IV SA/Wa 1564/20

WyrokWSA w Warszawie2020-11-10

Skład orzekający: Katarzyna Golat, Piotr Korzeniowski, Grzegorz Rząsa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo utrzymało w mocy decyzję odmawiającą pozbawienia charakteru ochronnego lasu, uwzględniając przy tym wszystkie aspekty prawne i dowodowe?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Brak było wystarczającego materiału dowodowego w aktach sprawy, a organ nie przeprowadził należytej analizy wszystkich okoliczności faktycznych i prawnych, w tym opinii rady gminy oraz zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Organ nie wykazał należytej staranności w wyjaśnieniu stanu faktycznego i nie uwzględnił słusznego interesu strony.
Stan faktyczny
Skarżący C. N. złożył wniosek o pozbawienie charakteru ochronnego lasu na jego działkach. Starosta odmówił, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. poprzez nieuwzględnienie jego interesu, pominięcie opinii rady gminy oraz zapisów studium uwarunkowań przestrzennych, a także naruszenie ustawy o lasach poprzez nieuznanie pozytywnej opinii rady gminy. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od SKO na rzecz C. N. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Piotr Korzeniowski sędzia WSA Grzegorz Rząsa po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi C. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy pozbawienia charakteru ochronnego lasu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz C. N. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...], odmawiającą pozbawienia charakteru lasu ochronnego lasu o pow. 0.4286 ha LS IV i 4.65 ha terenie działki ew. nr [...] oraz lasu o pow. 0.0779 ha LS IV i 0.31 ha LSV na terenie działki nr [...], obręb [...]. gm. [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, że decyzja organu I instancji wydana została na podstawie art. 16 ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2018 r. poz. 2129, z późn. zm., obecnie t.j.: Dz.U. z 2000 r., poz. 1463) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, z późn. zm., obecnie (t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 256, ze zm.), rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 sierpnia 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne oraz szczegółowych zasad prowadzenia w nich gospodarki leśnej (Dz. U. z 1992 r. Nr 67 poz. 337), po rozpatrzeniu wniosku Pana C. N. (określanego dalej jako skarżący), właściciela działek nr ew. [...] i [...], obręb [...], gmina [...], w sprawie pozbawienia charakteru ochronnego lasu, zlokalizowanego na w/w działkach ewidencyjnych, odmówił pozbawienia charakteru ochronnego lasu o powierzchni 0,4286 ha Ls IV i 4,65 ha Ls V, zlokalizowanego na działce nr ew. [...] oraz lasu o powierzchni 0,0779 ha Ls IV i 0,31 ha Ls V, zlokalizowanego na działce nr ew. [...], obręb [...], gmina [...]. Przytaczając stan prawny organ wskazał, że zgodnie z art. 16 ust. 1a i ust. 2 ustawy o lasach starosta, po uzgodnieniu z właścicielem lasu i po zasięgnięciu opinii rady gminy, w drodze decyzji, uznaje las za ochronny lub pozbawia go tego charakteru - w odniesieniu do lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa. Rada Gminy powinna wyrazić opinię w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania wystąpienia o jej wyrażenie. W uzasadnieniu wniosku Skarżący podał, że będący przedmiotem postępowania las nie stanowi większego kompleksu leśnego, a drzewostan znajdujący się na gruncie jest złej jakości. Bliskie otoczenie przedmiotowego obszaru stanowią tereny zabudowy mieszkaniowej oraz tereny istniejących działalności gospodarczych z obiektami o dużych kubaturach. Ponadto w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] obszar ten posiada przeznaczenie pod zabudowę usługową oraz pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części wsi [...], uchwalonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] w dniu [...] maja 2007 r. obszar ten oznaczony jest jako las. Celem zdjęcia statusu lasu ochronnego jest chęć realizacji inwestycji zgodnej z zapisami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy [...], uzyskanie zgody zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne oraz dogodniejsza pielęgnacja lasu po jego zabudowaniu. Po wszczęciu postępowania, w dniu lipca 2019 r., Starosta [...] wystąpił do Rady Gminy [...] z wnioskiem o wyrażenie opinii w sprawie pozbawienia przedmiotowego lasu charakteru ochronnego. Pismem z dnia 3 października 2019 r. Wójt Gminy [...] poinformował, że w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej pozbawienia charakteru ochronnego lasu na działkach nr ew. [...] i [...], obręb [...], gmina [...], Rada Gminy podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w Uchwale Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. Rada Gminy [...] uchwałą z dnia [...] maja 2017 r. Nr [...] zaopiniowała pozytywnie wniosek C. N. w sprawie pozbawienia charakteru ochronnego przedmiotowego lasu, wskazując w uzasadnieniu uchwały, że położenie działek w obszarze zabudowanym, dostęp do dróg publicznych, jak również konieczność wydzielenia nowych działek pod drogi publiczne, a także możliwość zagospodarowania działek z zachowaniem charakteru leśnego, zgodnie z polityką przestrzenną Gminy [...] określoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, dają wystarczające uzasadnienie do pozbawienia statusu lasu ochronnego. W dniu [...] lipca 2019 r. na działkach objętych wnioskiem przeprowadzono wizję lokalną. Podczas wizji lokalnej ustalono skład gatunkowy drzewostanu, zadrzewienie, jakość drzewostanu oraz stan sanitarny lasu. Ustalono również że przedmiotowy las graniczy z doliną rzeki [...], z terenem zabudowanym - zabudowa usługowa ([...]), z kompleksem leśnym lasów Stanowiących własność Skarbu Państwa oraz z droga publiczną - ul. [...]. Las jest objęty obowiązującym uproszczonym planem urządzania lasu. Na podstawie uproszczonych planów urządzania lasu, opisu taksacyjnego lasu oraz materiałów kartograficznych, ustalono, że przedmiotowy drzewostan jest w wieku: sosna 43 lata, brzoza 68 lat, w związku z tym drzewostan był zlokalizowany na działkach przed rokiem 1982. Działki są oddalone od granic administracyjnych Miasta [...] o ok. 9,5 km (pomiar w linii prostej) oraz od granic administracyjnych Miasta [...] o ok. 5 km (pomiar w linii prostej). W obowiązującym dla tego obszaru Miejscowym Planie Zagospodarowania Przestrzennego nie znaleziono zapisów, dotyczących lasów ochronnych na tym terenie, a przedmiotowy las został uznany za ochronny z mocy przepisów prawa. Zgodnie ze stanem archiwalnym ewidencji gruntów obrębu [...] na dzień 1 stycznia 1982 r. oraz na dzień 1 stycznia 1992 r. na przedmiotowych działkach występował użytek Ls. W ocenie organu pozbawienie lasu o łącznej powierzchni 5,4665 ha charakteru ochronnego mogłoby mieć miejsce w przypadku szczególnym, tj. w sytuacji uzasadnionej ważnymi względami społecznymi lub w sytuacji gdy przedmiotowy las przestałby spełniać kryteria, ze względu na jakie został on uznany za ochronny. Organ stwierdził, że nie występuje żadna z powyższych przesłanek. Uzasadniając to stanowisko organ uznał, że opinia Rady Gminy [...] ma jedynie pomocnicze znaczenie, bowiem wzięto pod uwagę przede wszystkim kryteria uznawania lasów za ochronne, wymienione w art. 15 ustawy o lasach. Ustawa nie precyzuje przypadków, w jakich może bądź powinno nastąpić pozbawienie lasu charakteru ochronnego. Z konstrukcji tej ustawy należy wnosić, iż jedyną przesłanką uzasadniającą zniesienie ochronności jest ustanie przyczyny zakwalifikowania lasów do tej kategorii. Lasy objęte wnioskiem spełniają aktualnie wspomniane kryteria, gdyż nie ustała żadna z przyczyn, decydująca o zakwalifikowaniu ich jako lasy ochronne. Zdaniem organu nie jest uprawnione zniesienie statusu ochronności lasu z uwagi na złą jakość drzewostanu, zlokalizowanego na działce, bowiem zgodnie z art. 13 ustawy o lasach właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do: zachowania w lasach roślinnością lepiej oraz ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu, pielęgnowania i ochrany lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej, przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia osiągniecia celów gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzania lasu, uproszczonym planie urządzania lasu lub decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej, racjonalnego użytkowania lasu, w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji. Racjonalna gospodarka leśna, prowadzona w sposób zapewniający ciągle spełnianie przez lasy ochronne celów, dla których zostały wydzielone, umożliwia racjonalne korzystanie ze wszystkich wartości drzewostanu. Właściciele lasów są zobowiązani do gospodarowania lasem, bez względu na kategorię ochronności w sposób gwarantujący ochronę drzew, z zachowaniem ciągłości ich utrzymania i użytkowania. Ponadto obszar, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy las znajduje się w strefie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu. Zgodnie z rozporządzeniem Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. z 2007 r. Nr [...], poz. [...]) na terenie Obszaru wprowadzono ustalenia, dotyczące miedzy innymi czynnej ochrony ekosystemów leśnych, tj. utrzymanie ciągłości i trwałości ekosystemów leśnych poprzez niedopuszczanie do ich nadmiernego użytkowania. Las zlokalizowany na działkach wnioskodawcy graniczy z lasem, stanowiącym własność Skarbu Państwa, będącym w zarządzie PGL Lasy Państwowe. Drzewostany te razem tworzą zwarty kompleks leśny. Zniesienie statusu ochronnego otworzyłoby drogę do zmiany przeznaczenia gruntów leśnych na cele nieleśne, a co za tym idzie mogło by wpłynąć negatywne na lokalny krajobraz przyrodniczy. Organ II instancji wskazał ponadto, że funkcja ochronna lasu związana jest z istnieniem interesu społecznego, ponieważ utrzymanie środowiska naturalnego w niezmienionej formie jest wartością samą w sobie dla ówcześnie funkcjonujących społeczeństw. Stąd określone prawem rygory z tym związane, które tylko na zasadzie wyjątku pozwalają na odstąpienie od np. celów ochronnych lasu (por. wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 508/17, LEX nr 2411593). Należy mieć na względzie, że lasy ochronne to swoisty rodzaj lasów realizujących funkcje pozaprodukcyjne (w szczególności ekologiczne i społeczne), których podstawowym celem i warunkiem istnienia jest chronienie określonych elementów ożywionych i/lub nieożywionych środowiska naturalnego albo bycie chronionym w sytuacjach wskazanych w ustawie o lasach. Innymi słowy, lasy ochronne to lasy wymagające szczególnej ochrony ze względu na pełnione funkcje lub istniejące zagrożenie, których zamknięty katalog rodzajów"określony został w art. 15 ustawy o lasach (por. J. Chmielewski: Lasy ochronne. Przyczynek do rozważań nad administracyjno-prawną problematyką lasów szczególnie chronionych. PPOŚ.2014.4.83, Lex nr 257241/2). Stosownie do § 2 pkt 2 powołanego rozporządzenia we wniosku o pozbawienie lasu charakteru ochronnego należy załączyć szczegółowe uzasadnienie dotyczące celów uznania lasu za ochronny lub pozbawienia go tego charakteru, w tym również skutki społeczne, przyrodnicze i ekonomiczne. W ocenie organu odwoławczego ani z wniosku strony, ani ze stanowiska Rady Gminy [...], ani z odwołania nie wynika szczegółowe uzasadnienie, dotyczące celów pozbawienia lasów charakteru ochronnego, za wyjątkiem celów ekonomicznych, związanych z polityką przestrzenną gminy. Nie przedstawiono żadnych ważkich skutków społecznych, a w szczególności przyrodniczych. Nadto, odnosząc się do zarzutów odwołania, SKO argumentowało, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy nie ma mocy aktu powszechnie obowiązującego. Określa - jako akt pianistyczny - jedynie politykę przestrzenną gminy i wiąże wewnętrzne organy gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Studium stanowi jeden z etapów poprzedzających uchwalanie planu i nie może tym samym być podstawą do wydawania decyzji. W związku z powyższym SKO uznało, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 i 80 K.p.a., jak również art. 16 ust. 1a i art. 15 ust. 5 ustawy o lasach. W skardze z dnia 23 kwietnia 2020 r. na decyzję SKO w [...] z dnia [...] maja 2020 r. C. N. zarzucił: 1. Naruszenie art. 7 K.p.a. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony a także nieuzasadnione przedłożenie ponad tenże interes interesu społecznego, bez doniosłych powodów i pominięcie okoliczności, iż istniejący drzewostan nie spełnia już specjalnych funkcji z uwagi na jego znaczne osłabienie, a także poprzez uznanie za nieistotną okoliczności, iż Gmina [...] w uchwale z dnia z dnia [...] maja 2017 r. pozytywnie zaopiniowała pozbawienie lasu charakteru ochronnego, a obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy [...] przewiduje tereny działek [...] i [...] jako tereny zabudowy mieszkaniowej oraz usługowe; 2. Naruszenie art. 8 K.p.a. - poprzez uwzględnienie jedynie interesu społecznego, przedkładając go ponad słuszny interes strony bez doniosłych przyczyn; 3. Naruszenie art. 77 § 1 K.p.a. - poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie słusznego interesu strony a także nieuzasadnione przedłożenie ponad tenże interes interesu społecznego bez doniosłych powodów i pominięcie okoliczności, iż istniejący drzewostan nie spełnia już specjalnych funkcji. z uwagi na jego znaczne osłabienie, a także poprzez uznanie za nieistotną okoliczności, iż Gmina [...] w uchwale z dnia z dnia [...] maja 2017 r. pozytywnie zaopiniowała pozbawienie lasu charakteru ochronnego a obowiązujące studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy [...] przewiduje tereny działek [...] i [...], jako tereny zabudowy mieszkaniowej oraz usługowe; 4. Naruszenie art. 16 ust. 1a ustawy o lasach - poprzez nieuznanie pozytywnej opinii w przedmiocie pozbawienia lasu statusu lasu ochronnego, wyrażonej uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2017 roku, pomimo iż przepis ten wskazuje, że jest to przesłanka pozbawienia lasu takiego statusu. Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Starosty [...] oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. W związku z zarządzeniem Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. Przewodniczący Wydziału IV tutejszego Sądu zarządzeniem z dnia 15 października 2020 r. odwołał rozprawę i skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs(4) ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 1. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. 2019, poz. 2325, ze zm.) - zwanej dalej: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że zaskarżona decyzja SKO w [...] z [...] maja 2020 r. narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego, a skarga jest zasadna. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w kontekście powyższych regulacji i wynikających z nich wskazań, Sąd uznał, że wydanie decyzji przez organ odwoławczy nastąpiło w szczególności z naruszeniem art. 7 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., które z kolei przełożyło się na naruszenie art. 107 § 3, w zw. z art. 11 K.p.a. i naruszenia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 2. Odnosząc się do podstaw prawnych stwierdzić należy, że decyzja organu I instancji wydana została na podstawie art. 16 ust. 1a i ust. 2 ustawy o lasach, zgodnie z którym starosta, po uzgodnieniu z właścicielem lasu i po zasięgnięciu opinii rady gminy, w drodze decyzji, uznaje las za ochronny lub pozbawia go tego charakteru - w odniesieniu do lasów nie stanowiących własności Skarbu Państwa. Rada Gminy powinna wyrazić opinię w ciągu dwóch miesięcy od dnia otrzymania wystąpienia o jej wyrażenie. 