IV SA/Wa 159/13

WyrokWSA w Warszawie2013-05-14

Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Łukasz Krzycki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a., uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia, z uwagi na naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego oraz konieczność uzupełnienia materiału dowodowego?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo zastosowało art. 138 § 2 K.p.a. uchylając decyzję organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. W sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 K.p.a.) oraz prawa materialnego (art. 29 ust. 3 Prawa wodnego), a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, co uzasadniało konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym możliwości art. 136 K.p.a. i zapobiegło naruszeniu zasady dwuinstancyjności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wójta Gminy L. nakazującej A. C. przywrócenie stanu poprzedniego działki poprzez likwidację wału ziemnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, uznając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego przez organ I instancji. A. C. zaskarżyła decyzję SKO, zarzucając jej naruszenie przepisów Prawa wodnego i K.p.a. oraz bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2013 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [..] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu pierwotnego nieruchomości oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] listopada 2012 r. nr [...] - zaskarżoną skargą przez A. C. (dalej także, jako: "skarżąca") do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - uchyliło decyzję Wójta Gminy L. z [...] grudnia 2011 r. nr [...] nakazującą A.C. i K. S. przywrócenie stanu poprzedniego działki nr [...] przy ul. [...] w N. poprzez likwidację wału ziemnego uformowanego przy granicy z działką nr [...] oraz przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Stan sprawy przedstawia się następująco: Decyzją z [...] grudnia 2011 r. Wójt Gminy L. nakazał A. C. i K.i S. przywrócenie stanu poprzedniego na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w N. poprzez likwidację wału ziemnego na granicy działki nr [...]. Od powyższej decyzji odwołanie złożyła A. C., zarzucając naruszenie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), art. 61 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 81 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a. oraz art. 107 § 1 i 2 K.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - ponownie rozpoznając sprawę - uznało, że organ I instancji naruszył przepisy prawa materialnego (art. 29 Prawa wodnego) i procesowego (art. 7, art. 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a.), co uzasadnia uchylenie decyzji z [...] grudnia 2011 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wójta Gminy L. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy w pierwszej kolejności przytoczył treść ww. przepisów. Dalej wskazał, że organ I instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, i nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W ocenie Kolegium, w oparciu o zgromadzony w aktach materiał dowodowy nie można przedmiotowej sprawy definitywnie rozstrzygnąć. Tymczasem, decyzję w sprawie można wydać dopiero po przeprowadzeniu dowodów niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego i po wnikliwej analizie całego zgromadzonego w aktach materiału dowodowego. Dopiero wówczas organ I instancji może orzec, czy nakazać przywrócenie stanu poprzedniego wody na gruncie lub wykonać urządzenia zapobiegające szkodom, bądź (w razie ustalenia, że nie występują przesłanki określone w art. 29 ust 1 Prawa wodnego) odmówić przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub zbudowania urządzeń zapobiegających szkodom. W niniejszej sprawie rolą organu jest ustalenie, kto i w jakim stopniu jest odpowiedzialny za szkodliwe zalewanie wodami opadowymi działek nr [...] i [...]. Należy definitywnie ustalić, czy za szkody w wyżej wskazanym zakresie odpowiedzialni są właściciele działki nr [...], i w razie pozytywnych ustaleń w tym zakresie, czy są oni wyłącznie za te szkody odpowiedzialni i w jakim zakresie. W ocenie organu odwoławczego, z dotychczas przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalenia powyższe nie wynikają. W opinii z 28 kwietnia 2011 r. działający na zlecenie właścicieli działki nr [...] geodeta uprawniony A. P. oświadczył, że w wyniku bezpośredniego pomiaru kontrolnego wysokości, dokonanego w dniu 19 kwietnia 2011 r., stwierdził brak zmiany naturalnego kierunku odpływu wód opadowych na działkę nr [...]