IV SA/Wa 1588/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 17 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. G. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców w W. z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji W dniu 27 czerwca 2013 r. E. G. wniósł skargę na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2012 nr [...], umarzającą postępowanie w sprawie z wniosku z dnia 31 marca 2011 r. o nadanie statusu uchodźcy, na podstawie art. 40 ust 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej [(Dz. U. z 2012.r., poz. 680 j.t.) dalej: ustawa o udzielaniu ochrony], w związku z niedopuszczalnością tegoż wniosku. W przedmiotowej skardze cudzoziemiec wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 2 września 2013 r. Sąd odmówił jej wstrzymania z uwagi na brak uzasadnienia wniosku w tym zakresie. Postanowienie o odmowie wstrzymania wykonania uprawomocniło się z dniem 17 września 2013 r. Pismem z dnia 23 września 2013 r. skarżący ponownie złożył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji motywując go tym, iż, jego zdaniem, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia jemu i jego rodzinie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zagrożeniem w jego mniemaniu jest możliwość wydalenia go z Polski i poprzez to pozbawienie uczestnictwa w postępowaniu sądowym wywołanym wniesioną skargą do Sądu administracyjnego. Wskazuje na przerwanie kontaktu z żoną i nowonarodzonym dzieckiem. Podkreśla też realną w jego odczuciu obawę o własne zdrowie i życie związaną z powrotem do kraju pochodzenia, w którym był poszukiwany przez ludzi aparatu władzy. Ponadto skarżący we wspomnianym powyżej wniosku, w sytuacji, gdy Sąd nie uzna za zasadne wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2010 r. ([...]) utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a] wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. W myśl natomiast § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W myśl art. 61 § 4 P.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Pierwotny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, zawarty w skardze, nie zawierał żadnych motywów, które miałyby wskazywać na konieczność jej wstrzymania zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. Zawierał jedynie żądanie wstrzymania jej wykonania. W związku z tym Sąd postanowieniem z dnia 2 września 2013 r. prawidłowo orzekł o odmowie wstrzymania zaskarżonej decyzji z uwagi na brak możliwości oceny zaistnienia wskazanych w ww. przepisie przesłanek. Skarżący pismem z dnia 23 września 2013 r. złożył nowy wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji, w którego uzasadnieniu przytoczył okoliczności, które, jego zdaniem, przemawiają za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. W związku z tym w oparciu o art. 61 § 4 P.p.s.a. należy przyjąć, że wniosek zawiera nowe okoliczności z uwagi na ich brak w poprzednim wniosku. Wskazał na możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków poprzez fakt istnienia w obrocie prawnym prawomocnej decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2010 r.nr [...] zawierającej, w szczególności obowiązek wydalenia z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Jak twierdzi decyzja ta nadaje się do wykonania lecz z uwagi wszczęte postępowanie sądowoadministracyjne w niniejszej sprawie nie została jeszcze wykonana. Skarżący wskazuje, że chce uczestniczyć osobiście w toczącym się postępowaniu przed sądem administracyjnym by móc bronić swojego stanowiska w sprawie. Wydalenie go z Polski uniemożliwi mu udział w sprawie i będzie bezzasadne w perspektywie pozytywnego rozpatrzenia skargi przez Sąd. Tym samym podkreśla zagrożenie swojego prawa do sądu. Zdaniem skarżącego najdotkliwsze konsekwencje wykonania zaskarżonej decyzji, co dobitnie podkreśla, związane są z zerwaniem więzi rodzinnej. Brak kontaktu z partnerką i małoletnim dzieckiem oraz uniemożliwienie mu pomocy im w codziennym życiu i wychowaniu potomstwa spowoduje trudne do odwrócenia skutki i znaczną szkodę, w szczególności dla rozwoju psychofizycznego dziecka. Skarżący podkreślił też, że niepewny jest jego ewentualny powrót do Polski albowiem obawia się o swój los po powrocie do [...]. Obawia się o własne zdrowie i życie ponieważ w kraju pochodzenia był poszukiwany przez ludzi aparatu władzy. Zwraca uwagę na trudne do przezwyciężenia skutki wydalenia w postaci odległości dzielącej [...] od Polski, koszty podróży i orzekany w związku z wydaleniem 5 letni zakaz wjazdu do Polski. Z urzędu Sąd zauważył, że jak wynika z akt sprawy, los partnerki i dziecka też jest niepewny. Jej także odmówiono statusu uchodźcy. A fakt jej pochodzenia z [...], z którą [...] nie utrzymuje stosunków dyplomatycznych, skłania do twierdzeń, że po wydaleniu z Polski, trudno będzie określić kiedy stanie się możliwe ich ponowne spotkanie po ewentualnym rozdzieleniu poprzez wydalenie jednego z nich z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Mając na uwadze powyższe okoliczności wskazane przez skarżącego w piśmie procesowym z 23 września 2013 r. oraz fakty wynikające z akt sprawy analizowane z urzędu przez Sąd, nie jest możliwe dokonanie zmiany postanowienia z 2 września 2013 r. o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji lecz z powodów innych niż poprzednio. Sąd wykrył uchybienia natury prawnej, które powodują, że nie zasadne jest dokonanie oceny merytorycznej wskazanych powyżej potencjalnych zagrożeń. Przechodząc do istoty rozstrzygnięcia Sąd zauważył, że co do zasady przedmiotem postanowienia o wstrzymaniu wykonania jest akt zaskarżony do sądu administracyjnego. W wyjątkowych zaś przypadkach przedmiotem takiego rozstrzygnięcia mogą być inne akty podjęte we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W przedmiotowej sprawie należało, po pierwsze, odnieść się do kwestii dopuszczalności wstrzymania wykonania decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2010 r. w zakresie wydalenia skarżącego z terytorium RP. Zasadnicze znaczenie dla jej rozstrzygnięcia miało ustalenie zakresu znaczenia sformułowania "w granicach tej samej sprawy" użytego w cytowanym wyżej przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Powołując ugruntowane w orzecznictwie stanowisko sądów administracyjnych należało przyjąć, że ustawodawca odsyła w tym sformułowaniu do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym. Jej tożsamość wyznaczają elementy definiujące tożsamość skonkretyzowanego w decyzji administracyjnej stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw – prawnej i faktycznej. Jak wskazują liczne orzeczenia, tak szerokie rozumienie sprawy administracyjnej, nie umożliwia jednak, w ocenie sądów administracyjnych, wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia orzekającego o wydaleniu z terenu RP, w sytuacji gdy przedmiotem rozpatrywanej skargi jest decyzja o umorzeniu postępowania wszczętego niedopuszczalnym wnioskiem o nadanie statusu uchodźcy. Wskazuje się, że brak jest w obu decyzjach tożsamości w zakresie podstawy prawnej i faktycznej rozstrzygnięcia. (porównaj Postanowienie NSA z dnia 10 września 2013 r. sygn. akt II OZ 724/13; Postanowienie NSA z dnia 23 kwietnia 2013 r. sygn. akt II OZ 293/13). Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2010 r. wydana została na podstawie art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu ochrony, natomiast zaskarżona w niniejszym postępowaniu decyzja wydana została w oparciu art. 40 ust. 1 i ust. 2 tej ustawy. W niniejszym postępowaniu organ nie prowadził więc postępowania w przedmiocie nadania statusu uchodźcy czy też wydalenia z terytorium RP. Poprzestał jedynie na stwierdzeniu, że istnieje przeszkoda do wydania merytorycznej decyzji i umorzył postępowanie, bowiem po otrzymaniu decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy skarżący złożył kolejny wniosek oparty na tych samych podstawach. W związku z tym zachodzi brak tożsamości spraw w znaczeniu materialnym, co powoduje, że decyzje Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2010 r. oraz Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2010 r. nie mogą być przedmiotem wniosku o wstrzymanie wykonania w przedmiotowym postępowaniu. Zważywszy na powyższe, Sąd uznał za zasadne odmówić wstrzymania wykonania decyzji Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2010 r. ([...]) utrzymującej w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...] z dnia [...] marca 2010 r. o odmowie nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności dla udzielenia zgody na pobyt tolerowany. Kolejna przesłanka wstrzymania zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2013 r., którą należało rozpatrzyć w ramach wniosku o wstrzymanie, to zbadanie czy w ogóle dopuszczalne jest jej wstrzymanie. Przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które podlegają wykonaniu, tj. nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Nie dotyczy to wszystkich aktów administracyjnych, gdyż nie wszystkie podlegają wykonalności polegającej na możliwości spowodowania lub doprowadzenia do stanu rzeczy zgodnego z rozstrzygnięciem. Decyzja umarzająca postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy nie ma cechy wykonalności w rozumieniu art. 61 P.p.s.a. Nie nadaje się do wykonania. Umorzenie postępowania nie nakłada na podmiot postępowania żadnych obowiązków, nie ustanawia zakazów, nie określa powinnego zachowania się lub znoszenia określonego działania. W konsekwencji decyzja taka nie powoduje zmiany otaczającej rzeczywistości pod względem faktycznym czy prawnym zgodnym z jej rozstrzygnięciem. Wskazuje jedynie na formalne zakończenie sprawy z uwagi na brak przesłanek do ,jej merytorycznego rozpatrzenia. Należy zaznaczyć, że charakter decyzji, której wstrzymania domaga się skarżący, wskazuje, że nie można mówić o ewentualnym powstaniu skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a., a zatem nie jest możliwe - w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. – wstrzymanie jej wykonania. Mając na uwadze powyższe argumenty złożenie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest bezzasadne i nie zasługuje na uwzględnienie. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.