IV SA/Wa 1583/07
WyrokWSA w Warszawie2007-12-06
Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Grzegorz Czerwiński, Aneta Opyrchał
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda Mazowiecki prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wymeldowania i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, opierając się na konieczności dalszego wyjaśnienia charakteru pobytu J. G. w nieruchomości?Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie wykazał, że rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części przez organ pierwszej instancji, co jest warunkiem zastosowania art. 138 § 2 kpa. Zaskarżona decyzja kasacyjna została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności zasady dwuinstancyjności.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji w przedmiocie wymeldowania J. G. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewoda uznał, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił wystarczająco stanu faktycznego, w szczególności charakteru pobytu J. G. w nieruchomości. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu naruszenie zasad procedury administracyjnej i błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody Mazowieckiego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Asesor WSA Aneta Opyrchał, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 roku sprawy ze skargi E. G. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) czerwca 2007 r. nr (...) w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia (...) czerwca 2007 r., wydaną na podstawie art. 138 § 2 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993zezm.) , po rozpoznaniu odwołania J.G., uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż obowiązkiem organów administracji jest prowadzenie postępowania administracyjnego zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów Kpa, a w szczególności art. 7, art. 77 art. 107 kpa. Podkreślił nadto, że w myśl z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem Wojewody Mazowieckiego organ pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób wystarczający wszystkich istotnych okoliczności sprawy, gdyż ustalając stan faktyczny oparł się wyłącznie na zeznaniach E. G., jej znajomych –J. L. i M. N., J. G., M. G. i G. G. oraz na oględzinach nieruchomości (...). Wojewoda wskazał, iż w sprawie nie należy brać pod uwagę zeznań S. K., który stwierdził, że ostatni raz był w przedmiotowej nieruchomości w 2005 r. i nie wie kto obecnie tam mieszka.
Organ odwoławczy podniósł, że w toku postępowania E.G. twierdziła, iż J. G. nie mieszka w spornej nieruchomości. Wskazywała na postanowienie Sądu Okręgowego w W. Wydział (...) Cywilny z dnia (...), w którym sąd ustalił sposób korzystania przez strony z nieruchomości położonej przy ul. (...) w W. w ten sposób, że J. G. będzie miał prawo do wyłącznego korzystania z części domu oznaczonej nr (...), a E. G. w części oznaczonej numerem (...). Świadkowie J. L. i M. N. twierdzili, że J. G. dobrowolnie wyprowadził się z przedmiotowej nieruchomości. Z kolei J. G. twierdził, że koncentruje swoje życie w pokojach znajdujących się nad garażem, jeden z pokoi
znajduje się w części (...), a drugi w części (...). Ponadto w części (...) w magazynku, spiżarni i garażu przechowuje swoje rzeczy. Dzieci stron M. i G. G. oświadczyli, że do grudnia 2006 r. J.G. mieszkał w części budynku oznaczonej nr (...), korzystał z kilku pomieszczeń. W grudniu 2006 r. E.G. zamurowała otwór drzwiowy łączący budynki (...) i (...), znajdujący się w pokojach nad garażem. J. G. odtworzył otwór drzwiowy 22 stycznia 2007 r. W trakcie oględzin spornej nieruchomości E.G. udostępniła wszystkie pomieszczenia z wyjątkiem pokoju znajdującego się nad garażem tj. pokoju, w którym J.G. ma koncentrować swoje życie osobiste.
Wojewoda Mazowiecki wskazał, że badając zaistnienie przesłanek wymeldowania organ pierwszej instancji winien był dokładnie wyjaśnić stan faktyczny, a w szczególności ustalić charakter pobytu J. G. zarówno w nieruchomości oznaczonej numerem (...) jak i (...) przy ul. (...) w W. Poczynione w tym względzie ustalenia w oparciu o dotychczas zebrany materiał dowodowy bez zgromadzenia innych dowodów stanowi, w ocenie organu odwoławczego, naruszenie reguł postępowania mogące mieć wpływ na wynik sprawy albowiem zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie daje podstaw do wydania rozstrzygnięcia.
Skargę na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia (...) czerwca 2007 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. G., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie naczelnych zasad procedury administracyjnej, w tym także przepisów normujących postępowanie dowodowe oraz zasady swobodnej oceny dowodów, tj. art. 6, art. 7, art. 11, art. 12, art. 75-78, art. 80 i art. 81 kpa.
Uzasadniając powyższe skarżąca stwierdziła, iż organ odwoławczy dokonał całkowicie błędnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Nie wziął pod uwagę zgromadzonego materiału dowodowego w postaci zeznań świadków, osób bezstronnych nie powiązanych ze skarżącą, dokumentacji policyjnej, dokumentacji kontroli dyscypliny meldunkowej oraz Postanowienia Sądu Okręgowego o sposobie korzystania ze wspólnych nieruchomości należących do skarżącej i J. G., a zwłaszcza nie poczynił należytych i obiektywnych ustaleń w tym zakresie. Wskazała, że uchylając decyzję Prezydenta W. Wojewoda Mazowiecki dał wiarę wyłącznie zeznaniom J. G. oraz osób uzależnionych
ekonomicznie od niego, tj. M. i G. G., którzy nie zamieszkują w spornej nieruchomości od 3-ech i od tego czasu nawet nie odwiedzają skarżącej. W ocenie skarżącej nie można się zgodzić z twierdzeniem organu odwoławczego, iż wydając decyzję Prezydent W. oparł się na zeznaniach znajomych skarżącej albowiem fakt nie zamieszkiwania J. G. w spornym lokalu oprócz zeznań świadków potwierdziła także kontrola przeprowadzona przez funkcjonariuszy Policji w styczniu 2007 roku oraz kontrola dyscypliny meldunkowej przeprowadzona przez pracowników biura meldunkowego w dniu (...) stycznia 2007 r.
Skarżąca podniosła, że uchylając decyzję organu pierwszej instancji Wojewoda Mazowiecki nie wziął pod uwagę załączonych przez skarżącą dowodów w postaci dokumentacji Sądowej w tym Postanowienia Sądu Okręgowego (...) Wydział Cywilny o sposobie korzystania z nieruchomości (...) z dnia (...) września 2006 r., z dnia (...) marca 2007 r. (sygn. akt (...)) oraz Postanowieniem Sądu Apelacyjnego w W. wydział (...) Cywilny z dnia (...) grudnia 2006 r. (sygn. akt: (...)).
Wskazała, iż nieprawdziwe jest stwierdzenie, iż J.G. w grudniu 2006 roku korzystał z kilku pomieszczeń pod (...). W dniu 25 listopada 2006 r., w obecności funkcjonariuszy policji oraz J. L., wydał skarżącej klucze oraz pilota od części (...), a fakt ten znalazł potwierdzenie w zeznaniach J.G. złożonych na Policji.
Skarżącą wyjaśniła, iż nie udostępnienie przez nią w trakcie kontroli meldunkowej jednego pomieszczenia pod adresem (...) spowodowane było tym, że J.G. odciął jej dostęp do tegoż pomieszczenia na dzień przed kontrolą meldunkową. Kontrola dyscypliny meldunkowej w dniu 23 stycznia 2007 r. potwierdziła, że zarówno J.G. jak i dzieci skarżącej nie mieszkają w spornym lokalu i nie ma tam ich żadnych rzeczy osobistych. Skarżąca stwierdziła, że również na dzień przed kontrolą meldunkową nie było rzeczy osobistych J. G. w pokoju należącym do nieruchomości (...), do którego przebił się on z budynku (...) rozbijając bez zgody skarżącej ścianę konstrukcyjną między budynkami (...) i (...).
Podała nadto, że J.G. w dniu (...) października 2004 r. dobrowolnie wyprowadził się do drugiej części domu oznaczonej numerem (...) zabierając ze sobą wszystkie swoje rzeczy osobiste jednocześnie odcinając
skarżącej dostęp do tego budynku. W tej sytuacji trudno, zdaniem skarżącej uznać, iż J.G. koncentruje swoje życie pod adresem (....) skoro nie ma dostępu do tej części domu, a każde niekontrolowane wejście jest łamaniem Postanowienia Sądu z dnia (...) września 2006 r. o sposobie korzystania z nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie jednocześnie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 6 grudnia 2007 r. skarżąca oświadczyła, że Wojewoda Mazowiecki, opierając się na tych samych argumentach które stanowiły podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji, decyzją z dnia (...) listopada 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. odmawiającą zameldowania dzieci skarżącej w jej nieruchomości. Nadto oświadczyła, że J. G. w dniu (...) października 2004 r. wyprowadził się z części nieruchomości (...) i nigdy nie wrócił do domu. Nie mieszka również w swojej części nieruchomości w (...) natomiast mieszka ze swoją konkubiną i dzieckiem pod innym adresem. Podała, że przed sądem powszechnym toczy się postępowanie w sprawie rozwiązania małżeństwa E. i J. G. przez rozwód. Skarżącą wyjaśniła, iż obecnie w części nieruchomości (...) mieszkają pracownicy J. G.
J. G. oświadczył natomiast, że wspólnie z dziećmi mieszka w dwóch pokojach nad garażem, z których jeden należy do części (...) a drugi (...). W dniu dniem (...) października 2004 r. wraz z dziećmi wyprowadził się z części (...) pod wpływem agresywnych zachowań żony. Stwierdził, że nie wyprowadził się dobrowolnie, jak twierdzi skarżąca, ale dlatego że E.G. prowadzi 21 spraw z powodu zaistniałego pomiędzy nami konfliktu i ponad 60 wezwała Policję na niego i na dzieci. Oświadczył również, iż w części (...) pozostały rzeczy jego i dzieci. Rzeczy te przechowywane były w magazynku przy garażu oraz w pokoju córki. Podał, że budynek (...) ma 6 pokoi, z których dwa są wynajmowane, dwa zajmuje on i dzieci a dwa pokoje służą jako magazynki.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
W postępowaniu administracyjnym zasadą, wynikającą z art. 138 kpa, jest merytoryczne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy.
Wydanie decyzji kasacyjnej i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji jest wyjątkiem od tej zasady.
Zgodnie z art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Dopuszczalność wydania przez organ odwoławczy tego typu decyzji jest zatem ograniczona wymogiem spełnienia ww. przesłanek. Przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 kpa, winny przy tym znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji (art. 107 §1 i 3 kpa).
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja kasacyjna wydana w trybie art. 138 § 2 kpa. Jako podstawę uchylenia decyzji organu pierwszej instancji o wymeldowaniu, organ odwoławczy podał nieprzekonujące stwierdzenie oparte na podstawie zebranego materiału dowodowego, że w sprawie konieczne jest ustalenie charakteru pobytu odwołującego się J. G. zarówno w nieruchomości oznaczonej numerem (...) jak i (...) przy ul. (...) w W.
W ocenie Sądu argumenty wskazane w zaskarżonej decyzji nie uzasadniały uchylenia decyzji organu I instancji, zwłaszcza że, postanowieniem z dnia (...) września 2006r. Sądu Okręgowego w W. Wydział (...) Cywilny ( sygn. akt (...)) ustalił sposób użytkowania nieruchomości przy ul. (...) w W. w ten sposób, że J.G. otrzymał prawo do wyłącznego korzystania z części domu oznaczonej (...), a E.G. otrzymała prawo do wyłącznego korzystania z części domu pryz ul. (...). Zażalenie J. G. Sąd Apelacyjny w W. Wydział (...) Cywilny postanowieniem z dnia (...) grudnia 2006r. (sygn. akt (...) ) oddalił.
Jak wskazano wyżej, zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu pierwszej instancji w świetle zarzutów podniesionych w odwołaniu od tej decyzji, a obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną tylko wówczas, gdy organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego lub gdy przeprowadził je w sposób wadliwy. Nie może stanowić takiej przesłanki konieczność ponownego
dokonania oceny prawnej przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego czy też konieczność dokonania oceny zarzutów podniesionych w odwołaniu, z czym może się wiązać ewentualne przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów przez organ odwoławczy (art. 136 kpa).
W niniejszej sprawie organ odwoławczy nie wykazał aby rozstrzygnięcie sprawy wymagało przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części przez organ pierwszej instancji.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów postępowania i w związku z tym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło