IV SA/Wa 1570/14
PostanowienieWSA w Warszawie2015-01-21
Skład orzekający: Wanda Zielińska – Baran
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wymaganych dokumentów i informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej?Ratio decidendi
Prawo pomocy nie może zostać przyznane, jeśli strona skarżąca nie wykaże swojej trudnej sytuacji materialnej poprzez przedłożenie wymaganych dokumentów i informacji. Brak współpracy strony i nieprzedstawienie dowodów na poparcie twierdzeń o braku środków finansowych skutkuje odmową przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący M. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy, co zostało zaskarżone przez skarżącego. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym po wniesieniu sprzeciwu od postanowienia referendarza.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Zielińska – Baran po rozpoznaniu w dniu 21 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezprzedmiotowe postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2014 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił przyznania M. K. prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi M. K. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za bezprzedmiotowe.
W piśmie z dnia 5 stycznia 2015 r. skarżący, w ustawowym terminie, złożył sprzeciw od powyższego postanowienia. W jego uzasadnieniu wskazał, że referendarz nie uwzględnił zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy twierdzeń, które obrazują jego trudną sytuację materialną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 tej ustawy prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
W nadesłanym formularzu PPF skarżący wskazał, że nie osiąga dochodów, ma do spłacenia kredyt w banku. Oświadczył, że posiada także "niezbędny sprzęt do działalności usługowej i transport dostawczy".
W piśmie z dnia 31 października 2014 r. wezwano wnioskodawcę do nadesłania – w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania:
1) wyciągów i wykazów z wszystkich rachunków bankowych obrazujących operacje dokonane w ich ramach w ciągu ostatnich trzech miesięcy oraz dokumentów dotyczących lokat i kont;
2) dokumentu potwierdzającego dochód ewentualnie stratę osiągniętą z ostatnich 6 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o prawo pomocy z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej;
3) oświadczenia o wszystkich źródłach utrzymania skarżącego w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz o wysokości tych źródeł utrzymania (w szczególności należy wyjaśnić, skąd skarżący czerpią środki na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, na przykład na zakup żywności, utrzymanie domu, skoro z formularza PPF wynika, że nie uzyskuje on żadnych dochodów),
4) odpisu umowy kredytu bankowego, o którym mowa w rubryce 5 i 9 formularza PPF wraz z harmonogramem jego spłaty;
5) oświadczenia o wysokości wydatków ponoszonych w gospodarstwie domowym ze wskazaniem źródeł tych wydatków oraz ich miesięcznej wysokości - np. opłat związanych z eksploatacją domu (opłat za energię elektryczną, gaz, itp.);
6) w związku z informacją zawartą w rubryce 7 formularza PPF, że skarżący posiada lokal warsztatowy i lokale użytkowe, do złożenia oświadczenia, czy skarżący osiągają dochód z którejś ze wskazanych nieruchomości, np. w postaci opłaty za wynajem, jeśli tak to w jakiej miesięcznej wysokości.
Wezwanie to doręczono skarżącemu w dniu 10 listopada 2014 r., jednak pozostało bez odpowiedzi.
W ocenie Sądu nieprzedłożenie dokumentów stanowiących odpowiedź na powyższe wezwanie nie pozwala na rzeczywistą ocenę możliwości płatniczych skarżącego. W sytuacji gdy strona nie wywiązuje się w sposób należyty z ciążących na niej powinności podawaniu informacji na temat stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz w dostarczaniu wszelkich dokumentów źródłowych pozwalających na weryfikację składanego oświadczenia, przyznanie prawa pomocy nie jest dopuszczalne. Tym bardziej, że z treści art. 255 powoływanej na wstępie ustawy wynika jednoznacznie, że odpowiednich informacji czy też dokumentów strona musi dostarczyć sama. Jej bierność w tym zakresie musi być postrzegana jako nienależyte wykazanie przewidzianej w art. 246 § 1 pkt 2 ustawy przesłanki przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r., sygn. akt II OZ 235/06,). Ustawodawca wyraźnie użył zwrotu "wykaże". Słowo "wykazać" wskazuje, że to skarżący ma przekonać sąd, iż znajduje się w takiej sytuacji, która uniemożliwia mu poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania. Do oceny sądu należy uznanie, czy skarżący ubiegający się o takie zwolnienie rzeczywiście spełnia ustawowe przesłanki. Podstawę orzekania w tej sprawie stanowią oświadczenia i dokumenty złożone przez skarżącego (por. postanowienie NSA z dnia 24 kwietnia 2014 r., sygn. II FZ 67/14).
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, że znajduje się w takiej sytuacji majątkowej, która pozwalałaby na przyznanie mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło