IV SA/Wa 1575/10

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 13 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie przejęcia na własność Skarbu Państwa nieruchomości rolnej postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, tj. 1) zwolnić A. J. od kosztów sądowych, 2) ustanowić radcę prawnego z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Izby Radców Prawnych w W. W dniu 7 października 2010 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, złożony na urzędowym formularzu PPF, wniosek A. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na wskazaną w sentencji decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] lipca 2010 r. nr [...]. Skarżący w złożonym formularzu wskazał, że jest wdowcem i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku podał, iż jako osoba starsza (87 lat), schorowana, zmuszony jest do korzystania z pomocy córki, która za sprawowaną nad nim opiekę ( przygotowywanie posiłków) pobiera wynagrodzenie. Jedynym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest świadczenie emerytalne w wysokości 1156, 60 zł miesięcznie. Wnioskodawca oprócz prawa własności do połowy domu o pow. 60 m2 i ¼ udziału we współwłasności nieruchomości rolnej o pow. 3,2 ha nie posiada żadnego innego majątku, przedmiotów wartościowych ani zgromadzonych oszczędności. Rozpoznając wniosek należy stwierdzić, że zasługuje on na uwzględnienie. Zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest, stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ,,P.p.s.a.") ponoszenie przez stronę kosztów sądowych związanych ze swym udziałem w sprawie. Tak więc podmiot wnoszący skargę do sądu administracyjnego powinien partycypować w kosztach związanych z prowadzeniem postępowania. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest przyznawana osobom charakteryzującym się trudną sytuacją materialną. Do osób tych zaliczyć można bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby. Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej pod warunkiem wykazania przez nią braku możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.) Oceniając wynikający z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. warunek zasadności przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, w kontekście przedstawionych we wniosku okoliczności faktycznych, stwierdzić należy, że skarżący wykazał, iż nie posiada, jak również nie jest w stanie zgromadzić, oszczędności, które mogłyby zostać wykorzystane do prowadzenia (finansowania) sprawy przed sądem administracyjnym. Skarżący jest osobą w podeszłym wieku (87 lat), schorowaną, co wskazuje na to, że nie posiada potencjalnych możliwości dodatkowego zarobkowania. Jedyne źródło dochodu w postaci emerytur w wysokości 1156 zł miesięcznie służy do zaspokojenia nie tylko codziennych potrzeb życiowych skarżącego ale również do opłacenia lekarstw oraz ewentualnej pomocy innych osób. Wnioskodawca co prawda nie określił kosztów utrzymania domu, pomocy osób trzecich oraz wydatków ponoszonych z tytułu stałego leczenia, jednakże biorąc pod uwagę kwotę uzyskiwanych przez niego dochodów, brak jest podstaw do uznania, że posiada on wolne środki finansowe, które mógłby przeznaczyć na opłacenie kosztów sądowych oraz kosztów zastępstwa procesowego. Ponieważ wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie posiada przedmiotów wartościowych, ani zgromadzonych oszczędności nie jest możliwe, by w ten sposób pozyskane być mogły środki potrzebne na prowadzenie niniejszej sprawy. Tak rozumiane względy, nakazywały przyjąć, że składający wniosek nie ma możliwości samodzielnego wywiązania się z obowiązku poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Również ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na podeszły wiek skarżącego oraz wskazaną przez niego okoliczność, iż w związku z ukończeniem jedynie trzech klas szkoły podstawowej nie jest on w stanie poradzić sobie w postępowaniu przed Sądem bez pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu. Z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.