3. W myśl zasady ogólnej postępowania administracyjnego unormowanej w art. 7 K.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacja tej zasady następuje w ramach art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie obowiązany jest do ustalenia stanu faktycznego sprawy na podstawie zebranego materiału dowodowego. Z kolei, przez rozpatrzenie całego materiału dowodowego należy rozumieć uwzględnienie wszystkich dowodów przeprowadzonych w postępowaniu, jak i uwzględnienie wszystkich okoliczności towarzyszących przeprowadzeniu poszczególnych dowodów, mających znaczenie dla oceny ich mocy i wiarygodności. Organ zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. obowiązany jest jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodami mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych i oględziny. Organ rozpatrując materiał dowodowy, nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów (art. 80 K.p.a.) odmówić wiarygodności, z tym że obowiązany jest uzasadnić, z jakiej to robi przyczyny. (wyrok NSA z 30 grudnia 1980 r., sygn. akt SA 645/80, ONSA 1981, Nr 1, poz. 2). Wnikliwe przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy i udokumentowanie go materiałem dowodowym jest podstawą działania każdego organu administracji publicznej właściwego w danej sprawie. Materiał dowodowy, zgromadzony w myśl przytoczonej zasady ogólnej i przytoczonych zasad postępowania dowodowego przez organ administracji publicznej w toku całego toczącego się przed nim postępowania jest podstawą oceny działania organu przez stronę postępowania i orzekania przez sąd. Stosownie bowiem do brzmienia art. 133 § 1 P.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Sąd bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których akty administracyjne zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II FSK 72/06, ONSA WSA 2008/2, poz. 31; uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, ONSA WSA 2010/1, poz. 1, s. 29 uzasadnienia). Zatem przyjęcie w art. 133 § 1 P.p.s.a. zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy, oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 sierpnia 2016 r. (sygn. akt II GSK 357/15, publ. CBOSA), wyjaśnił, że orzekanie "na podstawie akt sprawy", o którym mowa w art. 133 § 1 P.p.s.a. oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno być podjęte nie tylko w oparciu o analizę uzasadnienia zaskarżonego aktu i wyjaśnienia stron, ale na podstawie całego materiału faktycznego i dowodowego zgromadzonego przez organy administracji obu instancji (wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 27 listopada 2019 r., II SA/Go 430/19, Lex nr 2751597). Z kolei w wyroku z 14 listopada 2019 r. (sygn. akt II FSK 3949/17, publ. Lex nr 2764942) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "Zakres rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny jest kształtowany w oparciu o materiał faktyczny i dowodowy, który legł u podstaw wydania zaskarżonego aktu administracyjnego lub czynności i znajduje się w nadesłanych przez organ aktach sprawy. Zadaniem sądu administracyjnego jest w rezultacie ustalenie, czy zebrany w postępowaniu przed organem administracyjnym i znajdujący się w przedstawionych sądowi aktach sprawy materiał dowodowy jest pełny, czy został prawidłowo oceniony i czy jest wystarczający do wydania zaskarżonego aktu administracyjnego lub czynności. Jeżeli ustalenie to wypadło dla organów administracji negatywnie, sąd administracyjny jest uprawniony i zarazem zobowiązany do usunięcia zaskarżonego aktu lub czynności z obrotu prawnego". Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jego wydania. Przez "akta sprawy" należy rozumieć dokumentację sprawy, na podstawie której organ ustalił stan faktyczny sprawy i wydał rozstrzygnięcie będące przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Zatem akta załączone do skargi powinny zawierać dokumenty lub kopie dokumentów, potwierdzone za zgodność z oryginałem, na podstawie których zostały wydane decyzje (postanowienia) i potwierdzające stanowisko organu (wyrok WSA w Poznaniu z 12 września 2019 r., III SA/Po 451/19, Lex nr 2722847). Przepis art. 133 § 1 P.p.s.a. może być podstawą skargi kasacyjnej, gdy sąd przyjął jakiś fakt na podstawie źródła znajdującego się poza aktami sprawy (wyrok NSA z 18 września 2019r., sygn. akt II GSK 2289/17, publ. Lex nr 2727535). Dopiero w ramach zarzutu art. 133 § 1 P.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez sąd oceny dokumentów, o ile dokumenty te znajdują się w materiale zgromadzonym w aktach sprawy (wyrok NSA z 30 stycznia 2020 r., sygn. akt II GSK 3722/17, publ. Lex nr 2779421; wyrok NSA z 20 września 2019 r., sygn. akt II OSK 2647/17, publ. Lex nr 2740334; wyrok NSA z 12 września 2019 r., sygn. akt I OSK 2623/17, publ. Lex nr 2723029). 4. W postępowaniu o pozbawienie lasu charakteru lasu ochronnego to na organie spoczywa obowiązek analizy, czy dany las winien być w dalszym ciągu lasem ochronnym. Zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie NSA (wyrok z dnia 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 3355/19, CBOSA) w tego typu sprawie powinny znaleźć zastosowanie reguły postępowania administracyjnego wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., w zakresie wykazania, czy aktualnie nie zachodzą podstawy do wskazywanej wyżej ochrony określonych elementów środowiska naturalnego, które wymagają utrzymania w ramach lasu ochronnego lub wykazania, że las o statusie ochronnego utracił taki walor. Organ powinien zatem w tym zakresie wykazać się aktywnością, a ciężar dowodu nie powinien być postrzegany w postępowaniu administracyjnym jak w prawie cywilnym, tj. być przerzucany w całości na stronę. Strona wnioskująca twierdziła, że zaszły tego rodzaju zmiany, że dany las nie spełnia już funkcji ochronnej. Przedstawiła na te okoliczności dowody (niezależnie od obowiązków ciążących na organie, zgodnie z powszechnie przyjętą zasada dowodową, że dowód ma przedstawić ten, kto twierdzi, a nie kto zaprzecza - ei incumbit probatio, qui dicit, non ei, qui negat - por. np. wyroki NSA z dnia 27 sierpnia 2010 r., II OSK 1131/10 oraz z dnia 13 grudnia 2011 r., II OSK 1860/10, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej określana jako CBOSA; W. Chróścielewski, J. P. Tarno, Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, 3 wyd., Warszawa 2009, s. 119). Mianowicie do wniosku z dnia [...] kwietnia 2019 r. Skarżący dołączył w szczególności decyzję Starosty [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], zobowiązującą wnioskodawcę, na podstawie art. 13 ust. 1 i art. 14 a ust. 1 i 3, art. 23 ust. 4 i art. 24 ustawy o lasach, do usunięcia drzew martwych, zagrażających bezpieczeństwu na terenie przedmiotowych działek. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że w wyniku niesprzyjających warunków atmosferycznych oraz wysokiego poziomu wód gruntowych w drzewostanie pojawiły się liczne złomy i wywroty. W związku z powyższym organ uznał, że należy natychmiast usunąć drzewa zagrażające w celu zapewnienia bezpieczeństwa (karta 32 i 33 akt organu I instancji). W przedmiotowym wniosku o zniesienie statusu ochronnego lasu inwestor stwierdził, że dokonana została wycinka części drzew, podobnie jak na sąsiednich działkach. Nadto Skarżący przedstawił informacje ze Studium, z którego wynika konieczność ustalenia w miejscowym planie na tym terenie zabudowy jednorodzinnej, co spowoduje zachowanie większości zdrowego drzewostanu. Argumentował również, że przedmiotowy las należy postrzegać jako enklawę, a nie element większej całości. Tymczasem organ – w ocenie Sądu – naruszył art. 7, 77 i 80 K.p.a. w wyniku następujących zaniedbań. Po pierwsze organ odwoławczy nie przedstawił stosownego materiału dowodowego, dającego podstawy do ostatecznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu odwoławczym. Do takiego wniosku Sąd doszedł po analizie treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji i akt administracyjnych sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytoczył obecnie obowiązujące regulacje prawne dotyczące lasów ochronnych, ograniczeń co do możliwości inwestowania w lasach ochronnych, obowiązków właścicieli lasów (art. 6 ust. 1 pkt 7, art. 13 ust. 1, art. 16, art. 24 ustawy z dnia 29 września 1991 r.; § 3 rozporządzenia Ministra Obrony, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 25 sierpnia 1992 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu uznawania lasów za ochronne; art. 9 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych); po drugie stwierdził, że przedmiotowe działki objęte wskazane są jako tereny leśne, które zostały zaliczone do lasów ochronnych na podstawie art. 11 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (nieobowiązującej aktualnie), z uwagi na położenie w odległości 10 km od granic administracyjnych miasta liczącego ponad 50 tys. Mieszkańców – [...] i po zmianie uregulowań prawnych dotyczacych tej materii nie ustała przyczyna uznania przedmiotowych lasów za lasy ochronne; nadto podkreślił, że w toku postępowania organ pierwszej instancji przeprowadził oględziny, co potwierdza spisany na tę okoliczność protokół i rozważył wszystkie okoliczności przemawiające za dokonanym rozstrzygnięciem. W ocenie Sądu powyższe dowodzi, że organ odwoławczy nie tylko nie przeprowadził ponownego postępowania, ale i nie dostrzegł uchybień postępowania przeprowadzonego przed organem pierwszej instancji. Starosta [...] wskazał bowiem, że rozpatrując wniosek skarżącego przeprowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu określenie - czy przedmiotowy las faktycznie posiada status lasu ochronnego; uczynił to na podstawie dokumentacji urządzeniowej - uproszczonych planów urządzania lasu, opisu taksacyjnego lasu oraz materiałów kartograficznych i sprawdzenia zapisów archiwalnych ewidencji gruntów i budynków na dzień [...] stycznia 1982 r. i [...] stycznia 1992 r.; ostatecznie stwierdził, że drzewostan był zlokalizowany na działce przed rokiem 1982. Niemniej dokumentów tych nie ma w aktach sprawy. W skład materiału dowodowego sprawy nie weszły dokumenty stanowiące podstawę ustaleń faktycznych, dokonanych przez organy w sprawie, zwłaszcza te potwierdzające, że przedmiotowe działki faktycznie posiadają status lasu ochronnego. Zatem też, że w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych, tj. od 1 lipca 1982 r. do 31 grudnia 1991 r. stanowiły grunt leśny znajdujący się w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców. Chodzi o dokumentację z zakresu uproszczonych planów urządzania lasu, opisu taksacyjnego lasu, materiały kartograficzne, archiwalne wpisy ewidencji gruntów i budynków na dzień 1 stycznia 1982 r. i 1 stycznia 1992 r. Ponadto w materiale dowodowym sprawy nawet brak wypisów z rejestru ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do działek, objętych wnioskiem skarżącego obrazujących stan na dzień rozstrzygania przez organy, czyli stan aktualny. W aktach sprawy nie ma też dokumentacji fotograficznej, nie wiadomo, czy została ona wykonana podczas wizji lokalnej, z której sporządzono [...] lipca 2019 r. protokół, w którym wskazano, że oględzin dokonano w składzie jednoosobowym (podpis jedynej osoby uczestniczącej – K. B.). Nie ma informacji o tym, czy strona była zawiadomiona o terminie przeprowadzenia oględzin nie ma jej zastrzeżeń, uwag do protokołu ani podpisu Skarżącego. Również nie wiadomo jaki charakter miało spotkanie Skarżącego ze Starostą [...], które odbyło się [...] listopada 2019 r., podczas którego, według organu, poinformowano Stronę, że nie znaleziono podstaw do wydania pozytywnej decyzji w sprawie zniesienia statusu lasu ochronnego z przedmiotowych działek. Nie wiadomo czy przedmiotowe stawiennictwo Skarżącego w siedzibie organu nastąpiło na skutek jego zawiadomienia z 31 października 2019 r. o możliwości przeglądania akt przed wydaniem decyzji (karta 21 akt sprawy), jako że nie zostało ono udokumentowane na piśmie w aktach sprawy. Podejmując rozstrzygnięcie organy muszą działać zgodnie z prawem (art. 6 K.p.a), jak również w oparciu o zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a., zobowiązującą je do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ powinien przedstawić zatem stronie materiał dowodowy, który posłużył mu za podstawę dokonanych ustaleń w sprawie i wyjaśnić stronie w sposób niebudzący wątpliwości motywy jakimi kierował się wydając rozstrzygnięcie. Wszelkie dokumenty, na które powołuje się organ w sprawie, które stanowią podstawę ustaleń faktycznych jako dowody winny został włączone do akt sprawy, albo winny zostać tak przedstawione (opisane, zidentyfikowane), aby strony postępowania, a następnie i sąd mogli z nimi zapoznać się bez żadnych wątpliwości co do ich przedmiotu i elementu stanu faktycznego danej sprawy. Zasadą, wynikającą z orzeczeń sądów administracyjnych jest powoływanie się na dany dowód, wchodzący w zakres zgromadzonego przez organ administracji publicznej materiału dowodowego sprawy i znajdujący się w jej aktach. Dopiero tak zgromadzony materiał dowodowy może stanowić podstawę do wydania ostatecznego rozstrzygnięcia w danej sprawie. Z akt sprawy wynika, że w skład materiału dowodowego nie wchodzą dokumenty, które powoływał w treści decyzji organ pierwszej instancji. Uchybienia tego nie dostrzegł organ odwoławczy, czym naruszył art. 15 K.p.a. Organ ograniczył Sądowi kontrolę materialną pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Dodatkowo nie uzupełnił dokumentacji sprawy o dowody niezbędne do ostatecznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy (np. aktualny wypis z rejestru gruntów i budynków). W kontekście powyższych wywodów Sąd nie mógł stwierdzić legalności zaskarżonej decyzji. Konsekwencją powyższego byłoby narażenie się na zarzut wydania wyroku z naruszeniem art. 133 § 1 P.p.s.a., wobec nieorzeczenia na podstawie akt sprawy, wydania orzeczenia opartego na ustaleniach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy (wyrok NSA z 27 listopada 2019 r., sygn. akt I FSK 1620/17, Lex nr 2772205). Powyższe świadczy o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1, art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., bez przedstawienia dowodów, mających potwierdzać ustalenia, które w ogóle legły u podstaw ustaleń co do charakteru ochronnego lasu. Takie stanowisko, powiązane z uznaniem tych naruszeń za przesłankę do uchylenia decyzji wyrażono w orzecznictwie – por. wyroki WSA w Warszawie z dnia Po drugie organ stwierdził, że wniosek nie został dostatecznie umotywowany, jednocześnie odmiennie stwierdzając, niż skarżący, że przedmiotowy las graniczy z Lasem Państwowym "z którym tworzy zwarty kompleks leśny" (str. 3 uzasadnienia decyzji organu II instancji), bez dołączenia do akt sprawy stosownej dokumentacji w tym zakresie, obrazującej wielkość i stan owego kompleksu i nie odnosząc się do twierdzenia skarżącego o złym stanie lasu i poprzecinania go licznymi drogami oraz domniemując, że pozbawienie statusu ochronnego lasu stanowić będzie zagrożenie dla drzewostanu w lesie państwowym poprzez otworzenie drogi do zmiany przeznaczenia gruntów na cele nieleśne. To domniemanie organ uznał za negatywną przesłankę do wydania decyzji, zgodnej z wnioskiem. Po drugie organ, w świetle wartości, wyrażonych w ustawie o lasach (ochrona przyrody) nie odniósł się do prawnego znaczenia następujących okoliczności: aktualnego stanu lasu (w protokole z dnia [...] lipca 2019 r. brak jest w ogóle informacji na ten temat) oraz uznania lasu za ochrony ex lege w odniesieniu do jego przyrodniczej wartości. Problematyka zaliczania gruntów leśnych do lasów ochronnych uregulowana była w art. 11 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Przepis art. 11 ust. 1 stanowił, że grunty leśne znajdujące się w granicach administracyjnych miast, jak również w uzdrowiskach i na obszarach ochrony uzdrowiskowej, o których mowa w przepisach o uzdrowiskach i lecznictwie uzdrowiskowym, zalicza się do lasów ochronnych, zaś ust. 2 pkt 1, do lasów ochronnych zalicza się ponadto: grunty leśne znajdujące się w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców lub w których zatrudnionych jest w przemyśle ponad 5 tys. osób; w uzasadnionych wypadkach lasy ochronne można wyznaczać wokół mniejszych miast. Powołany artykuł 11 ustawy, w tym brzmieniu, obowiązywał do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, a więc do 31 grudnia 1991 r. Od 1 stycznia 1992 r. art. 11 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. stanowił, że zasady zaliczania lasów do lasów ochronnych określają przepisy o lasach. Równocześnie w art. 77 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach ustawodawca przesądził, że lasy zaliczone do lasów ochronnych na podstawie przepisów o ochronie gruntów rolnych i leśnych, stają się lasami ochronnymi w rozumieniu ustawy. W ustawie z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 1995 r. Nr 16, poz. 78, z późn. zm.) w art. 9 kontynuowana jest zasada, że zasady zaliczania lasów do lasów ochronnych określają przepisy o lasach. Z przedstawionego stanu prawnego wynika zasadniczy wniosek, że w okresie od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych do dnia 31 grudnia 1991 r. zasady zaliczania gruntów leśnych do lasów ochronnych regulowane były wyłącznie w art. 11 tej ustawy. A to oznacza, że określone w art. 11 ustawy przesłanki zaliczania do lasów ochronnych mogły być spełnione nie tylko na datę wejścia w życie ustawy tj. 1 lipca 1982 r., ale do dnia 31 grudnia 1991 r., tj. do czasu nowelizacji art. 11 ustawą o lasach. Określone w art. 11 ustawowe przesłanki zaliczania do lasów ochronnych miały charakter samodzielny i nie wymagały wydawania indywidualnego aktu w tej kwestii. Tak między innymi w uchwale NSA w składzie 5 sędziów z dnia 4 marca 1966 r., OPK 1/96, zgodnie z którą artykuł 11 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych, w brzmieniu obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, do dnia 31 grudnia 1991 r., nie zawierał podstawy prawnej do wydania aktu ogólnego lub indywidualnego o zaliczeniu gruntów leśnych znajdujących się w odległości do 10 km od granic administracyjnych miast liczących ponad 50 tys. mieszkańców do lasów ochronnych. Tym samym aby doszło do zaliczenia do lasów ochronnych istotny był stan faktyczny, jaki mógł się ukształtować się w tym okresie czasu tj. od 1 lipca 1982 r. do 31 grudnia 1991 r. Powyższe znajduje uzasadnienie m. in. w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 22 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1113/16, CBOSA. Wobec powyższego również stan faktyczny powinien być analizowany przy rozważaniu istnienia podstaw do zniesienia statusu ochronnego lasu, a w szczególności to, że las uznany został za ochronny nie ze względu na jego wartość i walory przyrodnicze, lecz ex lege, z tytułu odległości od miasta, na podstawie innych, niż aktualne założeń urbanistycznych. 5. Sąd dostrzegł ponadto błędy w wykładni prawa. 5.1. Otóż po pierwsze organ II instancji wywodzi, że decyzja w sprawie pozbawienia lasu statusu ochronnego musi opierać się na uwzględnieniu ważkich skutków społecznych, w szczególności przyrodniczych. Tymczasem skutki społeczne zostały przedstawione w pozytywnej dla wnioskującego opinii Rady Gminy. Pismem z dnia 3 października 2019 r. Wójt Gminy [...] poinformował, że w sprawie wyrażenia opinii dotyczącej pozbawienia charakteru ochronnego lasu na działkach nr ew. [...] i [...], obręb [...], gmina [...], Rada Gminy podtrzymuje swoje stanowisko wyrażone w Uchwale Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. Rada Gminy [...] uchwałą Nr [...] z dnia [...] maja 2017 r. zaopiniowała pozytywnie wniosek C. N. w sprawie pozbawienia charakteru ochronnego przedmiotowego lasu, wskazując w uzasadnieniu uchwały, że położenie działek w obszarze zabudowanym, dostęp do dróg publicznych jak również konieczność wydzielenia nowych działek pod drogi publiczne, a także możliwość zagospodarowania działek z zachowaniem charakteru leśnego, zgodnie z polityką przestrzenną Gminy [...] określoną w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, dają wystarczające uzasadnienie do pozbawienia statusu lasu ochronnego. Gmina przedstawiła zatem szereg ważkich uwarunkowań społecznych, wpisujących się w interes społeczny, na który wskazuje organ, bez dokonania analizy tych aspektów. Przepis art. 16 ust. 1a ustawy o lasach zobowiązuje starostę do zasięgnięcia opinii właściwej rady gminy w przedmiocie uznania danego lasu za las ochronny lub pozbawia go tego charakteru. Opinia ma charakter niewiążący i organ ją zasięgający może kierować się stanowiskiem zajętym w opinii, ale także może rozstrzygnąć sprawę w inny sposób, niż zawarty w opinii, co nie znaczy że nie jest ona istotna. Organ powinien ustosunkować się do twierdzeń tam zawartych, a nie uznać, że w świetle ustawy o lasach nie ma ona znaczenia. Przyjęcie takiego poglądu za słuszny, niweczyłoby cel narzędzia w postaci wyrażenia opinii, negując jednocześnie potrzebę istnienia całej konstrukcji prawnej, przyjętej przez ustawodawcę, w postaci uprzedniego zasięgnięcia opinii, przed wydaniem decyzji. Stosując zasad racjonalnego ustawodawcy, nie jest dopuszczalne jednocześnie uznanie a priori, że treść opinii nie ma znaczenia, bez rozważenia jej argumentów i skonfrontowania ich z wartością w postaci ochrony przyrody. 5.2. Po drugie błędem w wykładni było nierozważenie przesłanek z art. 7a § 1 K.p.a., zgodnie z którym jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Organ stwierdził jednocześnie, że ustawa nie formułuje przesłanek odmowy pozbawiania lasu statusu ochronnego i stwierdził z góry pierwszeństwo ochrony przyrody, bez głębszego uzasadnienia. Organ administracyjny podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywatela. Organ administracji, działając w ramach uznania administracyjnego, a taki charakter ma przedmiotowa decyzja, powinien wszechstronnie i dokładnie zbadać wszystkie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy art. 77 K.p.a." (wyrok NSA w Warszawie z 21.07.1998 r., II SA 506/98, LEX nr 41383)" (Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. VIII, LEX 587274965). 5.3. Po trzecie organ powinien wziąć pod uwagę dyrektywy interpretacyjne, wynikające z Konstytucji. Organy winny dążyć do zachowania proporcjonalności, która nie jest wskazaniem wyłącznie dla ustawodawcy, lecz odgrywa swoją rolę również przy aktach prawnych, kształtujących stan prawny w wymiarze jednostkowym, tj. pomiędzy zasadą wolności właściciela działki do jej zagospodarowania, a zasadą zachowania ładu przestrzennego i innymi wartościami (por. np. NSA w wyroku z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 396/17, CBOSA, w odniesieniu do decyzji o warunkach zabudowy). Wspomniany sposób wykładni nazywany jest również zasadą współmierności, miarkowania, adekwatności oraz ograniczania nadmiernej ingerencji (zob. np. P. Pietrasz, Zasada proporcjonalności a postępowanie administracyjne, [w:] J. Niczyporuk (red.), Kodyfikacja postępowania administracyjnego na 50-lecie K.p.a., Lublin 2010, s. 637). Uznanie a priori, że studium nie ma znaczenia, przy obowiązującej zasadzie związania Gminy postanowieniami Studium (art. 15 ust. 1 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. z 2020 r. poz. 293, ze zm.), w sytuacji, gdy Skarżący twierdził, że przewidziana jest na przedmiotowym terenie zabudowa jednorodzinna, nie stanowi o zachowaniu o przenikliwym przeprowadzeniu analizy sprawy. Funkcja ochronna lasu związana jest z istnieniem interesu społecznego, ponieważ utrzymanie środowiska naturalnego w niezmienionej formie jest wartością samą w sobie dla ówcześnie funkcjonujących społeczeństw. Jednak opinia zaprezentowana przez radę Gminy w toku procedury wydania decyzji również na interes społeczny, ale realizujący się przez inne wartości niż przyrodnicze, wskazywała. 6. Należało zatem uznać, że przedmiotowa odmowa pozbawienia charakteru ochronnego lasu była przedwczesna, bo niedokonana po wyczerpującym zebraniu i przedstawieniu materiału dowodowego, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia oraz bez przeprowadzenia prawidłowej wykładni. Stwierdzenie powyższych uchybień uniemożliwiło też Sądowi dokonanie oceny prawnej, dotyczącej zastosowanego przez organy prawa materialnego w sprawie, jako że dokonanie takiej oceny jest możliwe dopiero na gruncie prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy (podobnie WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23 września 2020 r., sygn. akt IV SA/Wa 762/20, CBOSA). Samorządowe Kolegium Odwoławcze przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie miało na względzie powyższe rozważania Sądu. Po zgromadzeniu w aktach sprawy stosownego materiału dowodowego, w ramach poczynionych na jego podstawie ustaleń, rozpozna i rozstrzygnie sprawę o pozbawienie charakteru ochronnego lasu zlokalizowanego na przedmiotowych działkach. Przed wydaniem decyzji organ umożliwi skarżącemu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, czyli zadośćuczyni zasadzie ogólnej unormowanej w art. 10 § 1 K.p.a. Po skorzystaniu przez skarżącego z tego prawa – organ czynność tę utrwali na piśmie w aktach sprawy. Ostatecznie organ odwoławczy wyda rozstrzygnięcie zgodne z wyżej wymienionymi przepisami postępowania oraz prawa materialnego. Wobec wykazanej niezgodności z prawem wydanej w sprawie zaskarżonej decyzji, Sąd uwzględnił skargę i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło