IV SA/Wa 158/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 24 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej postanawia: 1. zwolnić M. K. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla M. K. adwokata w ramach przyznania prawa pomocy. W dniu 29 stycznia 2018 r. M. K. wniósł, na urzędowym formularzu, o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej w kwocie 10 000 zł za wymontowanie z pojazdu wycofanego z eksploatacji przedmiotów wyposażenia lub części nadających się do ponownego użycia. We wniosku podał, że ma na utrzymaniu troje dzieci, schorowanych dziadków oraz bezrobotnego ojca. Podał, że otrzymuje wynagrodzenie w wysokości 1460 zł netto, jego córka na podstawie umowy zlecenia otrzymuje 350 zł miesięcznie. Jako wydatki wskazał: wyżywienie – 800 zł, bilet miesięczny córki – 100 zł, wydatki na podręczniki, przybory szkolne 800 zł rocznie, okulista i stomatolog dla dzieci 800 zł rocznie, rachunki – 350 zł miesięcznie. W piśmie z dnia 8 lutego 2018 r. wezwano Wnioskodawcę do nadesłania wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, kopii dokumentów (rachunków, dowodów wpłat, potwierdzeń przelewów) wskazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy, stałych opłat związanych z eksploatacją lokalu mieszkalnego, a także kopii dokumentów wskazujących wysokość innych stałych, niezbędnych wydatków w gospodarstwie domowym, złożenia oświadczenia, na jakich zasadach korzysta w domu położonego w N. przy ul. [...] (tzw. czy jest jego właścicielem, wynajmuje go, mieszka u rodziców itp.). kopii wyroku rozwodowego, zaświadczenia od pracodawcy o wysokości uzyskiwanego wynagrodzenia (średnia z ostatnich 3 miesięcy), podania, czy dziadkowie oraz ojciec pozostają z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. W odpowiedzi na to wezwanie Skarżący nadesłał wyciąg z konta oszczędnościowego za okres od 30.12.2017 r. do 29.01.2018 r. z saldem końcowym 0 zł, wyciąg z konta osobistego za ten sam okres – posiadane środki 396,11 zł, wyciągi z konta za okres od 30 października 2017 r. do 29 stycznia 2018 r., kopię faktury za gaz za październik 2017 r. – 106,40 zł, kopie faktur za energię elektryczną za okres od sierpnia do września 2017 – średnio 235 zł, wyrok sądu rozwodowego z dnia 10 sierpnia 2017 r. (opiekę nad małoletnim synem przyznano wyłącznie Wnioskodawcy), kopię zaświadczenia komornika z dnia 29 stycznia 2018 r. o bezskuteczności egzekucji alimentów od byłej żony Skarżącego, zaświadczeniu o zatrudnieniu i zarobkach M. K. – przeciętne miesięczne wynagrodzenia 1364,47 zł. Skarżący oświadczył także, że korzysta z domu położonego w N. za zgodą swojej mamy – w zamian z opłacania rachunków i dbanie o dom, oświadczył, że dziadkowie i ojciec pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym. Ojciec jest bezrobotny i korzysta z jego pomocy w utrzymaniu. Następnie, w piśmie z dnia 8 marca 2018 r., w związku z oświadczeniem zawartym w piśmie z dnia 21 lutego 2018 r., że w gospodarstwie domowym M. K., oprócz osób wymienionych we wniosku o przyznanie prawa pomocy, pozostają również jego rodzice oraz dziadkowie wezwano Skarżącego do przedłożenia informacji o stanie majątkowym tych osób – tj. informacji o posiadanych zasobach pieniężnych i zarobkach. Wezwano ponadto do podania, czy pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką małoletniego i zobowiązano do podania informacji na temat jej stanu majątkowego. W piśmie z dnia 19 marca 2018 r. Skarżący oświadczył, że przy ul. [...] w osobnym, niezależnym mieszkaniu zamieszkuje jego ojciec, który jest bezrobotny i bez środków do życia oraz nie posiada oszczędności. Skarżący wspomaga go między innymi dostarczając wyżywienie. W domu przy ul. [...] zamieszkują również dziadkowie Skarżącego, jednak jak oświadczył zajmują oni w osobnym, niezależnym mieszkaniu. Utrzymują się z niewielkiej renty i emerytury i są schorowani. Skarżący wspomaga ich w codziennym funkcjonowaniu, robieniu zakupów, dowozem do lekarza. Oświadczył również, że jego matka jak i matka małoletniego T. nie zamieszkują w posesji przy ul. [...]. Referendarz sądowy zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 r., poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 2 Ppsa prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W ocenie Referendarza Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Na podstawie złożonego formularza oraz oświadczeń złożonych w toku postępowania należało przyjąć, że Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe w skład którego oprócz niego wchodzi troje dzieci – A. (pełnoletnia) oraz dwoje małoletnich dzieci (A. i T.). Co prawda w tym samym budynku co Wnioskodawca zamieszkują również jego dziadkowie oraz ojciec, jednak zajmują oni, według oświadczenia, oddzielne i niezależne mieszkania. Nie można zatem przyjąć, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Właścicielem nieruchomości przy ul. [...] jest I. K., a Skarżący, jak oświadczył, korzysta z domu za jej zgodą w zamian za dbanie o niego i opłacanie rachunków. Skarżący jak oświadczył, nie posiada żadnego majątku ani wartościowych rzeczy. Powyższe oświadczenie zostało złożone pod groźbą odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń (pkt 13 wniosku). Utrzymuje się jedynie z wynagrodzenia o prace, które według złożonego zaświadczenia wynosi 1364,47 zł. Dochody z tytułu umowy zlecenia osiąga również pełnoletnia córka Skarżącego i wynoszą one ok. 350 zł. miesięcznie. Stwierdzić zatem należy, że miesięcznie rodzina Skarżącego składająca się z dwóch osób dorosłych i dwoje dzieci ma na utrzymanie ok. 1715 zł miesięcznie (bez świadczeń w pomocy społecznej i świadczenia 500+). Z tej sumy musi partycypować w utrzymaniu domu, zapewnić wyżywienie, oraz ponieść inne koszt związane z codziennym funkcjonowaniem. Skarżący powyższe wydatki oszacował na ok. 1400 zł miesięcznie (wyżywienie, bilet miesięczny, wydatki na podręczniki i przybory szkolne, leczenie dzieci, media). Do akt sprawy Skarżący dołączył również kopię zaświadczenia komornika z dnia 29 stycznia 2018 r. o bezskuteczności egzekucji alimentów od byłej żony Skarżącego. Wobec tego musi również sam ponosić koszty wychowania syna A., mimo że w wyroku rozwodowym kosztami utrzymania małoletniego obciążono oboje rodziców. Analizując również wyciągi z nadesłanych rachunków należało stwierdzić, że Skarżący nie dysponuje wystarczającym zasobem środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania sądowego. Skarżący otrzymywał wynagrodzenie za pracę (po 1459,48 zł za listopada i grudzień 2017 r. ), w grudniu otrzymał zasiłek rodzinny w kwocie 656 zł, otrzymywał również świadczenie wychowawcze 500+. Nadesłane dokumenty wskazują, że na dzień 29.01.2018 r. Skarżący nie posiadał środków na koncie oszczędnościowym z saldem końcowym 0 zł, zaś na koncie osobistym posiadał środki w kwocie 396,11 zł. Powyższa kwota nie jest wystarczająca nawet na pokrycie wpisu sądowego w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę aktualny poziom cen dóbr i usług niezbędnych do zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, należy stwierdzić, że uzyskiwany przez Wnioskodawcę dochód nie pozwala na wygospodarowanie dodatkowych środków na pokrycie choćby wpisu sądowego, nie wspominając o ustanowieniu profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Zauważyć należy, że zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. § 2 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za adwokatów, stawki minimalne przy wartości przedmiotu sprawy do 10 000 wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi 2400 zł. Wobec tego uzyskiwany dochód nie wystarcza na pokrycie nawet minimalnej stawi adwokackiej. Zauważyć należy, że warunkiem uzyskania pomocy prawnej w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest również oświadczenie, że wnioskodawca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem. Z akt sprawy nie wynika, by Skarżący pozostawał w takim stosunku prawnym z profesjonalnym pełnomocnikiem. Stwierdzić zatem należy, że zostały spełnione ustawowe przesłanki do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa należało orzec jak w postanowieniu.