IV SA/Wa 1588/13

WyrokWSA w Warszawie2014-02-04

Skład orzekający: Katarzyna Golat, Marta Laskowska-Pietrzak, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy, oparta na stwierdzeniu niedopuszczalności wniosku z powodu jego oparcia na tych samych podstawach, co wniosek rozpatrzony wcześniej ostateczną decyzją, jest zgodna z prawem, zwłaszcza w kontekście urodzenia się dziecka wnioskodawcy w trakcie postępowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy. Wniosek był niedopuszczalny, ponieważ opierał się na tych samych podstawach faktycznych i prawnych, co wcześniej rozpatrzone wnioski, a stwierdzone wady dokumentów oraz brak nowych okoliczności uzasadniających prześladowanie potwierdzały zasadność umorzenia. Urodzenie się dziecka nie stanowiło przesłanki do udzielenia zgody na pobyt tolerowany, gdyż nie prowadziło do rozdzielenia rodziny, a wszyscy jej członkowie byli objęci decyzjami o wydaleniu.
Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o nadanie statusu uchodźcy, który został umorzony przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, a następnie decyzję tę utrzymała w mocy Rada do Spraw Uchodźców. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując m.in. na urodzenie się jego córki w trakcie postępowania. Sąd rozpoznał skargę, uwzględniając również stanowisko Rzecznika Praw Dziecka.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Katarzyna Golat, Sędziowie sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2014 r. sprawy ze skargi E. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A.P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. IV SA/Wa 1588/13 U Z A S A D N I E N I E I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Rada do Spraw Uchodźców (dalej "Rada"), po rozpatrzeniu odwołania E. G. (dalej "skarżącego") od decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 r. nr [...], orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy wobec stwierdzenia niedopuszczalności wniosku, utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. II. Zaskarżona decyzja Rady zapadła w następującym stanie faktycznym: 1. W obrocie prawnym znajduje się ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Rady nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 roku, utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu nr [...] z dnia [...] marca 2010 roku, orzekającą o odmowie nadania skarżącemu, obywatelowi Federacji [...], deklarującemu narodowość [...], statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Postępowanie administracyjne, w toku którego wydane zostały przywołane wyżej decyzje zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 14 lutego 2010 r. 2. W dniu 24 sierpnia 2010 r. skarżący złożył drugi wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Szef Urzędu umorzył postępowanie w sprawie wobec stwierdzenia, że wniosek jest niedopuszczany z przyczyny wskazanej w art.40 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2009 r. nr 189, poz.1472), dalej "ustawy", tj. z racji oparcia tego wniosku na tych samych podstawach, na których został oparty wniosek, rozpatrzony ostateczną decyzją, orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy. 3. W dniu 31 marca 2011 r. skarżący złożył kolejny, trzeci wniosek o nadanie statusu uchodźcy. Określając we wniosku istotne zdarzenia, będące przyczyną ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy (k.8 wniosku, k.17 verte akt Szefa Urzędu) skarżący podał, co następuje: "Mam problemy w C. związane z przyjaciółmi, którzy brali udział w wojnie przeciw R. ." Skarżący stwierdził dalej, że w był prześladowany w kraju pochodzenia i że był poddany przemocy fizycznej: "W 2010 r. byłem pobity przez funkcjonariuszy Milicji. Żądali informacji o mich znajomych." (k.9 wniosku, k.16 akt S.U.). 4. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Szef Urzędu umorzył postępowanie o nadanie statusu uchodźcy, wszczęte wnioskiem skarżącego z dnia 31 marca 2011 r. wobec stwierdzenia, że wniosek ten jest niedopuszczalny z racji wskazania w nim tych samych podstaw, na których został oparty wniosek, rozpatrzony ostateczną decyzją, orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy. 5. Skarżący wniósł do Rady odwołanie od decyzji Szefa Urzędu, zarzucając orzeczeniu organu I instancji niezasadne przyjęcie, że w sprawie o nadanie statusu uchodźcy wszczętej z trzeciego wniosku skarżącego zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania. 6. Przy piśmie procesowym z dnia 15 lutego 2013 r. pełnomocniczka skarżącego złożyła do akt sprawy: 1) oryginał aktu urodzenia małoletniej E. A., córki skarżącego, urodzonej w dniu 16 listopada 2012 r., 2) skierowane do skarżącego wezwanie do stawiennictwa w MSW [...] w dniu 2 lutego 2010 r. 7. W dniu 18 kwietnia 2013 r. Biuro Badań Kryminalistycznych Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego sporządziło na zlecenie Rady opinię na temat wiarygodności przedłożonego przez pełnomocniczkę skarżącego wezwania do stawiennictwa w MSW [...] w dniu 2 lutego 2010 r. We wnioskach opinii stwierdzono, że tytuł organu administracji Federacji [...] , mającego być wystawcą dokumentu, został zapisany w sposób wadliwy. W ocenie sporządzającego opinię dokument ten należy uznać za dokument "fikcyjno – fantazyjny, czyli sprawiający wrażenie dokumentu urzędowego, ale wydany przez nieistniejący organ państwowy". W opinii zaznaczono również, że w celu jednoznacznej oceny autentyczności dokumentu należy przysłać do badań materiał porównawczy w postaci oryginalnego dokumentu tego typu. III. Rozpatrzywszy zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] maja 2013 r. odwołanie skarżącego od decyzji Szefa Urzędu, Rada utrzymała decyzję Szefa Urzędu w mocy. Uzasadniając zaskarżoną decyzję, Rada wskazała w szczególności, co następuje: Analiza informacji wskazanych przez skarżącego w obecnie rozpatrywanym wniosku o nadanie statusu uchodźcy prowadzi do wniosku, że skarżący oparł ten wniosek na tych samych podstawach, na których oparł swój pierwszy wniosek rozpatrzony decyzją odmawiającą skarżącemu nadania statusu uchodźcy. Zarzuty odwołania stanowią wyłącznie polemikę z ustaleniami dokonanymi przez Szefa Urzędu. Ekspertyza kryminalistyczna, sporządzona na zlecenie Rady, podważa wiarygodność przedstawionego przez skarżącego wezwania do stawiennictwa w MSW Republiki [...] , mającego potwierdzać wykazywanie przez organy bezpieczeństwa kraju pochodzenia skarżącego zainteresowania jego osobą. Sytuacja skarżącego w kraju pochodzenia została dogłębnie zbadana pod kątem istnienia podstaw do nadania mu statusu uchodźcy we wcześniejszym postępowaniu, zakończonym decyzją odmawiającą nadania statusu uchodźcy. W ocenie Rady nie ma przeszkód do reemigracji skarżącego do kraju pochodzenia, aczkolwiek może to się wiązać z pogorszeniem sytuacji ekonomicznej skarżącego. IV. Skarżący wniósł do Sądu skargę na decyzję Rady, zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu: 1) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art.7, art.107 § 3, art.11, art.80 k.p.a. poprzez niewłaściwe i niewystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji oraz nieuwzględnienie materiału dowodowego, skutkujące nieudzieleniem skarżącemu zgody na pobyt tolerowany; 2) naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niezastosowanie w sprawie art.97 ust.1 pkt 1a ustawy w sytuacji, w której prawidłowo ustalony stan faktyczny dawał ku temu podstawy. Uzasadniając zarzuty skargi, skarżący wskazał w szczególności, co następuje: Istotną okolicznością w sprawie jest urodzenie się w dniu 16 listopada 2012 r. córki skarżącego E., pochodzącej ze związku skarżącego z A. A.. W świetle art.97 ust.1 pkt 1a ustawy powyższe należy uznać ze przesłankę do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt tolerowany. Wydalenie skarżącego do kraju pochodzenia doprowadziłoby bowiem do rozdzielenia dziecka z ojcem, co z racji młodego wieku dziecka zagroziłoby w istotny sposób rozwojowi psychofizycznemu dziecka. Rada nie ustosunkowała się do tej kwestii. W postępowaniu administracyjnym zaniechano wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, w tym w szczególności przeprowadzenia przesłuchania statusowego, co spowodowało niewyczerpujące wyjaśnienie przez organu stanu faktycznego sprawy. V. W odpowiedzi na skargę Rada wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. VI. Pismem z dnia 31 października 2013 r. Rzecznik Praw Dziecka (dalej "Rzecznik") zgłosił udział w postępowaniu sądowym na podstawie art.10 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia 6 stycznia 2000 r. o Rzeczniku Praw Dziecka (Dz.U. Nr 6, poz.69 ze zm.) w związku z art.8 § 2 p.p.s.a., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji Rady. W ocenie Rzecznika Rada nie odniosła się w pełni do zarzutów i okoliczności podniesionych przez skarżącego w odwołaniu, w tym w szczególności nie odniosła się do kwestii urodzenia się dziecka skarżącego. VII. W piśmie procesowym z dnia 28 stycznia 2014 r. pełnomocnik skarżącego, działający z urzędu doprecyzował zarzuty skargi, podnosząc w szczególności co następuje: 1. W sprawie należy rozważyć również naruszenie przez organ przepisów: art.75 § 1 w związku z art.77 § 1 w związku z art.84 § 1 w związku z art.86 k.p.a. Naruszenie to polegało na poczynieniu przez organ ustaleń w przedmiocie przesłanek do prowadzenia kolejnego postępowania w przedmiocie nadania statusu uchodźcy na podstawie opinii z dnia 18 kwietnia 2013 r., którego to dokumentu nie można uznać za opinię biegłego z następujących przyczyn: - organ nie wydał w tym przedmiocie stosownego postanowienia, - zgodnie z jego treścią nie został wydany dla celów dowodowych, - we wnioskach opinii, sporządzający ją ekspert stwierdził, że "w celu jednoznacznej oceny autentyczności dokumentu należy przysłać do badań materiał porównawczy w postaci oryginalnego dokumentu tego typu", którego to polecenia organ nie wykonał. W konsekwencji powyższego pod adresem organu podnieść należy następujące zastrzeżenia: - organ nie wydał postanowienia, a poprzestał jedynie na wystosowaniu "pisma", nie pouczył biegłego także o odpowiedzialności, - organ skierował pismo do organu, nie zaś konkretnego biegłego, - z opinii nie wynika, czy jej autorka jest w ogóle biegłym sądowym, czy też biegłą "ad hoc", - organ w ogóle nie odniósł się do tego, czy i jakie wiadomości specjalne były potrzebne w postępowaniu, - pomimo zasygnalizowania przez ekspertkę własnych wątpliwości organ nie dostarczył materiału porównawczego, o który ekspertka wnioskowała, - nie wezwał ekspertki celem usunięcia zgłoszonych przez nią wątpliwości, - "wypreparował" z uzasadnienia decyzji tylko ten wniosek, który był mui pomocny w zakresie uzasadnienia własnego stanowiska, - uniemożliwił skarżącemu wypowiedzenie się co do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uznając taką czynność za zbyteczną. Analogiczne zarzuty należy postawić organowi I instancji, który dokonał samodzielnej oceny przedłożonego przez skarżącego zawiadomienia, zaniechawszy uzyskania specjalistycznej opinii biegłego. Organ nie odniósł się do przedłożonej przez skarżącego fotografii ukazującej obrażenia twarzy. 2. Zgodzić należy się ze stanowiskiem Rzecznika Praw Dziecka, wyrażonym w piśmie procesowym z dnia 31 października 2013 r., że założenie przez cudzoziemca rodziny na terytorium Polski nie jest wprawdzie przesłanką do nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy, może jednakże mieć znaczenie dla udzielenia mu zgody na pobyt tolerowany (art.97 ust.1 pkt 1a). Rozpoznając odwołanie od decyzji Szefa Urzędu, Rada nie ustosunkowała się do tej okoliczności. W świetle art.24 ust.1 i 2 ustawy fakt urodzenia się dziecka cudzoziemca prowadzi do zmiany zakresu podmiotowego postępowania w przedmiocie nadania statusu uchodźcy. Decyzja w przedmiocie nadania tego statusu, podobnie jak i decyzja o umorzeniu takiego postępowania, kształtuje bowiem sytuację nie tylko wnioskodawcy, który osobiście i w swoim imieniu złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy, ale de facto i de iure kształtuje status osobowy narodzonego w trakcie postępowania dziecka wnioskodawcy. Wniosek taki wynika wprost z art.46 ust.1, art.47, art.48 ust.1 i art.53 ust.3 ustawy. W świetle powyższego uznać należy, że pominięcie faktu urodzenia się dziecka skarżącego w czasie trwania postępowania stanowiło w istocie odebranie dziecku skarżącego podmiotowości w toczącym się postępowaniu. VIII. Na rozprawie przed Sądem w dniu 4 lutego 2014 r. pełnomocnik organu przedłożył do akt sprawy kserokopie: 1. decyzji Rady z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...], orzekającej o utrzymaniu w mocy decyzji Szefa Urzędu z dnia [...] marca 2013 r., umarzającej na podstawie art.40 ust.1 i ust.2 pkt 2 ustawy postępowanie administracyjne o nadanie statusu uchodźcy z wniosku A. A., 2. postanowienie Sądu z dnia [...] grudnia 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1798/13, orzekające o odmowie wstrzymania wykonania decyzji Rady z dnia [...] czerwca 2013 r. Skarżący załączył do akt sprawy odpis aktu urodzenia córki skarżącego E. A., wystawiony w dniu [...] lipca 2013 r., na którym naniesiona została urzędowa adnotacja, że oświadczeniem złożonym przed Kierownikiem Urzędu Stanu Cywilnego W. w dniu [...] lipca 2013 r. skarżący uznał swoje ojcostwo w stosunku do wyżej wymienionej. Matka dziecka potwierdziła ojcostwo skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: IX. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżona decyzja Rady nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a. W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach; 3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził. X. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Rady prowadzi do następujących wniosków: 1. Przedmiotem postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Rady, a wszczętego kolejnym wnioskiem skarżącego o nadanie statusu uchodźcy, było w pierwszej kolejności ustalenie, czy zachodzą przesłanki do merytorycznego rozpoznania wniosku. Obowiązujący od 29 maja 2008 r., a wprowadzony ustawą z dnia 18 marca 2008 r. o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych innych ustaw art. 40 w ust. 1 stanowi bowiem, iż gdy organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że wniosek jest niedopuszczalny, wydaje decyzję o umorzeniu postępowania z powodu niedopuszczalności wniosku. Stosownie do art.40 ust.2 pkt 2 wniosek jest niedopuszczalny, gdy po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy wnioskodawca złożył nowy wniosek oparty na tych samych podstawach. A zatem na gruncie art. 40 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP należy wysnuć wniosek iż, gdy istotne elementy poprzednio wydanej decyzji (tożsamość stron, stan faktyczny, stan prawny) nie zmieniły się, to wniosek wszczynający nową sprawę o nadanie statusu uchodźcy jest niedopuszczalny. Tak więc nowy wniosek oparty na tych samych podstawach to wniosek oparty na tych samych podstawach faktycznych i prawnych. 2. W obrocie prawnym znajduje się ostateczna w administracyjnym toku instancji decyzja Rady nr [...] z dnia [...] czerwca 2010 roku, utrzymująca w mocy decyzję Szefa Urzędu nr [...] z dnia [...] marca 2010 roku, orzekającą o odmowie nadania skarżącemu, obywatelowi Federacji [...] , deklarującemu narodowość [...], statusu uchodźcy oraz ochrony uzupełniającej i wydaleniu z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. Postępowanie administracyjne, w toku którego wydane zostały przywołane wyżej decyzje zostało wszczęte na wniosek skarżącego z dnia 14 lutego 2010 r. Wniosek z dnia 31 marca 2011 r., w związku ze złożeniem którego toczyła się sprawa rozpatrywana obecnie, dotyczący również nadania skarżącemu statusu uchodźcy, jest trzecim z kolei wnioskiem, zawierającym tego rodzaju żądanie (dalej "trzeci wniosek"). Poprzedni, drugi z kolei wniosek skarżącego, złożony w dnia 24 sierpnia 2010 r., został rozpatrzony, podobnie jak wniosek trzeci, rozpatrzony decyzją umarzającą postępowanie z przyczyny wskazanej w art.40 ust.2 pkt 2 ustawy. W ocenie Sądu Szef Urzędu oraz Rada, rozpatrując trzeci wniosek skarżącego w przedmiocie nadania statusu uchodźcy, dokonały prawidłowej oceny, że wniosek ten oparty jest na tych samych podstawach faktycznych i prawnych, co wniosek rozpatrzony merytorycznymi decyzjami Szefa Urzędu z dnia [...] marca 2010 r. oraz Rady z dnia [...] czerwca 2010 r. Określając we wniosku z dnia 31 marca 2011 r. istotne zdarzenia, będące przyczyną ubiegania się o nadanie statusu uchodźcy (k.8 wniosku, k.17 verte akt Szefa Urzędu) skarżący podał, co następuje: "Mam problemy w C. związane z przyjaciółmi, którzy brali udział w wojnie przeciw R.". Skarżący stwierdził dalej, że w był prześladowany w kraju pochodzenia i że był poddany przemocy fizycznej: "W 2010 r. byłem pobity przez funkcjonariuszy Milicji. Żądali informacji o mich znajomych." (k.9 wniosku, k.16 akt S.U.). Na te same okoliczności powołał się skarżący, składając pierwszy wniosek o nadanie statusu uchodźcy oraz zeznając w toku przeprowadzonego wówczas przesłuchania statusowego. Skarżący wskazał zatem, że w dniu 6 października 2009 r. został zabrany spod domu przez czterech mężczyzn w mundurach kamuflażowych i wywieziony samochodem marki Łada w nieznane mu miejsce. Skarżącego przetrzymywano około miesiąca, bito, przesłuchiwano, oskarżano o przynależność do grupy przestępczej, pomoc bojownikom, pytano też o kolegę A. M. i jego brata I.M., który latem 2009 r. miał przyłączyć się do bojowników. Skarżący odzyskał wolność po złożeniu obietnicy, że pomoże znaleźć A. M. Po zajściu tego zdarzenia skarżący nie udał się do szpitala, albowiem obawiał się, że dowiedzą się o tym ludzie, którzy go zatrzymali. Po kilku dniach zgłosił się jednako lekarza, na dowód czego przedstawił stosowne zaświadczenie. Po wyżej wymienionym zdarzeniu skarżący nie miał już więcej problemów. Podobnych problemów nie doświadczył ponadto nikt z rodziny skarżącego. Zapytany, dlaczego od razu po incydencie nie wyjechał z kraju pochodzenia, a dopiero w lutym 2009 r. skarżący oświadczył, że stało się tak dlatego, że długo zastanawiał nad tym, czy wyjeżdżać. Skarżący nie chciał wyjeżdżać, miał dobrą pracę, ale podpowiadano mu, żeby lepiej wyjechał Organy obu instancji, orzekające w przedmiocie wniosku skarżącego z dnia 14 lutego 2010 r., dokonały wnikliwej oceny powołanych przez skarżącego okoliczności pod kątem zaistnienia podstaw do udzielenia skarżącemu którejkolwiek z form ochrony przewidzianej dla cudzoziemców, stwierdzając ostatecznie brak takich podstaw. Decyzje obu organów, pozostające w obrocie prawnym, zawierają w tym zakresie wyczerpujące uzasadnienia. Gwoli ścisłości należy zwrócić uwagę na fakt, że literalne brzmienie ostatniego wniosku skarżącego mogłoby sugerować, że skarżący powołuje się na inny, nowy przypadek zastosowania wobec niego przemocy, aniżeli analizowany w decyzjach z 2010 r. ("W 2010 r. byłem pobity przez funkcjonariuszy Milicji...", podczas gdy w postępowaniu toczącym się z jego pierwszego wniosku skarżący powoływał się wyłącznie na zdarzenia z października – listopada 2009 r.). Zestawienie jednakże wszystkich oświadczeń skarżącego, jak też chronologii działań skarżącego w roku 2010 r., prowadzi do oczywistej, logicznej konkluzji, że ostatni wniosek dotyczy również wydarzeń z 2009 r., nie zaś ewentualnego pobicia skarżącego w roku następnym (w 2010 r. skarżący przebywał w kraju pochodzenia tylko do dnia 11 lutego tego roku, w której to dacie wyjechał do Polski; w postępowaniu o nadanie statusu uchodźcy, wszczętym bezpośrednio po przyjeździe do Polski skarżący nie podnosił, że oprócz zdarzenia z października – listopada 2009 r. stał się obiektem przemocy również w styczniu albo lutym następnego roku; załączając do akt obecnie toczącego się postępowania, przy piśmie procesowym z dnia 8 marca 2012 r., oryginał zaświadczenia lekarskiego, potwierdzającego zgłoszenie się przez skarżącego do szpitala w dniu 2 listopada 2009 r. oraz zdjęcie, ukazujące doznane przez skarżącego obrażenia, skarżący jednoznacznie stwierdził, co następuje: "w związku z wydarzeniami, które miały miejsce w 2009 r., również obecnie mógłbym zostać poddany nieludzkiemu bądź poniżającemu traktowaniu lub karaniu, pozbawiony praw, zagwarantowanych mi w Konwencji rzymskiej."). W ocenie Sądu zasadnie zakwestionowano w postępowaniu administracyjnym wartość dowodową przedłożonego przez skarżącego dokumentu wezwania do stawiennictwa w jednostce organizacyjnej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w dniu 2 lutego 2010 r. Niezależnie od wątpliwości, jakie budzi fakt przedłożenia tego dokumentu przez skarżącego dopiero po dwóch latach od jego ewentualnego wystawienia, jak też dopiero w trakcie trzeciego postępowania o nadanie statusu uchodźcy, należy stwierdzić, że zawarta w dokumencie oczywista i bezsporna wadliwość w sformułowaniu tak zasadniczego elementu dokumentu urzędowego, mającego postać standardowego formularza (co do zasady zatem przeznaczonego do masowego wykorzystania), jakim jest nazwa organu administracji – wystawcy dokumentu (w niniejszej sprawie Ministerstwo Spraw Wewnętrznych Federacji [...] ) podważa jego wiarygodność. Niezależnie od faktu, że stwierdzenie tego rodzaju wadliwości przez organy obu instancji, z uwagi na jego oczywistość, można uznać za ustalenie, które nie wymagało wiadomości specjalnych, zwłaszcza mając na uwadze bezsporne doświadczenie osób orzekających w tychże organach w analizie dokumentów przedkładanych w postępowaniach o nadanie statusu uchodźcy przez cudzoziemców – obywateli Federacji [...] , podkreślić należy, że ocena ta została wsparta specjalistyczną ekspertyzą zleconą przez Radę na etapie postępowania odwoławczego. Wprawdzie trafnie podniósł pełnomocnik skarżącego, że w treści opinii zawarto pewne zastrzeżenia co do formalnej możliwości wykorzystania opinii w celach procesowych, czy też ostateczności końcowych wniosków, niemniej wartość dowodowa opinii w zakresie wadliwości oznaczenia w wezwaniu organu – wystawcy nie może budzić zastrzeżeń. Niezależnie od powyższego zaznaczyć należy, że nawet w razie założenia autentyczności dokumentu, okoliczności, których miałby dowodzić, nie można uznać w ocenie Sądu za mające istotne znaczenie z punktu widzenia oceny sytuacji skarżącego. Wprawdzie samo wezwanie do stawiennictwa w organach bezpieczeństwa należy niewątpliwie traktować jako przejaw co najmniej przejściowego pozostawania danej osoby (klika lat temu) w kręgu zainteresowania tych organów, niemniej powyższego nie można automatycznie utożsamiać z prześladowaniem, a zatem zrównywać z takimi zdarzeniami, jak powtarzające się bezpodstawne zatrzymania, aresztowania, uwięzienie, nękanie, stosowanie przemocy, itd. W świetle powyższego uznać należy, że organy orzekające w przedmiocie trzeciego wniosku skarżącego o nadanie statusu uchodźcy, nie miały podstaw do jego merytorycznego rozpatrzenia. Z racji oparcia tego wniosku na podstawach ocenionych już w przeszłości stosownymi orzeczeniami Szefa Urzędu i Rady, organy zobowiązane były do zakwalifikowania wniosek skarżącego za niedopuszczalny z przyczyny określonej w art.42 ust.2 pkt 2 ustawy. Słusznie przy tym przyjęto w postępowaniu administracyjnym, że nie zachodzą przesłanki do przeprowadzenia przesłuchania skarżącego. 3. Trafnie podniesiono zarówno w skardze, jak i w piśmie procesowym Rzecznika, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniesiono się do podniesionej przez skarżącego w odwołaniu kwestii urodzenia się dziecka skarżącego. W oczywisty sposób powyższe należy traktować jako naruszenie przez Radę art.107 § 3 k.p.a., które jednakże nie miało w ocenie Sądu istotnego wpływu na wynik sprawy. Z tej racji naruszenie to nie mogło skutkować uchyleniem decyzji Rady. Skarżący podnosi, że urodzenie się w dniu 16 listopada 2012 r. (tj. w toku postępowania odwoławczego od decyzji Szefa Urzędu) córki skarżącego, której ojcostwo skarżący uznał w przepisanym trybie w dniu 10 lipca 2013 r., pochodzącej ze związku skarżącego z przebywająca w Polsce A. A., obywatelką G., stanowi przesłankę do udzielenia skarżącemu, a w konsekwencji również jego córce, zgody na pobyt tolerowany na podstawie art.97 § 1a ustawy. Zgodnie z tym przepisem cudzoziemcowi udziela się zgody na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli jego wydalenie naruszałoby prawo do życia rodzinnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., lub naruszałoby prawa dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526 oraz z 2000 r. Nr 2, poz. 11), w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Podkreślenia wymaga w związku z powyższym, że brak jest przesłanek prowadzących do wniosku, że wydalenie skarżącego prowadziło do naruszenia jego prawa do życia rodzinnego lub naruszałoby prawa jego dziecka określone w Konwencji o prawach dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. W niniejszej sprawie nie występuje bowiem sytuacja, w której wydalenie skarżącego do kraju pochodzenia prowadziłoby do rozdzielenia przebywającej obecnie w Polsce rodziny, składającej się ze skarżącego, jego życiowej partnerki oraz ich wspólnego dziecka. Oboje rodzice dziecka są cudzoziemcami, nie posiadającymi legalnego tytułu do przebywania w Polsce. Partnerce skarżącego, będącej obywatelką G., przebywającej w Polsce w związku z ubieganiem się o status uchodźcy, podobnie jak i skarżącemu odmówiono tego statusu ostatecznym orzeczeniem administracyjnym Rady z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...], utrzymującym w mocy decyzję Szefa Urzędu z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...], w następstwie czego partnerka skarżącego jest, również analogicznie jak skarżący, objęta postanowieniem o wydaleniu z Polski (por. decyzja Rady z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania z kolejnego wniosku A. A. o nadanie statusu uchodźcy, przedłożona przez pełnomocnika organu na rozprawie przed Sądem). Konsekwencją powyższego stanu prawnego nie jest zatem perspektywa rozczłonkowania rodziny, a perspektywa opuszczenia Polski przez wszystkich jej członków (rodziców dziecka oraz dziecka) i wspólne osiedlenie się w kraju pochodzenia któregoś z rodziców dziecka. Z uwagi na młody wiek małoletniej córki skarżącego (kilkanaście miesięcy) nie można dopatrywać się w takim rozwiązaniu wystąpienia ryzyka istotnego zagrożenia dla rozwoju psychofizycznego dziecka, wiążącego się w szczególności z odcięciem dziecka od języka, środowiska i kręgu kulturowego, w których dziecko się ukształtowało (zwłaszcza poprzez uczęszczanie do szkoły). 4. Podkreślenia wymaga, że instrumenty przewidziane w ustawie o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mają ściśle określony cel, jakim jest, w szerokim ujęciu, ochrona osób zagrożonych w swoich krajach pochodzenia różnego rodzaju nieuzasadnionymi i dolegliwymi represjami, godzącymi w ich podstawowe prawa. Chodzi zatem o zapewnienie ochrony wartości, z punktu widzenia aksjologii demokratycznego państwa prawa najcenniejszych, w szczególności ochrony życia, zdrowia ludzi, itd. Przesłanką do objęcia tego rodzaju ochroną nie jest natomiast sam zamiar cudzoziemca poprawienia własnej sytuacji życiowej, rodzinnej lub ekonomicznej, który to zamiar cudzoziemiec chciałby realizować w Polsce. O ile intencje tego rodzaju są bezsprzecznie zrozumiałe z życiowego punktu widzenia, o tyle winny być realizowane przez cudzoziemca w innych trybach, umożliwiających obywatelom państw obcych legalne przebywanie, czy też pracę na terenie Polski, nie zaś w trybie zarezerwowanym dla uchodźców. Ustawowe przesłanki, których wystąpienie jest konieczne do objęcia cudzoziemców ochroną, nie mogą być zatem interpretowane w sposób dowolny, nadmiernie zliberalizowany. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku w oparciu o art.151 p.p.s.a. Z uwagi na to, iż w sprawie Skarżący był reprezentowany przez pełnomocnika z urzędu, a koszty tej pomocy nie zostały uiszczone, w pkt 2 sentencji wyroku Sąd orzekł o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej z urzędu, na podstawie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło