IV SA/Wa 1578/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2014 r. sprawy ze skargi S. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na czas oznaczony 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego S. C. kwotę 557 (pięćset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S.C. decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. (nr [...]) Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2014 r. ([...]) o odmowie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stan faktyczny sprawy jest następujący : Skarżący S,C. (obywatel Algierskiej Republiki Ludowo-Demokratycznej) złożył w dniu [...] lutego 2014 r. do Wojewody [...] wniosek o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie w Polsce na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2011 r., nr 264, poz. 1573 ze zm.). Oświadczył, że pozostaje w związku małżeńskim z obywatelką polską S.C. W toku postępowania w tej sprawie organ I instancji ustalił, że żona skarżącego mieszka i pracuje w Polsce, natomiast skarżący jest zatrudniony w firmie międzynarodowej z siedzibą w V. i pracuje w rożnych krajach. W Polsce przebywa w czasie urlopu (raz na sześć tygodni przez dwa tygodnie). Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2014 r., wydaną na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach odmówił skarżącemu udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ przyjął bowiem, że skarżący nie spełnił warunku uzyskania zezwolenia na zamieszkanie w Polsce, określonego w art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach. Zdaniem organu cudzoziemiec nie wykazał, że faktycznie zamieszkuje na terytorium Polski wraz z żoną przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Skarżący przebywa w Polsce sporadycznie, w dniach wolnych od pracy i nie są tu skoncentrowane jego interesy życiowe. Organ stwierdził ponadto, że skarżący nie ma sprecyzowanych planów na przyszłość, dotyczących miejsca zamieszkania i dopiero wówczas, gdy przeniesie swoje centrum życiowe co Polski, będzie mógł skutecznie ubiegać się o uzyskanie zezwolenia na zamieszkanie w Polsce. Odmowa udzielenia zezwolenia na zamieszkanie nie pozbawia go możliwości kontaktu z rodziną na podstawie wiz pobytowych. S.C. wniósł odwołanie od decyzji Wojewody [...]. Organowi pierwszej instancji zarzucił naruszenie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach przez jego niewłaściwe zastosowanie. Według odwołującego nie ma podstaw prawnych do odmowy udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie w Polsce, ponieważ w Polsce jest jego centrum życiowe – tu mieszka jego żona z którą prowadzi wspólne gospodarstwo domowe. W Polsce wynajmuje wraz z małżonką mieszkanie, posada rachunek bankowy oraz spędza urlop. Z miejscem, w którym pracuje (M.) nie wiążą go żadne - poza służbowymi (zawodowymi) - więzi; dochody z pracy "pożytkuje" w Polsce. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., wydaną na podstawie art. 57 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Wojewody co do tego, że centrum życiowe cudzoziemca znajduje się w miejscu jego pracy, a więc poza Polską. Skarżący w żaden sposób nie wykazał okoliczności, które uzasadniałyby jego pobyt w Polsce przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Okoliczność, że w Polsce mieszka żona skarżącego, z którą wynajmuje mieszkanie oraz pokrywa koszty jego utrzymania, nie ma w sprawie decydującego znaczenia, ponieważ istotne jest, że na stałe przebywa poza terytorium Polski z uwagi na miejsce wykonywania pracy. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ostateczną decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców. Zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisu art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach przez jego błędną wykładnię i nieuzasadnione przyjęcie, że jego związki z Polską wynikające z zawarcia małżeństwa z obywatelką polską nie uzasadniają wydania skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie w Polsce. W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, że w sprawie nie zachodzą żadne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę wydania decyzji o odmowie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie w Polsce. Małżeństwo, które zawarł z obywatelką polską układa się pomyślnie. Jego