. W opinii (z października 2011 r.) dotyczącej zmian stanu wody na gruncie w rejonie działek nr [...],[...],[...], [...],[...] i [...] położonych w miejscowości N., gm. L., opracowanej na zlecenie właścicieli działek ew. nr [...], J.K. - posiadający kwalifikacje do wykonywania dokumentacji hydrologicznych - stwierdził w szczególności, że część wody z powierzchni utwardzonej kostką, spływa zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu w kierunku ul. [...], która naprzeciw zjazdu położona jest nieco niżej. Brak kanalizacji deszczowej w ww. ulicy powoduje, w przypadku ponadnormatywnych opadów, stagnowanie wody w jej najniższym punkcie - w rejonie m. in. działki nr [...]. Z kolei dowody przeprowadzone na zlecenie organu I instancji podważają twierdzenie o całkowitym braku tej odpowiedzialności. W protokole oględzin przeprowadzonych w dniu 8 marca 2011 r. wskazano, że teren działki nr [...], przy ul. [...] jest podniesiony. Właściciele działki nr [...], ani ich pełnomocnik, nie przybyli na oględziny. W opinii wydanej w sprawie dotyczącej zalewania działek nr [...],[...] oraz [...] przez właścicieli sąsiednich działek nr [...],[...] oraz [...] położonych w miejscowości N. opracowanej przez uprawnionych geologów - M. M. i G. B. stwierdzono w szczególności, że powierzchnia działki nr [...] w niewielkiej części została wyłożona kostką brukową, jej centralną część zajmuje budynek mieszkalny, który został wyniesiony, a spadki powierzchni terenu zostały wykonane od budynku. Wody opadowe z budynku są retencjonowane. Działka została ograniczona płotem posadowionym na fundamencie typu ława. Zdolności infiltracyjne obszarów działek (m. in. działki nr [...]) zostały zmniejszone poprzez ich wyłożone kostką brukową. Zwiększenie spadków oraz wyłożenie powierzchni terenu działek (m. in. nr [...]) kostką brukową znacząco zwiększyło ilość wód opadowych spływających po powierzchni działek. Wody te są kierowane na działki "zalewane" oraz na obszar ul. [...]. Analizując wpływ zagospodarowania działki nr [...] na działki sąsiednie stwierdzono, że powierzchnia działki charakteryzuje się niewielkimi spadkami wykonanymi od budynku, w przeważającej części jest powierzchnią trawiastą, co w połączeniu z retencjonowaniem wody opadowej z obszaru dachu pozwala uznać, że zdolności retencyjne powierzchni działki zostały zachowane. Woda opadowa z obszaru podjazdu do budynku poniżej bramy wjazdowej spływa jednak na ul. [...], dodatkowo od strony działki nr [...] występuje element ozdobny (uformowany wał ziemny) umożliwiający spływ wód opadowych w kierunku działki sąsiedniej. Tym samym zagospodarowanie działki nr [...] nie zmienia znacząco warunków gruntowych ze szkodą dla działek sąsiednich. Na podstawie ww. opinii organ I instancji orzekło o konieczności zlikwidowania wału ziemnego. W ocenie Kolegium orzeczenie takie jest wadliwe. Zdaniem organu odwoławczego nie znajduje prawnego uzasadnienia nakładanie na strony w jednym postępowaniu obowiązku, którego nałożenie byłoby uzasadnione w oparciu o dowody zgromadzone w innym postępowaniu. A zatem orzeczenie obowiązku zlikwidowania wału dlatego, że właściciele działki nr [...], będący stroną odrębnego postępowania, podczas oględzin terenu podnosili, że wody opadowe z ww. wału spływają bezpośredniego na teren ich nieruchomości, nie jest prawnie dopuszczalne. Nałożenie takiego obowiązku musi wynikać z materiału dowodowego zgromadzonego na potrzeby rozpatrywanej sprawy. W odniesieniu zaś do dowodów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego. Opinie w zakresie ewentualnego szkodliwego oddziaływania działki nr [...] na grunty sąsiednie są kontrowersyjne. Sama zaś opinia biegłego geologa, sporządzona na zlecenie organu I instancji, budzi wiele wątpliwości. Szczególnie niezrozumiałe jest wskazywanie przez biegłego, z jednej strony, że zdolności retencyjne powierzchni działki zostały zachowane i że zagospodarowanie działki nr [...] nie zmienia znacząco warunków gruntowych ze szkodą dla działek sąsiednich, z drugiej zaś, że woda opadowa z obszaru podjazdu do budynku poniżej bramy wjazdowej spływa na ul. [...], dodatkowo od strony działki nr [...] występuje element ozdobny (uformowany wał ziemny) umożliwiający spływ wód opadowych w kierunku działki sąsiedniej, co wskazywałoby na szkodliwe oddziaływanie. W dalszym ciągu zachodzi więc konieczność wyjaśnienia stanu faktycznego (w szczególności czy nastąpiło podwyższenie przedmiotowego terenu, i o ile ten teren ewentualnie podwyższono, czy istotnie działkę nr [...] wybrukowano, jaką jej powierzchnię i czy negatywnie wpływa to wszystko na zdolności infiltracyjne działki, czy przedmiotowy wał ziemny rzeczywiście powoduje szkodliwe kierowanie wód na działki sąsiednie, i na które konkretnie działki sąsiednie). Następnie zaś, w razie ustalenia, że jednak szkodliwe oddziaływanie od ww. działki występuje, organ I instancji, szczegółowo analizując możliwe i konieczne metody zapobieżenia w przyszłości takim szkodliwym oddziaływaniom, winien określić jakie czynności powinien podjąć "sprawca" szkody, aby definitywnie zaprzestać zalewania działek sąsiednich. Organ I instancji powinien ponownie przeprowadzić dowód z oględzin - o ile uzna, że przeprowadzenie takiego dowodu jest w sprawie konieczne - z zastosowaniem odpowiednich środków prawnych w celu udostępnienia na potrzeby przeprowadzenia ww. dowodu przedmiotowych nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wyjaśniło także, że skarżąca, powołując się na potwierdzone przez organy nadzoru budowlanego ustalenia, że zagospodarowała swoją nieruchomość zgodnie z obowiązującym planem miejscowym oraz pozwoleniem na budowę winna jednocześnie uwzględnić, że przepis art. 29 Prawa wodnego ma zastosowanie wszędzie tam, gdzie zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zatem wydanie pozwolenia na budowę nie wyklucza stosowania tego przepisu (art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). W skardze A. C. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1. art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten znajduje zastosowanie do stosunków wodnych pomiędzy gruntami, które ze sobą nie sąsiadują oraz że z przepisu tego wynika dla organu obowiązek ustalenia wszelkich przyczyn stanu wody na gruncie zgłaszającego roszczenie, 2. art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez błędne uznanie, że zgromadzony materiał dowodowy nie jest wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, 3. art. 28 K.p.a. poprzez niedokonanie oceny, którym uczestnikom postępowania przysługiwał status strony, 4. art. 138 § 2 K.p.a. w zw. z art. 136 K.p.a. poprzez bezpodstawne uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, pomimo że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwalał na wydanie decyzji merytorycznej. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że stosownie do art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Zgodnie z zawiadomieniem z 11 lutego 2011 r. niniejsze postępowanie zostało wszczęte na wniosek M. B. (właściciela działki nr [...]) i B. K. (właścicielki działki nr [...]) "w sprawie zalewania działek nr [...] i [...] położonych w N., stanowiących własność wnioskodawców przez właścicieli działek sąsiednich". Decyzja organu I instancji w sposób oczywisty wykraczała poza tak określone granice postępowania, ponieważ nakładała na skarżącą obowiązek likwidacji "wału ziemnego uformowanego przy granicy z działką nr ew. [...] ". W niniejszej sprawie właściciel działki nr [...] nie składał jakiegokolwiek wniosku i nigdy organ nie zawiadomił skarżącej o prowadzeniu w tym zakresie jakiegokolwiek postępowania administracyjnego. Ani z akt sprawy, ani z zaskarżonej decyzji nie wynika nawet, kto jest właścicielem działki nr [...], zaś osoba ta (lub osoby), nie były stronami niniejszego postępowania. W niniejszej sprawie w ogóle nie powinny być badane stosunki wodne pomiędzy działką skarżącej a działką nr [...]. Organ nie stwierdził jakiejkolwiek zmiany stanu wody na gruncie skarżącej w stosunku do działek należących do wnioskodawców (tj. działek nr [...] i [...]) - co zresztą nie wymagało nawet przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, gdyż działki te nie sąsiadują z działką należącą do skarżącej. W konsekwencji, przy określonych wyżej granicach niniejszego postępowania, w stosunku do skarżącej organ powinien był wydać decyzję odmawiającą nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na nieruchomości położonej przy ul. [...] w N. gm. L. oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. nr [...] lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Skoro grunty wnioskodawców nie sąsiadują z gruntem skarżącej (oddzielone są w szczególności działką nr [...] stanowiącej drogę gminną), a ponadto opinia sporządzona na zlecenie organu I instancji jednoznacznie wskazuje na zachowanie zdolności retencyjnej na działce należącej do skarżącej - to brak było podstaw do uchylania zaskarżonej decyzji i przekazywania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji. W tym stanie rzeczy organ winien był wydać decyzję reformatoryjną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. - w odpowiedzi na skargę - wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:j Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a., sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, nie uwzględnił skargi. W konsekwencji uznał, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Z przedstawionego stanu sprawy wynika, iż organ odwoławczy zaskarżoną decyzją uchylił decyzję organu I instancji i przekazał temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawą proceduralną tej decyzji, określanej mianem decyzji kasacyjnej, była norma art. 138 § 2 K.p.a. Z uwagi, zatem na charakter procesowy zaskarżonej decyzji przedmiotem kontroli Sądu pod względem legalności była wyłącznie ocena prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 K.p.a. W myśl powołanego przepisu, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wyraźnie, zatem kodeks wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: 1) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, 2) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie przyłączającego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą. Niezbędne jest, bowiem dodatkowo wykazanie, że "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Określenie to z pewnością również będzie budzić wątpliwości w praktyce. Wydaje się jednak, iż chodzi w nim o to, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził, z naruszeniem przepisów postępowania, postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, że nieprzeprowadzenie postępowania w pełnym zakresie miało istotny wpływ na treść wydanej przez ten organ decyzji (A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, publ. Lex/el 2011). Aby zatem organ odwoławczy był władny skorzystać z możliwości uchylenia decyzji wydanej w pierwszej instancji winien wykazać w uzasadnieniu podjętej decyzji kasacyjnej łączne zaistnienie powyższych przesłanek w sprawie. W pierwszej kolejności konieczne jest wykazanie, że decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania. W drugiej kolejności, że sprawa nie została wyjaśniona "w całości" i to nieprzeprowadzenie postępowania w pełnym zakresie ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Oznacza to, iż przy podejmowaniu decyzji o charakterze kasacyjnym nie wystarczy stwierdzenie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, ale musi zostać wykazane, że to nieprzeprowadzenie postępowania w pełnym zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu można nawet zaryzykować stwierdzeniem, że zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 K.p.a. nie ma znaczenia, w jakim zakresie organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego (tj. czy w całości czy w znacznej części), ale musi zostać wykazane, że sprawa nie została wyjaśniona w pełnym zakresie dającym podstawę do podjęcia rozstrzygnięcia, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej wynik. Wskazana regulacja ma charakter fakultatywny (organ "może") i zasadność jej stosowania należy rozważać w związku z inną regulacją, również o charakterze uznaniowym, mianowicie art. 136 K.p.a. oraz ważąc stosowanie zasad: uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu strony (art. 7 K.p.a.), wnikliwości i szybkości postępowania (art. 12 § 1 K.p.a.) oraz dwuinstancyjności (art. 15 K.p.a.). Artykuł 136 K.p.a. daje organowi odwoławczemu możliwość przeprowadzenia dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję w pierwszej instancji. Przepis ten może mieć zastosowanie wówczas, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że materiał zebrany przez organ I instancji jest niewystarczający do prawidłowego załatwienia sprawy lub część materiału dowodowego została zgromadzona z naruszeniem prawa w sposób uniemożliwiający uznanie pewnych faktów za udowodnione, przy czym w obu tych przypadkach organ odwoławczy winien najpierw ocenić - czy nie ma podstaw do wydania decyzji kasacyjnej. Korzystając, zatem z możliwości, jakie dają organowi powołane regulacje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. uznało, iż konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym możliwości, jakie daje art. 136 K.p.a. i mającym wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, co w ocenie Sądu było uprawnione. Z akt sprawy, w tym przedłożonych opinii rzeczywiście nie wynika czy w istocie właściciele działki nr [...] ponoszą odpowiedzialność za zalewanie działek sąsiednich nr [...] i nr [...] położonych w N., a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Powyższe ustalenie i to ustalenie w sposób jednoznaczny jest, bowiem niezbędne dla dokonania oceny czy zachodzą przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 29 ust 3 Prawa wodnego. Co więcej, tak kluczowe kwestie niezbędne do wydania decyzji merytorycznej nie mogły być przedmiotem oceny organu odwoławczego, bo - jak słusznie wskazało Kolegium - doprowadziłoby to do naruszenia zasady dwuinstancyjności określonej w art. 15 K.p.a. Rację ma nadto organ odwoławczy, że niedopuszczalne jest nakładanie na stronę w jednym postępowaniu obowiązku, którego nałożenie byłoby uzasadnione w oparciu o dowody zgromadzone w innym postępowaniu. A zatem orzeczenie obowiązku zlikwidowania wału w rozpoznawnej sprawie dlatego, że właściciele działki nr [...], będący stroną odrębnego postępowania, podczas oględzin terenu podnosili, że wody opadowe z ww. wału spływają bezpośredniego na teren ich nieruchomości, nie jest prawidłowe. Organ ma obowiązek sam, w konkretnym postępowaniu zgromadzić i zbadać cały meteriał dowodowy i na tej podstawie wydać swoje rozstrzygnięcie. Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazuje, iż w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 1, 3 K.p.a. oraz naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ust 3 Prawa wodnego. Niewątpliwie uzasadnienie decyzji organu I instancji było nieprecyzyjne, organ ten rozstrzygnął w sprawie zakończonej decyzją merytoryczną, kiedy niewyjaśnione zostały okoliczności decydujące o prawidłowym sposobie zakończenia prowadzonego postępowania. Podkreślić również należy, że okoliczności te prawidłowo zostały zasygnalizowane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, co uzasadnia przyjęcie, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości. Przyjęte przez organ odwoławczy rozstrzygnięcie jest dla skarżącej korzystne mimo, że przez nią zakwestionowane. Organ odwoławczy słusznie wskazał na przedwczesność oceny dokonanej przez Wójta Gminy L. wyrażonej poprzez wydanie decyzji zobowiązującej skarżącą i K. S. do przywrócenia stanu poprzedniego działki nr [...] przy ul. [...] w N. poprzez likwidację wału ziemnego uformowanego przy granicy z działką nr [...]. Wspomniana przedwczesność związana była z nieprawidłowościami w prowadzeniu postępowania w zakresie ustaleń faktycznych pozwalających na dokonanie prawidłowej oceny sprawy. Zaskarżona decyzja odnosi ten skutek, że Wójt Gminy L. ponownie badać będzie sprawę (w przypadku uprawomocnienia się wyroku Sądu z 14 maja 2013 r.), biorąc pod uwagę wytyczne organu odwoławczego. Kwestia odpowiedzialności właścicieli działki nr [...], w tym skarżącej, za zalewanie działek sąsiednich nr [...] i [...] pozostaje zatem nadal otwarta. Jednocześnie stwierdzic należy, że z uwagi na wykazane nieprawidłowości, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło wydać decyzji reformatoryjnej jak chciała skarżąca, albowiem - jak już wyżej wyjaśniono - naruszałoby to zasdę dwuinstancyjności. Podsumowując wskazać należy, że w niniejszej sprawie spełnione zostały łącznie dwie ww. przesłanki niezbędne dla zastosowania art. 138 § 2 K.p.a., gdyż decyzja Wójta Gminy L. z dnia [...] grudnia 2011 r. została wydana z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 K.p.a. oraz naruszeniem przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ust 3 Prawa wodnego a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jednocześnie konieczne jest przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie przekraczającym możliwości, jakie daje art. 136 K.p.a. Tym samym Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w aspekcie uchybień, które byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu, doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2012 r., wydana w oparciu o art. 138 § 2 K.p.a. nie narusza prawa. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 P.p.s.a. - skargę, jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw, oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło