IV SA/Wa 156/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę Decyzją z dnia [...] września 2012 roku, nr [...] Prezydent Miasta W. orzekł o wymeldowaniu T. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji Prezydent stwierdził, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje na to, że T. G. trwale opuścił miejsce pobytu stałego. Okoliczność te potwierdzają wyjaśnienia T. G., który przyznaje, że nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. od 2005 roku. T. G. nie posiada kluczy do tego lokalu oraz w lokalu tym nie ma jego rzeczy. T. G. nie posiada też od 1 stycznia 2012 roku czasowego zameldowania w miejscowości R. W konsekwencji spełnione zostały przesłanki do wymeldowania T. G. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Decyzją z dnia [...] listopada 2012 roku, nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania T. G. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 2012 roku podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył T. G. podnosząc zarzuty: 1) naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez oparcie wydanej decyzji na nieistniejących w sprawie dowodach mających świadczyć o tym, iż skarżący miał wskazać, że dobrowolnie opuścił adres pobytu stałego tj. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., podczas gdy skarżący oświadczeń o takiej treści nie składał. 2) naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. i w z. z art. 80 K.p.a. poprzez wybiórcze rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, iż skarżący nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego, podczas gdy skarżący zamieszkiwał wraz z wnioskodawczynią lokal nr [...] przy ul. [...] w W., jednakże z powodów od niego niezależnych ma utrudniony dostęp do tego lokalu, nawet pomimo asysty policji. 3) naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. poprzez wybiórcze rozpatrzenie zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego polegające na przyjęciu, iż skarżący wyjechał do miejscowości R. i tam zamieszkuje, podczas gdy z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż skarżący został pozbawiony zamieszkiwania w spornym lokalu, a jego pobyt w miejscowości R. ma charakter czasowy i jest związany z podreperowaniem stanu zdrowia, jednakże korzystanie ze świadczeń zdrowotnych nadal odbywa się w W., 4) naruszenia art. 7 K.p.a. w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez niepodjęcie przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony, a także nie wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego i w konsekwencji przyjęcie za podstawę i przesłankę rozstrzygnięcia wyłącznie zeznań wnioskodawczym M. J., 5) naruszenia art. 8 K.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, 6) wskazanie błędnej podstawy prawnej wydanej decyzji, poprzez pominięcie w podstawie wydanych decyzji art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 993 ze zm.), 7) naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż czasowy wyjazd do miejscowości R. stanowi przesłankę trwałego i dobrowolnego opuszczenia miejsca pobytu, 8) naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na wymeldowaniu skarżącego pomimo nieustalenia przez organ obligatoryjnej przesłanki, tzn. tego czy skarżący ma zamiar stale przebywać w miejscowości R. Skarżący stwierdził, że punkt wyjścia do rozważań na temat prawidłowości procedowania przez organy administracji jak i wydanych w toku postępowania aktów administracyjnych stanowić winna wykładnia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, który w czasie orzekania przez organy administracji stanowił, iż organ wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W ocenie skarżącego wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet dłuższych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1999 r., sygn. akt V SA 252/99, baza Lex nr 49952 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1784/99, baza Lex nr 49415) stosowne ustalenia winny się koncentrować jedynie wokół tego, czy dana osoba opuściła lokal i czy opuszczenie to nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. Co istotne, takie ustalenia muszą być dokonane w sposób rzetelny z poszanowaniem reguł wyznaczonych przez K.p.a., przy czym organ administracji zobowiązany jest mieć na względzie zwłaszcza art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Zadaniem organu administracji publicznej jest bowiem wyczerpujące zebranie materiału dowodowego i wyjaśnienie okoliczności sprawy w sposób przekonywujący i budzący w pełni zaufanie obywatela do Państwa. Dokonując analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, zdaniem skarżącego, stwierdzić należy, że nie zachodzą przesłanki do wymeldowania go z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Obowiązkiem organów prowadzących postępowanie było ustalenie czy rzekome opuszczenie przez niego lokalu miało charakter dobrowolny i trwały. Skarżący podniósł, że wskazywał w pismach, iż nie opuścił miejsca stałego pobytu oraz, że zamierza cały czas w nim przebywać zaś jego obecne miejsce pobytu ma jedynie charakter czasowy. Gdyby była możliwość, to przebywałby na lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., jednakże jest tego pozbawiony, ponieważ wnioskodawczyni nieudostępnia mu wejścia pomimo asysty policji. Okoliczności faktycznie nie potwierdzają, że jego wyjazdowi towarzyszył zamiar zmiany centrum życiowego. W przedmiotowej sprawie, zdaniem skarżącego, organy nie ustaliły charakteru opuszczenia lokalu i w sposób nieuprawniony przyjęły, że wyjazd do miejscowości R. nadaje temu opuszczeniu charakter trwałości, czym naruszyły prawo materialne tj. art. 15 ust.2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżący podniósł, że próbowałe dokonać wejścia w asyście policji do przedmiotowego lokalu w W. w celu wydania kluczy do tego mieszkania. Fakt, że osobiste rzeczy posiada w R., zdaniem skarżącego, jest uzasadniony obawą że je utraci, gdyby była współmałżonka miała do nich dostęp. Skarżący stwierdził, że gdyby miał możliwość przeniesienia części rzeczy do mieszkania w W., bez żadnych obaw, z pewnością by to uczynił. Na tę chwilę, jest jednak pozbawiony dostępu do tego mieszkania. Nadto skarżący stwierdził, że przekazał swój egzemplarz kluczy, jednakże jedynie na okres czasowy oraz, że na moje prośby, nie zostały mu one zwrócone. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy ograniczył swoje postępowanie dowodowe do materiału zgromadzonego przez organ I instancji. Materiał dowodowy zebrany w sprawie nie jest do końca pełny. Organ odwoławczy mógł dokonać przeprowadzenia postępowania dowodowego w trybie art. 136 K.p.a. w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W szczególności organ odwoławczy powołując się na czasowy charakter pobytu skarżącego w miejscowości R., powinien był ustalić, jakie dokładnie istnieją powody i okoliczności wskazujące na rzekomy fakt skoncentrowania centrum życiowego skarżącego w tejże właśnie miejscowości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 roku Nr 139, poz. 993 ze zm.), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 powołanej wyżej ustawy). Organ administracji przed wydaniem decyzji w przedmiocie wymeldowania winien zbadać czy dana osoba opuściła lokal, czy też w lokalu tym przebywa. Fakt opuszczenia lokalu stanowi jedyną przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu. Należy mieć na uwadze, że celem ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest dyscyplinowanie obywateli z punktu widzenia wiedzy posiadanej przez właściwe organy o miejscu, w którym aktualnie obywatele rzeczywiście przebywają. W aktualnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedlaniu stanu faktycznego, dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego 2006 roku, sygn. akt II OSK 561/05, baza LEX nr 194344). W rozpatrywanej sprawie, w ocenie Sądu, zaistniały okoliczności pozwalające na wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Materiał ten był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, iż organy administracji naruszyły art. 7 K.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że doszło do naruszenia przez organy administracji art. 80 K.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Przytoczony przepis statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów przez organ administracji. Nie zawiera on kryteriów, jakimi organ administracji powinien się kierować przy dokonywaniu oceny materiału dowodowego. Zasadnym jest, zdaniem Sądu, sięgnięcie do kryteriów oceny wypracowanych w tym przedmiocie przez orzecznictwo. W wyroku z dnia 20 sierpnia 1997 roku, sygn. akt III SA 150/96 (baza LEX nr 30848) Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że: "organ prowadzący postępowanie musi dążyć do ustalenia prawdy materialnej i według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności". Przytoczyć też należy poglądy orzecznictwa wyrażone w odniesieniu do art. 233 § 1 K.p.c. Przepis ten statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów w postępowaniu cywilnym podobnie jak art. 80 K.p.a. Zgodnie z treścią art. 233 § 1 k.p.c. sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. W wyroku z dnia 20 marca 1980 roku, sygn. akt II URN 175/79 (OSNC 1980/10/200) Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że: "zastrzeżona dla sądu swobodna ocena dowodów nie opiera się na ilościowym porównaniu przedstawionych przez świadków i biegłych spostrzeżeń oraz wniosków, lecz na odpowiadającemu zasadom logiki powiązaniu ujawnionych w postępowaniu dowodowym okoliczności w całość zgodną z doświadczeniem życiowym". Przytoczone wyżej poglądy odnośnie rozumienia zasady swobodnej oceny dowodów, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Organ administracji, dokonując oceny materiału dowodowego w ramach swobodnej oceny dowodów, powinien kierować się zasadami logiki i doświadczeniem życiowym. Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanej przez Sąd decyzji stwierdzić należy, iż dokonana przez Prezydenta Miasta W. oraz Wojewodę [...] ocena materiału dowodowego nie wykracza poza granicę swobodnej oceny. Dokonując oceny materiału dowodowego Wojewoda nie naruszył zasad logiki, jak również ocena ta nie jest sprzeczna z doświadczeniem życiowym. Stan faktyczny na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego również został ustalony prawidłowo. Twierdzenia skarżącego, że jego pobyt w miejscowości R. ma charakter pobytu czasowego oraz, że ma on zamiar mieszkać w W. przy ul. [...] słusznie uznane zostały przez organy administracji za niewiarygodne. Wskazać należy na podstawowe fakty, które wynikają z materiału dowodowego zgromadzone w sprawie. a) skarżący od 2 kwietnia 2005 roku nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., co wynika z jego własnego oświadczenia złożonego do protokołu przesłuchania w charakterze strony postępowania (k – 10 akt sprawy), b) w wymienionym wyżej lokalu nie ma jego rzeczy jak również nie posiada on do niego kluczy, o czym skarżący wprost pisze w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, c) mieszkanie nr [...] przy ul. [...] w W. jest wyłączą własnością M. J., co wynika wprost ze znajdującej się w aktach administracyjnych kopii aktu notarialnego (k – 4, 5, 6, 7 akt administracyjnych) d) wyrokiem z dnia [...] marca 2012 roku, sygn. akt [...] Sąd Okręgowy w B. rozwiązał poprzez rozwód małżeństwo M. J. z T. G., co wynika z kopii tego wyroku (k – 9 akt administracyjnych), e) w wymienionym wyżej wyroku Sąd Okręgowy nie orzekł o prawie korzystania przez skarżącego T. G. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., f) była małżonka skarżącego nie chce utrzymywać kontaktów ze skarżącym, co wynika chociażby z treści jej pisma z dnia 29 października 2012 roku (k – 41, 42 akt administracyjnych), g) skarżący nie występował do sądu cywilnego z powództwem o przywrócenie naruszonego posiadania lokalu. Mając na uwadze przytoczone wyżej okoliczności słusznie organy administracji uznały, za niewiarygodne twierdzenia skarżącego, że fakt jego niezamieszkiwania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. ma charakter przejściowy i skarżący zamierza nadal zamieszkiwać w tym lokalu. Realizacja planów skarżącego co do zamieszkiwania w tym lokalu jest bowiem w świetle tych okoliczności nieprawdopodobna. Nie sposób przyjąć, że skarżący mógłby mieszkać w tym mieszkaniu wbrew woli jego wyłącznej właścicielki, nie posiadając przy tym do tego mieszkania żadnych praw. Zameldowanie skarżącego w przedmiotowym lokalu było przykładem "fikcji meldunkowej", która zasadnie została przez organy administracji zlikwidowana. Określone w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanki wymeldowania zostały spełnione. Brak jest wiec podstaw do przyjęcia, że przepis ten został w niniejszej sprawie naruszony poprzez jego błędne zastosowanie lub niewłaściwą interpretację. Za niezasadny uznać należy podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 107 § 1 K.p.a. poprzez niewskazanie w podstawie prawnej decyzji art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Przepis ten stanowi, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Nie jest konieczne wskazywanie tego przepisu w podstawie prawnej decyzji o wymeldowaniu. Za niezasadny również uznać należy podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. Zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa nie można utożsamiać z obowiązkiem organów administracji takiego rozstrzygnięcia, jakiego życzy sobie skarżący. Organy administracji mają obowiązek rozstrzygania spraw zgodnie z obowiązującym prawem i taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.