centrum życiowe znajduje się w Polsce (we W.), gdzie przebywa regularnie i gdzie koncentruje swoje sprawy rodzinne, osobiste i majątkowe. Przyjęcie przez organ, że skarżący koncentruje centrum życiowe w miejscu pracy, a nie w miejscu w którym prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną jest nieuzasadnione. W ocenie strony dla rozstrzygnięcia sprawy istotne jest bowiem to, czy okoliczność będąca podstawą ubiegania się o zezwolenie na zamieszkanie w Polsce, tj. małżeństwo z obywatelką polską, uzasadnia jego pobyt w Polsce przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Miejsce wykonywania pracy przez skarżącego nie jest natomiast istotne. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Trzeba przypomnieć, że skarżący domagał się udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie w Polsce powołując się na to, że pozostaje w związku małżeńskim z S.C., która posiada obywatelstwo polskie. Organ badając zasadność wniosku skarżącego, przyjął, że zawarcie przez niego małżeństwa z obywatelką polską w sytuacji, gdy skarżący na stałe pracuje za granicą, nie uzasadnia jego zamieszkiwania na terytorium Polski przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Zdaniem Sądu, nie jest prawidłowe stanowisko organu, że w niniejszej sprawie nie zachodzi, określona w art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, przesłanka udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce. Przepis ten stanowi, że zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony udziela się cudzoziemcowi, który jest małżonkiem obywatela polskiego, jeżeli ta okoliczność uzasadnia jego zamieszkiwanie w Polsce przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Ten przepis ma zastosowanie w sprawie, na podstawie art. 513 ust. 1 pkt 2 obowiązującej od dnia 1 maja 2014 r. ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013 r. poz. 1650 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, do postępowań administracyjnych, które nie zostały zakończone do dnia wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach należy przyjąć, że uzasadnieniem zamieszkania cudzoziemca ubiegającego się o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce, żonatego z obywatelką polską zamieszkałą w Polsce jest jego zamiar utrzymywanie więzi małżeńskich i co za tym idzie - przebywania w Polsce wraz ze współmałżonkiem i prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. Taka potrzeba wspólnego zamieszkania w Polsce istnieje tylko wówczas, gdy w Polsce małżonkowie prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Prowadzenie wspólnego gospodarstwa domowego to wykonywanie wspólnie czynności życia domowego, polegających m.in. na korzystaniu z mieszkania, jego utrzymywaniu, wspólne robienie zakupów, gospodarowanie pieniędzmi itp. Zdaniem Sądu sam fakt, że skarżący pracuje na stałe za granicą nie oznacza, że małżonkowie nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, jeżeli tylko okoliczności wskazują, że w Polsce znajduje się centrum ich wspólnego życia rodzinnego. Jak słusznie zauważa skarżący, w centrum wspólnego życia małżeńskiego nie musi lokować się cała aktywność życiowa każdego ze współmałżonków, łącznie z pracą zawodową. Faktem jest, że skarżący pracuje poza Polską i ta okoliczność została przyjęta przez organy jako uniemożliwiająca zastosowanie art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy. Stanowiska powyższego w tej konkretnej sprawie Sąd orzekający nie podziela. Jak wynika z akt sprawy pozostała aktywność życiowa cudzoziemca koncentruje przy małżonce, która przebywa na stałe na terytorium RP. Skarżący bywa w Polsce (we W.) w przerwach wyznaczanych urlopami w pracy (na co wskazują kopie biletów lotniczych), ma tutaj konto w banku i tutaj "pożytkuje" dochody z pracy. Wymaganego art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy okresu trzymiesięcznego zamieszkiwania w Polsce nie należy natomiast rozumieć jako okresu nieprzerwanego zamieszkiwania w Polsce przez ten czas. Pojęcie zamieszkiwania wiąże się bowiem z zamiarem stałego lub okresowego przebywania w określonym miejscu, nie zaś z faktycznym i nieprzerwanym pobytem w tym miejscu (art. 25 Kodeksu cywilnego). Wsparciem dla tego stanowiska jest m. in. orzecznictwo sądowe powstałe na tle stosowania art. 25 k.c., zawierającego określenie miejsca zamieszkania. Np. Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z 13 sierpnia 2013r. sygn. akt III AUa 1529/11 (Lex nr 1356469) podkreślił, że na prawną konstrukcję zamieszkania składają się dwa elementy: przebywanie w określonej miejscowości oraz zamiar stałego pobytu. O stałości pobytu na określonym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, chodzi zatem o aktualne centrum życiowej działalności człowieka. Przez pojęcie "zamiar" należy rozumieć nie wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Przy ustalaniu zamiaru nie można poprzestawać tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Okoliczności sprawy wskazują, że nie ma podstaw do stwierdzenia, że małżeństwo skarżącego nie uzasadnia jego zamieszkiwania w Polsce przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Nie uzasadnienia takiej tezy wyłącznie fakt, że skarżący pracuje zawodowo za granicą. Nie bez znaczenia dla takiej oceny pozostaje fakt, że M. stanowi jedynie miejsce wykonywania pracy, w kraju tym skarżący nie posiada żadnych krewnych, w szczególności rodziców, którzy mogliby zapewnić mu miejsce, w którym koncentrowałyby się jego sprawy zwykłe, związane z codziennym życiem. W kraju wykonywania pracy posiada jedynie mieszkanie służbowe, przydzielone wyłącznie w związku z pracą (w istocie można uznać, że to substrat hotelu). Ponadto wynikający z kontraktu o pracę czasookres obowiązków służbowych jako lekarza stwarza mu możliwości regularnych wyjazdów na okres około 2 tygodni, które wykorzystuje do pobytów z małżonką. Sąd podkreśla, że udzielenie cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na podstawi art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, ma służyć umożliwianiu prowadzenia przez małżonków życia rodzinnego w Polsce w wymiarze dłuższym niż 3 miesiące. Zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony ma umożliwić cudzoziemcowi realizację celu związanego z okolicznością, na którą się powołuje (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 4 kwietnia 2014r., sygn. akt IV SA/Wa 296/14, dostępny na stronie: www.nsa.gov.pl/orzecznictwo). Przyjęta wykładnia art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy pozwala uniknąć sytuacji, w której cudzoziemiec - małżonek obywała polskiego, pracujący za granicą (np. kierowca) byłby pozbawiony prawa do uzyskania zezwolenia na zamieszkanie w Polsce, mimo tego, że pozostała jego aktywność życiowa koncentruje się w Polsce (dom, małżeństwo, rodzina). Odnosząc się na koniec do treści wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II OSK 1900/11, na który powołuje się organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji, należy wyjaśnić, że wyrok ten zapadł w innym stanie faktycznym, stąd też zawarta tam argumentacja nie znajduje w sprawie zastosowania. Naczelny Sąd Administracyjny w tym wyroku stwierdził bowiem, że nie w każdej sytuacji pozostawanie w związku małżeńskim (który nie został zawarty w celu obejścia prawa) z obywatelem polskim automatycznie uzasadnia zamieszkanie cudzoziemca w Polsce przez okres dłuższy niż trzy miesiące. Takie okoliczności jak faktyczna separacja na skutek całkowitego i trwałego rozkładu więzi małżeńskiej, brak wspólnych dzieci, uzasadnia wydanie decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie w Polsce. W związku z tym, w sytuacji, gdy w okolicznościach rozpatrywanej sprawy istota problemu sprowadza się do naruszenia prawa materialnego (art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach) przez jego błędną wykładnię, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając naruszeń przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszeń stanowiących podstawę do stwierdzenia nieważności, uchylił zaskarżoną decyzję. Organ, stosując w ramach ponownego rozpatrzenia sprawy sporny przepis art. 53 ust. 1 pkt 6 ustawy o cudzoziemcach, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, uwzględni wykładnię dokonaną w powyższym wyroku. Z przedstawionych powodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a., orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach sądowych Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., natomiast wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji znajduje uzasadnienie w przepisie art. 152 tej ustawy.