IV SA/Wa 1586/11

WyrokWSA w Warszawie2011-11-18

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Jakub Linkowski, Otylia Wierzbicka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wpis imienia matki w akcie urodzenia, dokonany na podstawie zagranicznego aktu urodzenia zgodnie z jego treścią, może zostać sprostowany w trybie art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego jako oczywista omyłka pisarska, jeśli wnioskodawca twierdzi, że imię to jest inne w innych dokumentach stanu cywilnego?
Ratio decidendi
Wpis imienia matki w akcie urodzenia, który został sporządzony w polskiej księdze stanu cywilnego na podstawie zagranicznego aktu urodzenia i odzwierciedla dane z tego aktu, nie może być uznany za oczywistą omyłkę pisarską podlegającą sprostowaniu w trybie art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Obowiązkiem kierownika urzędu stanu cywilnego dokonującego transkrypcji aktu zagranicznego jest uwzględnienie oryginalnych zapisów, a wprowadzanie zmian jest niedopuszczalne.
Stan faktyczny
Skarżący Y. B. domagał się sprostowania aktu urodzenia w zakresie imienia matki, wskazując na rozbieżności z aktem małżeństwa rodziców. Organ pierwszej instancji odmówił sprostowania, uznając, że wpis został dokonany zgodnie z zagranicznym aktem urodzenia i nie stanowi oczywistej omyłki pisarskiej. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na właściwość drogi sądowej do takich zmian. Skarżący zarzucił naruszenie art. 28 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego oraz przepisów k.p.a.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Napiórkowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędzia NSA Otylia Wierzbicka, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2011 r. sprawy ze skargi Y. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu urodzenia - oddala skargę - Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. wydaną na podstawie art. 28 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 września 1996r.- Prawo w aktach stanu cywilnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2004r. Nr 161 poz. 1688), po rozpatrzeniu wniosku Y. B. odmówił sprostowania treści aktu urodzenia nr [...] sporządzonego w księdze znajdującej się w Urzędzie Stanu Cywilnego W. w zakresie imienia matki R. na prawidłowe R. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podał, że przedmiotowy akt został wpisany w polskie księgi stanu cywilnego w dniu 8 maja 2008r. decyzją Kierownika USC w W. na podstawie art. 73 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego zgodnie z oryginalnym odpisem izraelskim i jego urzędowym tłumaczeniem na język polski. Natomiast zgodnie z art. 28 w/w ustawy w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można sprostować jedynie oczywisty błąd pisarski. Oczywistym błędem pisarskim jest błąd ortograficzny, pomyłka typu redakcyjnego, jak również jest nim wpis niezgodny z dokumentem stanowiącym podstawę jego sporządzenia, który z reguły znajduje się w dokumentach zbiorowych aktu. Wnioskodawca wskazał jako podstawę do sprostowania m. in. akt małżeństwa rodziców sporządzony w 1933r. w USC w T., w akcie tym występują inne dane ojca niż w przedmiotowym akcie urodzenia: w akcie małżeństwa to V. B., a w przedmiotowym akcie urodzenia to V. Z. (bez nazwiska). W ocenie organu są to istotne rozbieżności. Ponadto organ zauważył, że wnioskodawca posługuje się innymi danymi personalnymi niż te, które zawarte są w jego polskim akcie urodzenia. Z załączonej dokumentacji wynika, że w 1949r. przed urzędem w Izraelu zostało zmienione nazwisko wnioskodawcy z B. na B. Pełnomocnik wnioskodawcy zaskarżając decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. z dnia [...] lipca 2011 r. odmawiającą sprostowania aktu urodzenia wnioskodawcy, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 138 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. Podniósł, iż wbrew stanowisku Kierownika bez znaczenia pozostaje okoliczność przyczyn zaistnienia błędu, ustawa nie zawiera dodatkowej przesłanki z tym związanej. Z porównania art. 28 i 31 w/w ustawy wynika, iż wyłącznie w sytuacji wystąpienia istotnych rozbieżności pomiędzy aktami stanu cywilnego tej samej osoby, nie dających się wyjaśnić w trakcie postępowania administracyjnego, właściwa jest droga sądowa. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie występuje, a Kierownik USC w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ma możliwość sprostowania aktu na podstawie art. 28 w/w ustawy bez konieczności angażowania Sądu. W wyniku rozpoznania odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, iż w okolicznościach niniejszej sprawy drogą właściwą do sprostowania błędnie lub nieściśle zredagowanego aktu stanu cywilnego jest wystąpienie do sądu powszechnego w trybie art. 33 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Podkreślił, iż ze zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wynika, że akt urodzenia którego sprostowania domaga się strona sporządzony został w trybie art. 73 ustawy i zawiera dane zgodne z brzmieniem aktu zagranicznego tj. izraelskiego aktu urodzenia nr [...] sporządzonego w Izraelu w 1944r. W ocenie Wojewody [...] przyjęcie danych przy wpisaniu do księgi urodzeń prowadzonej przez organ pierwszej instancji było odzwierciedleniem danych pochodzących z aktów zagranicznych i nie można dokonanego w ten sposób wpisu zakwalifikować jako omyłki pisarskiej podlegającej sprostowaniu w trybie art. 28 w/w ustawy. Skargę na powyższą decyzję wniósł Y. B. reprezentowany przez adwokata L. P., który zarzucił wydanie decyzji z naruszeniem: art. 28 ustawy - Prawo o aktach stanu cywilnego poprzez błędne jego zastosowanie i przyjęcie, iż dokonany wpis w akcie urodzenia imienia matki R. nie może zostać zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu. art. 7, 77, 107 § 3 k.p.a. poprzez nierozważenie w pełni zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i przyjęcie, że błąd w akcie małżeństwa nie ma charakteru oczywistej omyłki pisarskiej w rozumieniu art. 28 ustawy bez wyjaśnienia przyczyn zajęcia takiego stanowiska. W uzasadnieniu skargi wskazał, iż podstawę do sprostowania aktu urodzenia skarżącego stanowił akt urodzenia matki i akt małżeństwa jego rodziców wydane przez USC w T. Z porównania tych dokumentów wynikało, iż rozbieżność ta dotyczyła wyłącznie dwóch liter imienia matki – R. i R. Ponadto podniósł, że Kierownik USC W. dysponował również decyzją MSWiA poświadczającą polskie obywatelstwo skarżącego. Ma to o tyle istotne znaczenie, iż ustalając treść danych osobowych Y. B. MSWiA przeprowadził wszechstronne postępowanie wyjaśniające uzyskując szereg dokumentów z polskich archiwów dotyczących skarżącego i jego rodziców. Imię matki z nich wynikające brzmiało R. Zdaniem skarżącego porównanie treści zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów, w tym aktów stanu cywilnego nie budzi wątpliwości, iż dotyczą one tej samej osoby, a imię noszone przez matkę skarżącej brzmi R. Z wykładni systemowej przepisów ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego wynika, iż czynności z zakresu aktów stanu cywilnego podejmuje kierownik Urzędu Stanu Cywilnego. Wyłącznie w wyjątkowych przypadkach konieczna jest uprzednia droga sądowa. Z porównania zaś art. 28 i 31 wynika, że wyłącznie w sytuacji wystąpienia istotnych rozbieżności pomiędzy aktami stanu cywilnego tej samej osoby, nie dających się wyjaśnić w trakcie postępowania administracyjnego właściwa jest droga sądowa. W ocenie skarżącego w przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie występuje, a organ pierwszej instancji w oparciu o zgromadzony materia dowodowy miał możliwość sprostowania aktu na podstawie art. 28 w/w ustawy. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji, jak również utrzymanej nią w mocy decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. z dnia [...] lipca 2011 r. uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 28 ustawy z dnia 29 września 1986 r. - Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. Z 2004 r. Nr 161, poz. 1688), zwanej dalej a.s.c. W niniejszej sprawie sporna pozostaje kwestia mozliwości sprostowania w trybie art. 28 a.s.c., wpisu dokonanego na podstawie art. 73 a.s.c. zgodnie z brzmieniem aktu zagranicznego. Zgodnie z treścią art. 28 a.s.c. w akcie stanu cywilnego nie można dokonywać żadnych zmian, chyba że ustawa stanowi inaczej. Można jedynie sprostować oczywisty błąd pisarski. Dokonując wykładni tego przepisu stwierdzić należy, iż oczywistość błędu pisarskiego wynikać powinna bądź z natury samego błędu, bądź z porównania rozstrzygnięcia z uzasadnieniem, z treścią wniosku czy też innymi dokumentami, zwłaszcza z wcześniej sporządzonymi aktami stanu cywilnego, których dane są transferowane do aktu obecnego. Oczywista omyłka w rozumieniu wyżej wymienionego przepisu to zatem widoczne, niezgodne z zamierzonym, niewłaściwe użycie wyrazu, widocznie mylna pisownia, czy też opuszczenie jakiegoś wyrazu. Szczególnego rodzaju błędami pisarskimi są błędy ortograficzne, gramatyczne, zecerskie, jak również błędy maszynowe, czy komputerowe, a więc błędy powstałe przy przepisywaniu tekstu, polegające najczęściej na zmianie lub przestawieniu czcionek. Redakcja przepisu pozwala zatem stwierdzić, że sprostowaniu podlegać może jedynie omyłka pisarska i to jedynie wówczas gdy charakteryzuje ją cecha oczywistości. Warunki te stanowią zarazem granicę przedmiotowej dopuszczalności sprostowania albowiem sprostowanie nie może prowadzić do jakiejkolwiek merytorycznej zmiany aktu. W sprawie niniejszej Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego W. decyzją z dnia [...] maja 2008r. wpisał do księgi urodzeń tego Urzędu akt urodzenia Y. B. sporządzony w Izraelu, wpisując imiona ojca A. Z., a imię matki R. Przyjęcie tych danych było odzwierciedleniem danych pochodzących z aktu zagranicznego i w ocenie Sądu dokonany wpis nie może zostać zakwalifikowany jako omyłka pisarska podlegająca sprostowaniu. Zaznaczyć należy, że obowiązkiem kierownika urzędu stanu cywilnego, dokonującego transkrypcji aktu zagranicznego, jest uwzględnienie oryginalnych zapisów zawartych w akcie zagranicznym. W sytuacji transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego istnieje bezwzględny zakaz wprowadzania jakichkolwiek zmian w jego treści (v. Prawo o aktach stanu cywilnego. Komentarz. Orzecznictwo. Wzory dokumentów i pism. A. Czajkowska, E. Pachniewska. Wydawnictwo Lexis Nexis. Wydanie 2 Warszawa str. 196). 6/02, OSNC 2004/7-8/131). Zauważyć należy, że transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia nie jest rejestracją zdarzenia narodzin osoby której dotyczy ten akt, lecz odzwierciedleniem zapisów tego aktu w polskiej księdze stanu cywilnego. Dokonana na podstawie art. 73 a.s.c. transkrypcja aktu urodzenia odzwierciedlać winna zatem wskazane przez akt zagraniczny okoliczności, w tym personalia i inne dane dotyczące tej osoby. W konsekwencji za oczywistą omyłkę pisarską w żadnej mierze nie można uznać zastosowania pisowni imienia R. skoro takie właśnie imię matki skarżącego figurowało na przedłożonym Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego w akcie jego urodzenia sporządzonego w T. Jeśli na mocy decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego W. wpisano dane zgodnie z treścią transkrybowanego aktu stanu cywilnego sporządzonego za granicą, to prawidłowo organy orzekające w niniejszej sprawie przyjęły, że nie istniały podstawy do sprostowania na podstawie art. 28 a.s.c. danych dotyczących imienia matki skarżącego. Zatem wniosek strony o sprostowanie danych w akcie urodzenia nie mógł być uwzględniony przez organ administracji w trybie art. 28 a.s.c. Dokonanie sprostowanie prowadziłoby do naruszenia zakazu wprowadzania zmian w transkrybowanym akcie zagranicznym. W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło