IV SA/Wa 1566/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie ewidencji gruntów i budynków I. skargę oddala ; II. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego M. L. z (...) kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 52,80 (pięćdziesiąt dwa 80/100) złotych stanowiącą 22 % podatku VAT, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. M. D. pismem datowanym na 20 marca 2004 r. wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Podlaskiego z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w sprawie określenia w operacie ewidencji gruntów m. [...] granic działki nr [...] o pow. [...] położonej przy ul. [...] zgodnie z dokumentami podziału działki nr [...] wykonanego w 1965 roku. Wnioskodawca wskazał, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Podlaskiego w decyzji z dnia [...] stycznia 2004 r. podniósł, iż kwestia określenia w operacie ewidencji gruntów m. [...] granic działki nr [...] o pow. [...] położonej przy ul. [...] zgodnie z dokumentami podziału działki nr [...] wykonanego w 1965 roku zostanie rozstrzygnięta w postępowaniu cywilnym. Natomiast Sąd Rejonowy w S. w prawomocnym postanowieniu z dnia 26 lutego 2004 r. oddalającym pozew D. G. i S. G. o wydanie spornej części nieruchomości położonej w S. między ul. [...] a ul. [...] nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji wskazując, że całe nieporozumienie dotyczące tej nieruchomości wynikło z niewłaściwego działania organów właściwych w sprawie ewidencji gruntów, które powinny naprawić swoje błędy. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Podlaskiego w decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] odmówił wznowienia wyżej wskazanego postępowania administracyjnego. Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Głównego Geodety Kraju z dnia [...] czerwca 2004 r. nr [...], która z kolei została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r. w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Wa 267/05. Ponownie rozpatrując sprawę Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Podlaskiego z dnia [...] kwietnia 2004 r. i orzekł o wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Podlaskiego z dnia [...] stycznia 2004 r. Następnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Podlaskiego decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. omówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] w sprawie określenia w operacie ewidencji gruntów m. [...] granic działki nr [...] o pow. [...] położonej przy ul. [...] zgodnie z dokumentami podziału działki nr [...] wykonanego w 1965 roku. W wyniku wniesionego odwołania Główny Geodeta Kraju decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że brak jest przesłanek do wznowienia przedmiotowego postępowania, w szczególności z art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. oraz art. 145 § 1 pkt 9 k. p. a. Odnośnie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. organ podniósł, że nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, ponieważ postanowienie Sądu Rejonowego w S. w sprawie o sygnaturze akt I C 14/03 odrzucające wniosek o wydanie części nieruchomości oznaczonej nr działki ewidencyjnej [...] wydane zostało w dniu 26 lutego 2004 r., natomiast decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Podlaskiego zapadła w dniu [...] stycznia 2004 r. Jeżeli chodzi o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 9 k. p. a. (powinno być: art. 145 § 1 pkt 7 k. p. a.) organ wskazał, że w sprawie nie zostało rozstrzygnięte żadne zagadnienie wstępne, zaś organ pierwszej instancji uznał, iż właściwą drogą załatwienia sprawy jest droga postępowania cywilnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. D. uznał, że niejasności i błędy w ewidencji gruntów dotyczące nieruchomości przy ul. [...] powstały wyłącznie na skutek działania organu administracji publicznej przy odnawianiu ewidencji gruntów. Wskazał, iż organ drugiej instancji bezkrytycznie przyjął stanowisko organu stopnia wojewódzkiego, że działka nr [...] posiada podwójny tytuł prawny, w związku z czym załatwienie sprawy powinno nastąpić na drodze postępowania cywilnego. W odpowiedzi na skargę organ powtórzył argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych, przy czym stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270), zwanej dalej "p. p. s. a.", nie jest związany zarzutami i granicami skargi. Rozpoznając sprawę w świetle powołanego wyżej kryterium zgodności z prawem stwierdzić należy, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Rozważając zarzuty skargi należy przede wszystkim nawiązać do jednej z zasad postępowania administracyjnego - zasady trwałości decyzji ostatecznych (art. 16 k. p. a.). W myśl tej zasady decyzje, od których nie służy odwołanie są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w k. p. a. lub w ustawach szczególnych. Zasada trwałości służy zapewnieniu pewności obrotu prawnego. Obowiązywanie tej zasady wyraża się m.in. w ustanowieniu prawnych wymogów, szczególnego trybu, zasad i terminów w jakich może nastąpić wzruszenie decyzji ostatecznej. Odnosi się to także, jak wyżej wskazano, do instytucji wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania stanowi odrębną instytucję procesową uregulowaną w rozdziale 12 k. p. a. (art. 145-153). Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. wznawia się postępowanie zakończone ostateczną decyzją administracyjną, jeśli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Skarżący powołał się na nowy dowód w postaci wydania postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia 26 lutego 2004 r. w sprawie o sygnaturze akt I C 14/03 odrzucającego wniosek o wydanie części nieruchomości oznaczonej nr działki ewidencyjnej [...]. "Nowe dowody" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k. p. a. to dowody, które istniały w dacie orzekania w postępowaniu zwykłym, ale organ orzekający dowodami tymi nie dysponował (obojętnie z jakich przyczyn). Organ pierwszej instancji orzekał w postępowaniu zwykłym w dniu [...] stycznia 2004 r. W związku z tym nie można potraktować jako nowego dowodu wyżej wspomnianego postanowienia sądu rejonowego, gdyż wydane ono zostało w dniu 26 lutego 2004 r., to znaczy już po decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Podlaskiego z dnia [...] stycznia 2004 r. Zatem w chwili orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego w postępowaniu zwykłym w dniu [...] stycznia 2004 r. wspomniane postanowienie sądowe jeszcze nie zaistniało. "Nowymi dowodami" nie będą również akta prowadzonej sprawy cywilnej, w której wydano wspomniane postanowienie, nawet jeżeli organ w postępowaniu zwykłym z dowodami tymi się nie zapoznał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2001 r, sygnatura akt V SA 1831/00, LEX 51329). Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 7 k. p. a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2). Skarżący podniósł, że organy administracyjne błędnie uznały, że postępowanie w sprawie określenia w operacie ewidencji gruntów m. [...] granic działki nr [...] o pow. [...] położonej przy ul. [...] zgodnie z dokumentami podziału działki nr [...] wykonanego w 1965 roku powinno toczyć się przed sądem cywilnym, podczas gdy Sąd Rejonowy w S. w wyżej wspomnianym postanowieniu z dnia 26 lutego 2004 r. wyraził pogląd, że sprawa ta winna być załatwiona w drodze postępowania administracyjnego. Użyte w art. 145 § 1 pkt 7 k. p. a. pojęcie "zagadnienie wstępne" oznacza sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, która jest przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Zagadnienie wstępne to takie zagadnienie prawne o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, natomiast właściwy jest inny organ administracji państwowej lub sąd. Sytuacja taka nie występuje w niniejszej sprawie. Sąd Rejonowy w S. nie był bowiem sądem rozstrzygającym wstępne zagadnienie prawne wobec sprawy rozpatrywanej przez organ administracyjny. Przedmiotem postępowania administracyjnego prowadzonego przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Podlaskiego było bowiem określenie w operacie ewidencji gruntów m. [...] granic działki nr [...] o pow. [...] położonej przy ul. [...] zgodnie z dokumentami podziału działki nr [...] wykonanego w 1965 roku, natomiast wspomniane postanowienie Sądu Rejonowego w S. wydane zostało w sprawie z powództwa D. G. i S. G. przeciwko skarżącemu o wydanie 13 m2 z działki położonej w S. przy ul. [...], o całkowitej powierzchni 58 m2, stanowiącej ich własność, oznaczonej numerem [...]. Postępowanie wznowieniowe nie jest procedurą, przy pomocy której można wzruszyć wadliwą decyzję administracyjną w każdym przypadku, lecz możliwość taka istnieje tylko w przypadkach określonych w art. 145 § 1 k. p. a. Skoro skarżący mimo powołania się na okoliczności określone w art. 145 § 1 pkt 5 i 7 k. p. a. nie wykazał, że okoliczności takie i dowody istniały, to stanowisko organu orzekającego co do braku podstaw uchylenia decyzji w trybie przepisów o wznowieniu postępowania jest prawidłowe. W tym stanie rzeczy na mocy art. 151 p. p. s. a. należało orzec jak w pkt I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarte w pkt II sentencji wyroku zapadło na podstawie art. 250 p. p. s. a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c oraz § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).