznowienie postępowania, powołując się na nowe dowody: wyniki badań DNA i oświadczenie wuja, które miały potwierdzić jego pokrewieństwo i pochodzenie od rodu L. – T. Wojewoda i Minister odmówili uchylenia decyzji, uznając dowody za nieistotne dla sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant ref. staż. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2018 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją" albo "decyzją odwoławczą") Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu odwołania W. L. (dalej "Skarżącego"), reprezentowanego przez adw. P. D., od decyzji Wojewody [...] (dalej "Wojewody") z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...], wydanej w przedmiocie uchylenia decyzji własnej z [...] marca 2016 r. nr [...], wydanej w przedmiocie zmiany nazwiska Skarżącego – utrzymał decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r. w mocy. II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra zaskarżonej obecnie decyzji odwoławczej, przedstawia się następująco: 1. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. Wojewoda wznowił na wniosek Skarżącego, zawarty w piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. i powołujący się na przyczynę wznowienia wskazaną w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wojewody z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] (dalej "Kierownika") z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], orzekającą o odmowie zmiany nazwiska W. L. na L. – T.. We w/w wniosku o wznowienie postępowania Skarżący wskazał na nowe dowody i nowe okoliczności faktyczne w sprawie w postaci oświadczenia jego wuja M. A. G. L. – T. z dnia [...] kwietnia 2017 r. , jak też wyniki badań DNA z dnia [...] maja 2017 r. 2. Decyzją z [...] grudnia 2017 r., wydaną na podstawie art.151 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] marca 2016 r., wskazując na niewystąpienie w sprawie przesłanki wznowienia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organ wskazał zatem, iż przedłożone przez Skarżącego dowody w postaci oświadczenia wuja wnioskodawcy mieszkającego w [...] oraz wyniki badań DNA nie stanowią nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. 3. Pełnomocnik Skarżącego wniósł odwołanie od w/w decyzji Wojewody. III. Jak już wskazano, zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] marca 2018 r. Minister rozpatrzył odwołanie Skarżącego od decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r., utrzymując tę decyzję w mocy. Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, Minister wskazał w szczególności, co następuje: (i) We wniosku o wznowienie postępowania powołał się na przesłankę art. 145 § 1 pkt 5 kpa z uwagi na to, że istnieją nowe dowody i nowe okoliczności faktyczne w sprawie w postaci oświadczenia M. A. G. L. – T. z dnia [...] kwietnia 2017 r. jak i wyniki badań DNA z dnia [...] maja 2017 r. Wznowienie postępowania może nastąpić nie tylko z uwagi na fakt, iż ujawnione zostały nowe dowody, lecz także nowe okoliczności faktycznie istotne dla sprawy, przy czym ujawnienie się tych okoliczności może być rezultatem przeprowadzenia dowodów (ujawnienia się dowodów) po wydaniu decyzji, jednak - co kluczowe - muszą one wskazywać na fakty, które są istotne dla sprawy, a nie były znane organowi w momencie jej podejmowania (por. wyrok SN z 21 maja 2002 r. znak III RN 71/01; wyrok NSA z 9 listopada 2016 r. II OSK 881/16). Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zatem nowe okoliczności, o jakich mowa w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, przedstawiają określony stan faktyczny i prawny, który istniał w chwili wydawania przez organ decyzji ostatecznej, lecz nie był on znany organowi, mający wpływ na status prawny strony, tj. zakres jego praw i obowiązków, a w konsekwencji na treść merytorycznego rozstrzygnięcia. (ii) W niniejszej sprawie nie zaistniała sytuacja odpowiadająca powyższej tezie. Dowody w postaci oświadczenia M. A. G. L. – T. z dnia [...] kwietnia 2017 r. jak i wyniki badań DNA z dnia [...] maja 2017 r. nie dotyczą okoliczności istotnych dla przedmiotowej sprawy. Przedstawione ww. dowody uprawdopodabniają, iż M. A. G. L. – T. oraz Skarżący są potomkami po tej samej linii ojcowskiej. Jednak prawdopodobne pokrewieństwo nie potwierdza tego, że ojciec Skarżącego nosił kiedykolwiek nazwisko L. – T., a właśnie taka okoliczność w realiach przedmiotowej sprawy jest istotna. Zatem, w tym kontekście należy podnieść i zaakcentować, że akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. W konsekwencji, np.: akt urodzenia - jako dokument źródłowy - potwierdzając pochodzenie od określonych osób, jednocześnie kształtuje nazwisko osoby której dotyczy. (iii) Zgodnie z art. 5 ustawy o zmianie imienia i nazwiska, zmiany nazwiska nie dokonuje się w przypadku ubiegania się o zmianę na nazwisko historyczne, wsławione w dziedzinie kultury, nauki, działalności politycznej, społecznej albo wojskowej, chyba że osoba ubiegająca się o zmianę nazwiska posiada członków rodziny o tym nazwisku. W rozpoznawanej sprawie odwołujący wniósł o zmianę nazwiska z L. na L. – T., twierdząc, że jest synem W. W. L. –T., który wywodzi się z [...] L. – T., zaś obecnie noszone nazwisko wynika z faktu zmiany nazwiska przez ojca po 1939 r. na L. wskutek wydarzeń historycznych. Z materiałów przedłożonych przez wnioskodawcę wynika, że nazwisko L. – T. jest nazwiskiem szlacheckiego rodu [...]. Zatem w sprawie występuje nazwisko historyczne, co potwierdził również Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 20 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 298/16 rozpoznając skargę Pana W. L. na decyzję Wojewody [...] z [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany nazwiska. W tym kontekście za chybiony należy uznać zarzut podniesiony przez adw. P. D. w odwołaniu, że Wojewoda [...] zaniechał zupełnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie ustalenia czy żądanie zmiany nazwiska dotyczy nazwiska historycznego, skoro ustalił to Wojewódzki Sąd Administracyjny w ww. wyroku w wyniku sądowej kontroli decyzji Wojewody [...]. Powyższe stanowisko sądu nie zostało przez W. L. zanegowane i skierowane do kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny co świadczy o tym, że strona zgodziła się z takimi ustaleniami. Wobec powyższego Skarżący, aby zmienić administracyjnie nazwisko na L. – T. musi posiadać członków rodziny o tym nazwisku i wykazać to poprzez przedłożenie stosownych dokumentów. Stosownie do art 3 pkt 3 cyt. ustawy o zmianie imienia i nazwiska - członkiem rodziny jest małżonek i wstępny. Jednak materiał dowodowy w sprawie nie potwierdza, że Pan W. L. posiada członków rodziny jo nazwisku L. – T.. Zarówno z aktów stanu cywilnego Skarżącego, jak również aktu uroczenia Jego ojca sporządzonego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] nie wynika, aby członkowie rodziny Skarżącego nosili nazwisko L. – T.. W efekcie nie została wykazana przesłanka umożliwiająca dokonanie zmiany na nazwisko historyczne, ponieważ posiadanie członków rodziny o nazwisku L. – T. nie wynika z aktów stanu cywilnego. Wcześniej wskazano już na wyłączność dowodową aktów stanu cywilnego wynikającą z zapisów ustawowych. Dowody w postaci DNA i oświadczenia wuja, nie ujawniły nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych. Powyższe ocenił i podkreślił Wojewoda [...] w swojej decyzji nr [...] z [...] grudnia 2017 r. Zatem zaskarżone ww. rozstrzygnięcie jest prawidłowe. Tym samym zarzuty przedstawione w odwołaniu dotyczące naruszenia art. 7, 77 i 80 kpa nie znajdują potwierdzenia w aktach postępowania i finalizującej je decyzji Wojewody [...]. IV. Pismem z dnia [...] marca 2018 r. Skarżący wniósł do tut. Sadu skargę na decyzję odwoławczą Ministra, podnosząc zarzut naruszenia przez organ przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, 77, 80 k.p.a., polegającego na przyjęciu, iż przedłożone przez Skarżącego dowody w postaci ekspertyzy badań DNA z dnia [...] maja 2017 r., przeprowadzonych z udziałem wuja skarżącego, a także jego oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2017 roku nie posiadają przymiotu dowodów dotyczących okoliczności istotnych, o których mowa w art. 145 § 1 pkt. 5 kpa, podczas gdy wnikliwa analiza nowych dowodów skonfrontowana z pozostałą dokumentacją źródłową zgromadzoną w aktach sprawy, skłaniają do słusznej konkluzji, iż w spawie ujawniły się nowe i istotne fakty potwierdzające słuszność żądania Skarżącego. W uzasadnieniu w/w zarzutu wskazano w szczególności, co następuje: Przedłożona opinia badań DNA z dnia [...] maja 2017 roku, które przeprowadzone zostały z udziałem wuja skarżącego, a także jego oświadczenia z dnia [...] kwietnia 2017 roku o pochodzeniu rodu L. T. - skonfrontowana z dotychczas zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym pozwala na przyjęcie wniosku, iż ojciec skarżącego - zmarły W. W. L. w istocie pochodził z tego rodu i nosił to nazwisko. Organ zaniechał dokonania oceny tych nowych dowodów w kontekście pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie. Skarżący rozwijając podniesiony w niniejszej skardze zarzut chce podkreślić, iż znajdują się w aktach sprawy informacja uzyskana za pośrednictwem Ambasady Rzeczpospolitej w [...], a pochodząca od Centralnego Państwowego Archiwum Historycznego [...] ponad wszelką wątpliwość potwierdziła fakt urodzenia się w dniu [...] listopada 1918 roku ojca skarżącego – W. syna L. L. – T.. Ojciec skarżącego – W. L. – T. wywodził się książęcego [...] L. T.. Dziadek wnioskodawcy L. Ł. T. był synem księcia W. syna A. L. T.. Są to fakty historyczne, które potwierdza m.in. przedłożona w toku postępowania kopia książki "[...] wydana w [...] w 1995 roku i która w swej treści zbieżna jest z informacją pochodząca od Centralnego Państwowego Archiwum Historycznego [...]. Skarżący na kanwie podniesionego zarzutu pragnie ponownie zaznaczyć, iż w toku prowadzonego postępowania opisał fakty historyczne, które determinowały zmianę przez jego ojca dotychczas noszonego nazwiska z L. – T. na nazwisko L.. Jak wskazał cała jego rodzina tj. dziadkowie wraz ze swoimi dziećmi w okresie II wojny światowej tj. w latach 40 XX wieku zmuszona była opuścić majątek ziemski położony na terenie ZSSR z uwagi na represje rządu [...]. Po przyjeździe do Polski rodzina osiedliła się w okupowanej [...]. W 1944 roku z uwagi na wydarzenia historyczne, tj. wybuch Powstania [...] i zbliżenie się wojsk [...], rodzina za sugestią dziadka skarżącego dla swego bezpieczeństwa zaczęła posługiwać się nazwiskiem L.. Wówczas też ojciec skarżącego W., zaczął używać dodatkowo imienia W.. Rzeczone informacje skarżący posiada od swego ojca, a także od żyjącej jeszcze siostry ojca ( swojej ciotki) N. K. zamieszkałej do dnia dzisiejszego w [...]. Mistyfikacja nazwiska jak i dat urodzenia przez osoby ukrywające się przed represjami była w tamtym czasie zjawiskiem zupełnie naturalnym. Skarżący wobec tego, ze względów natury obiektywnej nie ma możliwości przedstawienia dokumentów potwierdzających zmianę nazwiska przez jego przodków z L. – T. na L., bowiem* dokumenty takie nie istnieją, a jedynym punktem odniesienia w tym względzie są realia historyczne tamtego okresu. Okoliczności te opisane zostały również w zaprezentowanej przez skarżącego w toku postępowania w książce " [...]", która zawiera również informację o żyjącym członku rodziny skarżącego, siostrze jego ojca N. K.. Analiza rzeczonych dowodów prowadzi do jednoznacznych i spójnych wniosków o pochodzeniu przodków skarżącego, a także o fakcie noszenia przez nich nazwiska rodowego L. – T.. Wszystkie zgromadzone do tej pory zarówno te z zagranicy jak i te sporządzone w Polsce wskazują zatem na niezmienny fakt, iż ojciec skarżącego urodził się w dniu [...] listopada 1918 roku w [...], a co pokrywa się z najstarsza informacją uzyskaną w sprawie pochodzącą z księgi metrykalnej [...] Dzielnicy [...] miasta [...] za rok 1918. Tę relację skarżącego, podtrzymywaną z resztą od samego początku postępowania, dopełniają dowody przedstawione na etapie postępowania wznowieniowego. Określają one bowiem pochodzenie skarżącego, a w tym jego ojca i pozwalają na przyjęcie tezy, iż nosił on rodowe nazwisko L. T.. Nie sposób zatem przyjąć jak uczynił to organ w swej decyzji, iż dowody te nie odnoszą się do okoliczności istotnych dla sprawy, skoro potwierdzają one pokrewieństwo w linii ojcowskiej badanych. Sama okoliczność, iż dostępne akty stanu cywilnego odnoszące się do osoby ojca skarżącego nie potwierdzają okoliczności noszenia przez niego nazwiska L. – T. nie mogą przesądzać same przez się o możliwości dokonania zamiany nazwiska w oparciu o przepisy ustawy o ustawy o zmienia imienia i nazwiska. Jakkolwiek dowody te posiadają przymiot dowodów obiektywnych, to jednak nie mogą stanowić jedynego punktu odniesienia w przy dokonywaniu oceny tego czy ojciec skarżącego faktycznie nosił nazwisko L. T.. Tymczasem dowody przedstawione przez skarżącego pozwalają, co najmniej na przyjęcia domniemania faktycznego, o noszeniu w przeszłości manifestowanego nazwiska rodowego przez jego ojca W. W. L.. V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej w piśmie procesowym z dnia [...] maja 2018 r., Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. zważył, co następuje: VI. Sąd rozpoznał skargę na decyzję Ministra z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1§1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn.zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art.3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a."). Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. VII. Kontrola legalności zaskarżonej do Sądu decyzji prowadzi do następujących wniosków: 1. Kwestionowane skargą decyzje organów obu instancji, wydane na podstawie art.151 § 1 pkt 1 k.p.a., zapadły w następstwie wznowienia na wniosek Skarżącego, powołujący się na okoliczności wskazane w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., zwyczajnego postępowania administracyjnego, przeprowadzonego przez Kierownika USC oraz Wojewodę na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 października 2008 r. o zmianie imienia i nazwiska, w wyniku którego to postępowania Skarżącemu odmówiono żądanej przez niego zmiany nazwiska. Orzekające w niniejszej sprawie organy wznowieniowe uznały, iż wbrew stanowisku Skarżącego nowe okoliczności i dowody, które przedłożył on wraz z wnioskiem o wznowienie postępowania, wysoce uprawdopodabniające jego pokrewieństwo w linii bocznej z M. A. G. L. –T., nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy o zmianę nazwiska Skarżącego na L. – T., albowiem znaczenie takie posiadałyby wyłącznie dowody na tę okoliczność, iż w/w nazwisko historyczne nosiłby, stosownie do art.3 pkt 3 ustawy o zmianie imion i nazwisk, małżonek lub wstępny Skarżącego. W ocenie organów w sytuacji, w której okoliczności tej, relewantnej dla wyniku sprawy, nie potwierdzają w żaden sposób dowody przedłożone przez Skarżącego (podobnie zresztą jak i wszelkie inne, dotąd zgromadzone), nie można uznać, iż wywodzona we wniosku przyczyna wznowienia, o której mowa w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., istotnie w sprawie wystąpiła, co oznacza koniczność odmówienia uchylenia decyzji wydanych w postępowaniu zwyczajnym. Stanowisko organów jest trafne a zarzutów skargi uwzględnić nie można. 2. Istota prawna oraz przebieg postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego przedstawia się następująco: Instytucja wznowienia postępowania ma charakter nadzwyczajny, albowiem pozwala ona na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną (niekiedy postanowieniem), gdy postępowanie prowadzące do jej wydania było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego jest dwuetapowe. Wszczynając postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego w pierwszej fazie organ, który wydał decyzję w pierwszej instancji bada, czy istnieją ustawowe przesłanki wznowienia określone enumeratywnie w art. 145 § 1 k.p.a. Spełnienie wskazanego wymogu skutkuje wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania, które w drugiej fazie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 1 i 2 k.p.a.). Wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania oznacza, że organ zmierza do merytorycznego rozpoznania sprawy, która może zakończyć się wyłącznie jednym z rozstrzygnięć przewidzianych w art. 151 k.p.a. W oparciu o ten przepis organ może wydać decyzję: 1) odmawiającą uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), albo 2) uchylić decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i orzec na nowo co do istoty sprawy (art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a.), albo 3) stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, gdy występują przesłanki negatywne określone w art. 146 § 1 i 2 k.p.a. wyłączające dopuszczalność uchylenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 151 § 2 k.p.a.). Wznowienie postępowania administracyjnego nie otwiera zatem samo w sobie możliwości ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej, ponieważ w pierwszej kolejności nakierowane jest na zbadanie, czy w realiach konkretnej sprawy wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania, czy też taka przesłanka nie wystąpiła. Pozytywne ustalenie przez organ wystąpienia przesłanki wznowienia, otwiera organowi drogę do ewentualnego uchylenia decyzji ostatecznej i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy, chyba że wystąpią okoliczności określone w art. 151 § 2 k.p.a. w związku z art. 146 k.p.a. Natomiast negatywne ustalenia w tym zakresie, czyli stwierdzenie braku wystąpienia ustawowej przesłanki wznowienia postępowania, zamyka organowi drogę do merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. 3. Konstrukcja prawna przyczyny wznowienia postępowania, wskazanej w art.145 § 1 pkt 5 k.p.a., przedstawia się następująco: Przesłanki wznowienia postępowania są określone w sposób enumeratywny i mają charakter obligatoryjny. Enumeratywne wyliczenie przesłanek wznowienia powoduje, że przyczyny wznowienia są ograniczone jedynie do tych wymienionych w art. 145 § 1, art. 145a i 145b. Z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 § 1 wykładnia tych przesłanek winna mieć charakter zwężający. Artykuł 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; oraz nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Nie ma znaczenia, czy ujawnione okoliczności lub dowody nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotnie w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydał decyzję. Jak podnosi się piśmiennictwie (por. Małgorzata Jaśkowska "Komentarz do art.145 Kodeksu postępowania administracyjnego" publ. LEX) nowe okoliczności i nowe dowody muszą być jednak podstawą wydania decyzji odmiennej treści, przy czym wystarczy tu prawdopodobieństwo wydania takiej decyzji; por. wyrok NSA z 25.06.1985 r., I SA 198/85, ONSA 1985/1, poz. 35, zgodnie z którym przez nową okoliczność istotną dla sprawy (art. 145 § 1 pkt 5) należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Podobnie wyrok NSA z 8.06.2000 r., V SA 1885/99, LEX nr 50152, w którym przyjęto, że przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, iż w sprawie zapadłaby decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Por. też wyrok NSA z 7.02.2007 r., I OSK 429/06, LEX nr 348005, zgodnie z którym przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 będzie zachodziła wówczas, gdy ujawnione nowe okoliczności faktyczne lub dowody nieznane organowi wydającemu decyzje są istotne dla sprawy, tzn. dotyczą przedmiotu sprawy oraz mają znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na treść decyzji w kwestiach zasadniczych. Tę "istotność" nowych dowodów (nowych okoliczności faktycznych) organ musi wykazać. Por. też wyrok NSA z 18.12.2008 r., I OSK 6/08, LEX nr 521974, zgodnie z którym fakt częściowego umorzenia śledztwa w stosunku do skarżącego nie stanowi nowej okoliczności, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5, jeśli w świetle zebranego materiału dowodowego okoliczność popełnienia przez niego kolejnego czynu o znamionach przestępstwa nie budzi żadnych wątpliwości. Zgodnie z wyrokiem WSA w Krakowie z 21.07.2011 r., III SA/Kr 74/11, LEX nr 853003, okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Por. też wyrok WSA w Olsztynie z 15.03.2012 r., I SA/Ol 41/12, LEX nr 1137085, w którym orzeczono, że brak cechy istotności czyni jednocześnie zbędnymi rozważania na temat tego, czy wskazany dowód (okoliczność) miał przymiot nowego, istniejącego w dniu wydania decyzji, a jednocześnie nieznanego organowi, który tę decyzję wydał. 4. Odnosząc w/w uwarunkowania prawne do niniejszej sprawy, należy stwierdzić, co następuje: W myśl art. 5 ustawy o zmianie imion i nazwisk zmiany nazwiska nie dokonuje się w przypadku ubiegania się o zmianę na nazwisko historyczne, wsławione w dziedzinie kultury, nauki, działalności politycznej, społecznej albo wojskowej, chyba że osoba ubiegająca się o zmianę nazwiska posiada członków rodziny o tym nazwisku. Na tej podstawie Skarżącemu odmówiono zmiany nazwiska na historyczne nazwisko L. – T., wywodząc iż nie posiada on członków rodziny o tym nazwisku (w rozumieniu art.3 pkt 3 ustawy, w myśl którego to przepisu członkiem rodziny jest małżonek i wstępny osoby ubiegającej się o zmianę imienia lub nazwiska). Skarżący wywodzi, że przedłożone przez niego następnie dowody w postaci badań DNA oraz oświadczenia M. A. G. L. – T., dowodzą tego, iż w dacie wydania w postępowaniu zwyczajnym decyzji odmawiających Skarżącemu zmiany nazwiska (decyzje Kierownika USC oraz Wojewody) Skarżący był zstępnym osób noszących nazwisko L. – T., co oznacza, iż w tej dacie był on uprawniony do żądania zmiany nazwiska. Wnioskowanie Skarżącego idzie jednakże zbyt daleko. W oparciu o przedłożone przez Skarżącego dokumenty nie sposób wprawdzie zaprzeczyć, iż pokrewieństwo pomiędzy Skarżącym oraz M. A. G. L. – T. (potomkowie z tej samej linii ojcowskiej) zostało uprawdopodobnione, niemniej sam ten fakt ten nie potwierdza w najmniejszym stopniu, iż którykolwiek ze wstępnych Skarżącego, w tym w szczególności jego ojciec W. W. L., nosił nazwisko L. – T. (i że jest on osobą tożsamą z osobą W. L. – T., wymienionego w książce "[...]" czy też W. syna L. L. – T., wymienionego w księdze metrykalnej [...] Dzielnicy [...] Miasta [...] za rok 1918 r.). Powyższa okoliczność wymagałaby bowiem jednoznacznego wykazania w oparciu o stosowne dokumentu urzędowe. Tym samym nie sposób przyjąć, aby dowody przedłożone obecnie przez Skarżącego uzupełniały w jakikolwiek istotny sposób ustalenia faktyczne, poczynione przez organy orzekające w postępowaniu zwyczajnym, a uznane za całkowicie prawidłowe przez WSA we Wrocławiu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 20 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 298/16, potwierdził całkowitą legalność decyzji wydanych w postępowaniu zwyczajnym. We w/w wyroku wskazano zatem m.in., że: (i) Biorąc pod uwagę powyższe przepisy oraz materiał dowodowy zebrany w toku postępowania należało stwierdzić, że fakt posiadania przez członków rodziny Skarżącego (małżonka czy jego wstępnego) nazwiska L. – T. nie został potwierdzony żadnym dokumentem. Jak zauważył to organ odwoławczy, żona i matka Skarżącego nie nosiły w/w nazwiska historycznego. Okoliczność ta jest bezsporna. Odnośnie zaś ojca Skarżącego należy zwrócić uwagę, że do wniosku skarżący dołączył dokument dotyczący urodzenia W. L.-T. oraz kopię odpisu skróconego aktu zgonu W. W. L., z których wynika, że W. L. L. – T. był synem L. L. i jego żony S. córki S., zaś W. W. L. – synem L. L. i Z.. W aktach sprawy znajduje się ponadto kopia orzeczenia Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] stycznia 1958 r. o ustaleniu treści aktu urodzenia sporządzonego za granicą, z którego bezspornie wynika, że W. W. L. urodził się w dniu [...] listopada 1918 r. w K., że jest synem L. L., prawnika, urodzonego 1895 r. w G. – Z.S.R.R. wówczas zamieszkałego w K. i Z. L. z domu B. urodzonej w 1899 r. w [...]., wówczas zamieszkałej w [...]. Z książki "[...]" wynika natomiast, że ojciec W. L. – T. – L. L.-T. urodził się w 1888 r., a jego żoną była S. córka S. (S.). Ponadto, w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący wskazał, że żoną jego dziadka – L. W. L.-T. - była Z. B. urodzona w 1891 r., zaś jego dziadek był poetą i prozaikiem. Z powyższych dokumentów nie wynika zatem, że W. L.-T. jest W. W. L.. (ii) Skarżący oświadczył – wyjaśniając kwestię imion i nazwisk - że jego ojciec dokonał zmiany swojego nazwiska z L.-T. na L. po 1939 r., a także zmienił imię W. na imiona W. W. z uwagi na ówczesną sytuację historyczno-polityczną, nie przedłożył jednakże na dowód powyższego zdarzenia żadnych dokumentów. To zaś nie pozwala na stwierdzenie, że ojciec skarżącego nosił kiedykolwiek nazwisko L.-T.. Co istotniejsze, z akt sprawy nie wynika, aby ojcem skarżącego był W. L. – T., a tego w istocie domaga się skarżący. Trudno zatem również stwierdzić, że L. L.-T. był dziadkiem skarżącego, zaś W. L.-T., A. L. i A. L. – jego pradziadkami. (iii) Z aktów tych wynika również, że w/w osoby urodziły się w tym samym dniu, tj. [...] listopada 1918 r.. Zbieżność jednak co do samej daty urodzenia ojca skarżącego z datą urodzenia W. L. L.-T. jest w tym zakresie - wbrew twierdzeniu skarżącego - niewystarczającą okolicznością potwierdzającą wiarygodność podnoszonych przez niego twierdzeń. Skarżący wskazał również na zbieżność miejsca urodzenia tych osób, co jednak nie jest tak jednoznaczne, bowiem z aktu urodzenia W. W. L. wynika, że ojciec skarżącego urodził się w [...], jednakże w piśmie z dnia [...] listopada 2015 r. skarżący wskazał już, że W. L. L.-T. urodził się w [...] (gmina [...]). (iv) Nadto należy zwrócić uwagę na pewne nieścisłości dotyczące imienia W. L.-T.. W akcie dotyczącym jego urodzenia jest mowa o W., zaś we fragmencie książki "[...]", która została oparta na informacjach udzielonych przez I. N. K., – W.. (v) Z dołączonego fragmentu książki wynika nadto, że dzieci księcia L. L.-T. książę W. (ur. 1918) i księżniczka I. N. (ur. 1922, po mężu [...]) po 1939 r. zmieniły nazwisko i obecnie używają nazwiska L.. (vi) Skarżący oświadczył – wyjaśniając kwestię imion i nazwisk - że jego ojciec dokonał zmiany swojego nazwiska z L.-T. na L. po 1939 r., a także zmienił imię W. na imiona W. W. z uwagi na ówczesną sytuację historyczno-polityczną, nie przedłożył jednakże na dowód powyższego zdarzenia żadnych dokumentów. To zaś nie pozwala na stwierdzenie, że ojciec skarżącego nosił kiedykolwiek nazwisko L.-T.. Co istotniejsze, z akt sprawy nie wynika, aby ojcem skarżącego był W. L.-., a tego w istocie domaga się skarżący. Trudno zatem również stwierdzić, że L. L.-. był dziadkiem skarżącego, zaś W. L.-T., A. L. i A. L. – jego pradziadkami. (vii) Uwzględniając powyższe słusznie stwierdziły organy, że wnioskodawca skutecznie nie wykazał, iż posiada członków rodziny o nazwisku, o zmianę na które się ubiega. Również wskazani przez skarżącego członkowie rodziny noszących nazwisko L.-T.: siostra ojca – N. L. (obecnie K.), która zmieniła nazwisko na L., brat dziadka – W. L.-T. i wnuk brata dziadka – M. L.-T. nie pozwalają na stwierdzenie, że został spełniony wymóg z art. 5 u.z.i.n., bowiem nie można w/w osób zaliczyć do "członków rodziny", o których mowa w art. 3 pkt 3 u.z.i.n. (viii) Skarżący domaga się, aby organy te stwierdziły, że W. L.-T. i W. W. L. to ta sama osoba. Fakt ten jednak nie wynika z zebranego materiału dowodowego, a w szczególności z aktów urodzenia i zgonu w/w osób. Aby stwierdzić, że W. L.-T. i W. W. L. to ta sama osoba należałoby zmienić w/w akty. Zmiana taka jest natomiast możliwa nie w postepowaniu o zmianę nazwiska, ale w odrębnym postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Rozdziału 4, zatytułowanego "Zmiany w aktach stanu cywilnego" ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2014 r. poz. 1741 ze zm.). W świetle powyższych okoliczności wniesioną skargę należy uznać za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło