IV SA/Wa 1573/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi U. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia wszystkich zgromadzonych odpadów na działce 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta M. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej U. K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Burmistrza Miasta M. nakazał U. K. usunięcie wszystkich zgromadzonych odpadów znajdujących się na działce nr ewid. [...] w obrębie [...] położonej w M. w rejonie [...], stanowiącej jej własność. Od powyższej decyzji odwołała się U. K., która podniosła, że nie była wytwórcą odpadów i nigdy nie składowała żadnych odpadów na swojej działce. W wyniku rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium stwierdziło, iż z przeprowadzonego postępowania wynika, że na działce nr [...] w rejonie [...] w M. zgromadzono odpady komunalne w postaci butelek plastikowych i szklanych. Działka nie jest przeznaczona do składowania odpadów. Organ podniósł również, że brak jest możliwości ustalenia wytwórcy odpadów, zaś właścicielka przedmiotowej działki nie kwestionuje faktu zgromadzenia odpadów na jej nieruchomości. Następnie Kolegium wywiodło, że zgodnie z. art. 34 ustawy o odpadach posiadacz odpadów jest zobowiązany do postępowania z odpadami w sposób zgodny z zasadami gospodarowania odpadami. W myśl art. 3 ust. 3 pkt 13 w/w ustawy przez posiadacza odpadów rozumie się każdego, kto faktycznie włada odpadami (wytwórca odpadów, inna osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna), z wyłączeniem prowadzącego działalność w zakresie transportu odpadów. Organ podkreślił, iż przepis ten stanowi również, iż domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości. Domniemanie to jest wzruszalne i może być obalone w przypadku, kiedy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Oznacza to, iż władający gruntem może zwolnić się z odpowiedzialności za odpady, jeżeli wskaże, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot. Kolegium zaznaczyło, że w rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji wykazał, że nie jest w stanie ustalić podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. Również skarżąca nie wzruszyła domniemania wynikającego z powołanego art. 3 ust. 3 pkt 13 ustawy o odpadach, nie wskazując wyraźnie innego posiadacza odpadów, a zatem prawidłowo organ pierwszej instancji uznał, że posiadaczem odpadów znajdujących się na przedmiotowej działce jest władająca nią skarżąca. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła U. K. Podniosła, że utrzymanie w mocy decyzji Burmistrza Miasta M. z dnia [...] marca 2011 r. nie znajduje uzasadnienia, bowiem odpady w postaci butelek plastikowych i szklanych zostały usunięte. Natomiast na działce pozostały gałęzie z drzew rosnących pod linią energetyczną, które zostały ścięte przez Z. w W. po uprzednim uzyskaniu zgody Urzędu Miasta M., o czym nie została powiadomiona skarżąca. W tej sytuacji - zdaniem skarżącej - nie mogą mieć do niej zastosowania powołane w decyzji SKO przepisy art. 33 i art. 34 ustawy o odpadach, gdyż ustalony został podmiot, który za zgodą Urzędu Miasta M., dokonał na jej działce obcięcia gałęzi i to ten podmiot jest odpowiedzialny z punktu widzenia ustawy o odpadach. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w granicach sprawy, nie będąc związany - stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), dalej w skrócie zwaną p.p.s.a.- zarzutami i wnioskami skargi, uznał że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy W pierwszej kolejności podkreślić należy, iż wynikający z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu jak najdokładniejszego wyjaśnienia sprawy musi być realizowany przy zapewnieniu stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania. Zasada czynnego udziału strony w postępowaniu zawarta została w art. 10 k. p. a. Zgodnie z art. 10 § 1 k. p. a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Konkretyzacja zasady czynnego udziału strony w postępowaniu została uszczegółowiona w art. 79 k. p. a. i art. 81 k. p. a. Stosownie do art. 79 § 1 k. p. a. strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom i stronom oraz składać wyjaśnienia (art. 79 § 2 k. p. a.). Zgodnie natomiast z art. 81 k. p. a. okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2, tj. gdy załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną. Zapewnienie stronie czynnego udziału w postępowaniu, jak i w poszczególnej czynności dowodowej jest obowiązkiem organu. Jeżeli strona nie została w prawidłowy sposób zawiadomiona o czynności dowodowej, np. przesłuchaniu świadków czy oględzinach, a zeznania świadków czy wynik oględzin stał się zasadniczym dowodem w sprawie, na podstawie którego organ oparł swe rozstrzygnięcie, stanowi to o naruszeniu przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, prowadzącym do uchylenia rozstrzygnięcia organu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p. p. s. a. Odnosząc niniejsze uwagi do rozpatrywanej sprawy przede wszystkim należy wskazać, iż organ pierwszej instancji ustalając, że na terenie działki nr ew. [...] położonej w M., a stanowiącej własność skarżącej U. K. znajdują się odpady komunalne w postaci butelek plastikowych i szklanych oparł swe rozstrzygnięcie na wyniku oględzin przedmiotowej działki dokonanych w dniu 4 listopada 2010r. i kontroli przeprowadzonej przez pracowników Wydziału Ochrony Środowiska, Gospodarki Wodnej i Rolnictwa Urzędu Miasta M. w dniu 15 marca 2011r. Jak wynika z akt administracyjnych zawiadomienie o oględzinach przewidzianych i dokonanych w dniu 4 listopada 2010r. wbrew art. 79 § 1 k. p. a. nie doszło do skarżącej przynajmniej na siedem dni przed ich dokonaniem, lecz dopiero w dniu 8 listopada 2010 r. Skoro skarżąca dowiedziała się o oględzinach po upływie kilku dni od dnia, w którym zostały one przeprowadzone, to jest rzeczą oczywistą, że naruszone zostało jej uprawnienie do wzięcia w nich udziału i składania wyjaśnień. Natomiast o przeprowadzonej w dniu 15 marca 2011 r. skarżąca w ogóle nie została zawiadomiona, jak również organ przed wydaniem decyzji nie dopełnił obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. gdyż przed wydaniem decyzji nie umożliwił stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów. Zauważyć należy, iż zawarte w treści tego przepisu sformułowanie "przed wydaniem decyzji" jednoznacznie wskazuje, iż chodzi o moment postępowania, w którym organ administracji publicznej, po zakończeniu postępowania dowodowego, przechodzi do fazy podjęcia rozstrzygnięcia. Jeżeli zatem organ administracji załącza nowe dokumenty powinien powiadomić o tym strony i ponownie umożliwić im wypowiedzenie się co do ostatecznie zebranego (kompletnego) materiału sprawy. Podkreślić należy, że zachowanie wymagań wynikających z treści art. art. 7, art. 10, art. 77, art. 79 k. p. a. jest bezwzględnym obowiązkiem organu. Nie przesądzając kierunku i zasadności merytorycznego rozstrzygnięcia naruszenie przez organy uprawnień procesowych strony w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy obligowało Sąd do wyeliminowania decyzji organów obu instancji z obrotu prawnego jako zapadłych z naruszeniem powołanych wyżej przepisów postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę ponownie organ powinien przeprowadzić postępowanie administracyjne zapewniając czynny udział w tym postępowaniu stronie skarżącej, powinien prowadzić postępowanie zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności art. 7, art. 10, art. 77, art. 79 k.p.a., zważając, iż dowodami w sprawie mogą być jedynie dowody, o przeprowadzeniu których strona była zawiadomiona w przewidziany w przepisach sposób. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p. p. s. a. Sąd w pkt 1 sentencji uchylił decyzje organów obu instancji, w pkt 2 sentencji orzekł na podstawie art. 152 p. p. s. a., a orzeczenie zawarte w pkt 3 sentencji zapadło w myśl art. 200 p. p. s. a.