IV SA/Wa 159/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie asesor WSA Aneta Opyrchał, asesor WSA Marian Wolanin (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary za zniszczenie drzew I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. orzeka, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] o wymierzeniu M. J. kary pieniężnej w kwocie 62 285,50 zł, za zniszczenie pięciu sztuk topól Simona rosnących na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Zaskarżona decyzja wydana została w postępowaniu wszczętym z urzędu przez Prezydenta [...] zawiadomieniem z dnia [...] lutego 2002 r. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego z udziałem biegłego, Prezydent W. wydał w dniu [...] grudnia 2003 r. decyzję o wymierzeniu M. J. kary pieniężnej w kwocie 62 285,50 zł, za zniszczenie pięciu sztuk topól Simona rosnących na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. W wyniku złożonego przez M. J. odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] grudnia 2003 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem na konieczność sporządzenia przez biegłego pisemnej opinii w przedmiotowej sprawie na okoliczność zniszczenia drzew. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, z uwzględnieniem opinii wydanej przez biegłego A. M., Prezydent W., decyzją z dnia [...] maja 2005 r. ponownie orzekł o wymierzeniu M. J. kary pieniężnej w kwocie 62 285,50 zł, za zniszczenie pięciu sztuk topól Simona rosnących na nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. W odwołaniu od powołanej decyzji organu pierwszej instancji, pełnomocnik M. J. zarzucił tendencyjność postępowania dowodowego, poprzez "recenzowanie" opinii biegłego przez organ orzekający w piśmie z dnia 11 lutego 2005 r., dla potwierdzenia przez biegłego tezy założonej przez organ orzekający. Zarzucono także uniemożliwienie skarżącemu zadawanie pytań biegłemu oraz istnienie rozbieżności między dwiema wersjami opinii biegłego A. M., a w konsekwencji brak odniesienia się organu pierwszej instancji do stwierdzeń zawartych w opinii o zniszczeniu drzew w następstwie czynników niezależnych od skarżącego. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., w decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. stwierdziło, iż postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ pierwszej instancji w sposób wyczerpujący. Przeprowadzony został dowód z biegłych, a strona miała możliwość czynnego udziału w prowadzeniu dowodu, jak i w całym postępowaniu organu. Strona nie zgłaszała żadnych pytań lub zastrzeżeń do biegłego. Na tej podstawie Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji zebrał kompletny materiał dowodowy, postępowanie nie ma wad formalnoprawnych i kwestionowana decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu materialnemu i proceduralnemu. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 7, 8, 11, 77 §1, 79 §1, 84 §2 i 107 §3 w zw. z art. 140 kpa oraz art. 47k ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. W szczególności podniesiono, iż wydanie zaskarżonej decyzji nie zostało poprzedzone stosownym zawiadomieniem z art. 10 kpa o możliwości wypowiedzenia się przez stronę, przed jej wydaniem. Zarzucono także lakoniczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w wyniku czego decyzja ta nie odpowiada wymogom art. 107 §3 w zw. z art. 140 kpa oraz narusza art. 8 i 11 kpa. Powtarzając zaś motywy odwołania od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2005 r., wskazano na brak bezspornego ustalenia przez organy orzekające, że niewłaściwa pielęgnacja przez skarżącego spowodowała zniszczenie drzew. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Istota administracyjnego toku instancji polega zatem na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy przez organy obu instancji, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. Oznacza to, iż organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i orzec w sprawie rozstrzygniętej decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może ograniczyć się tylko do kontroli postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji i wydanej przez ten organ decyzji. Zakres postępowania prowadzonego przez organ drugiej instancji i wydawanej przez niego decyzji, wyznacza zarówno art. 15 kpa, jak i art. 136 oraz art. 140 kpa. Organ drugiej instancji daje zaś wyraz swoim ustaleniom i ocenom w sposób określony w art. 107 §3 kpa. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2005 r. nie spełnia wymagań określonych w art. 107 §3 kpa, ponieważ brak w niej odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2005 r. Organ odwoławczy ograniczył przy tym swoje oceny do postępowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, zamiast dokonać ponownej merytorycznej oceny zebranego materiału dowodowego, z odniesieniem się do zarzutów odwołującego się. Organ drugiej instancji, jako organ ponownie rozpatrujący sprawę w jej całokształcie, zobowiązany był także do umożliwienia stronie zadania stosownych pytań biegłemu i rozważenia zarzutów co do rozbieżności w opiniach biegłego - stosownie do art. 136 kpa, zamiast ograniczać się do stwierdzenia istnienia takiej możliwości przed organem pierwszej instancji. Zakres dokonanych ustaleń i ocen organu drugiej instancji w zaskarżonej decyzji, sprowadza się do postępowania i decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji, w wyniku czego, organ drugiej instancji, z naruszeniem art. 15 oraz art. 107 §3 i art. 136 w zw. z art. 140 kpa, pozbawił stronę uprawnienia do merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organy obu instancji. W związku z powyższym, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji. O kosztach nie orzeczono wobec braku w tym względzie stosownego wniosku skarżącego. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organ drugiej instancji zobowiązany jest rozpatrzyć ją w jej merytorycznym całokształcie, z zapewnieniem stronie tych form czynnego udziału w postępowaniu, jakie okażą się niezbędne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.