IV SA/Wa 1593/09

WyrokWSA w Warszawie2009-12-07

Skład orzekający: Wanda Zielińska-Baran, Jakub Linkowski, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może stwierdzić wydanie decyzji z naruszeniem prawa w trybie wznowienia postępowania, jeśli od doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynął termin pięciu lat, o którym mowa w art. 146 § 1 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić decyzji w trybie wznowienia postępowania, jeśli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynął pięcioletni termin określony w art. 146 § 1 k.p.a. Stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa jest jednak możliwe, nawet po upływie tego terminu, co otwiera drogę do ewentualnych roszczeń odszkodowawczych.
Stan faktyczny
Skarżąca S. K. wniosła o stwierdzenie wydania z naruszeniem prawa orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r. Minister Gospodarki, działając w trybie wznowienia postępowania, stwierdził wydanie tego orzeczenia z naruszeniem prawa, ale odmówił jego uchylenia z uwagi na upływ pięcioletniego terminu określonego w art. 146 § 1 k.p.a. Skarżąca zaskarżyła decyzję Ministra, domagając się uchylenia orzeczenia z 1962 r. i odzyskania majątku. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzję Ministra za zgodną z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa - oddala skargę - IV SA/Wa 1593/09 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. Minister Gospodarki utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] maja 2009r., którą po rozpatrzeniu wniosku S. K. z dnia [...] listopada 2008 r., działając na podstawie art 151 § 2 w związku z art. 146 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego - stwierdził, że orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., znak: [...], w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. M.- zostało wydane z naruszeniem prawa. W uzasadnieniu swojej decyzji organ naczelny podał, że brak było podstaw prawnych do uchylenia orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. M. w postępowaniu wznowieniowym, albowiem wystąpiła negatywna przesłanka jego uchylenia, określona w art. 146 § 1 k.p.a. tj. upływ pięcioletniego okresu, który minął od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji. Tym samym organ orzekający, w toku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego ustalił, iż strony niniejszego postępowania nie mogą wysuwać żądania w przedmiocie uchylenia, na zasadzie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a., kwestionowanego orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. M., wobec okoliczności upływu pięcioletniego terminu związanego z ogłoszeniem ww. orzeczenia. Minister Gospodarki wskazał, że o fakcie ogłoszenia skarżonego orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r, strony tego postępowania, dowiedziały się przed upływem 5 lat, licząc do dnia wystąpienia z wnioskiem z dnia [...] maja 2008 r. do Ministra Gospodarki w sprawie stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia, a wynika to z następującej dokumentacji: * pisma J. K. z dnia [...] stycznia 1991 r., skierowanego do Urzędu Wojewódzkiego w P.; * pisma E. K. z dnia [...] kwietnia 2002 r., adresowanego do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji. IV SA/Wa 1593/09 Zarówno w jednym, jak i w drugim wystąpieniu, ich autorzy nie tylko wskazali na istnienie omawianego orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., znak: [...], w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. M., lecz również fizycznie załączyli jego fotokopię. Tym samym, zdaniem Ministra Gospodarki okoliczność ta w pełni potwierdziła, że już przed tymi datami, a więc w dniu [...] stycznia 1991 r. i w dniu [...] kwietnia 2002 r., strony postępowania musiały być w posiadaniu przedmiotowego orzeczenia, a tym samym posiadały świadomość prawną jego ogłoszenia. W uzasadnieniu swojej decyzji Minister Gospodarki podał, że jedną z przesłanek wznowienia postępowania jest wydanie decyzji w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Zatem organ orzekający, mając na uwadze fakt, iż decyzją dnia [...] kwietnia 2008 r., znak: [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność zarządzenia Nr [...]Ministra Skupu z dnia [...] marca 1955 r., w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. M. - uznał, iż zaistniała przyczyna wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a wobec dyspozycji wynikających z art. 6 i 7 k.p.a., należało wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją, tj. ww. orzeczeniem Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r. Organ prowadzący niniejsze postępowanie wznowieniowe, mając na uwadze regulację prawną zawartą w art. 146 § 1 k.p.a., zgodnie z którą "uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat", zobligowany był w pierwszej kolejności do zbadania, czy w sprawie nie wystąpiła przesłanka negatywna wymieniona w ww. art. 146 § 1 k.p.a., zatem czy nie nastąpił upływ terminu wskazanego w tym przepisie. W wyniku podjęcia czynności wyjaśniających, organ orzekający ustalił, że wystąpiła negatywna przesłanka wymieniona w art. 146 § 1 k.p.a., uniemożliwiająca uchylenie ww. orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., zgodnie z żądaniem S. K. z dnia [...] listopada 2008 r., a następnie z dnia [...] grudnia 2008 r. IV SA/Wa 1593/09 W skardze na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] sierpnia 2009r., S. K. podniosła, że odmowa uchylenia orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r. w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. M., jest niezasadna i uniemożliwia jej odzyskanie rodzinnego majątku. Skarżąca podniosła, że odmowa wynika, jej zdaniem, z faktu zastosowania przez Ministra Gospodarki "kruczków prawnych". Skarżąca podkreśliła, że nie chodzi jej o odszkodowanie lecz o odzyskanie rodzinnego mienia w naturze. W odpowiedzi na skargę Minister Gospodarki wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz.1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym w myśl art. 134 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w granicach sprawy doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Gospodarki nie narusza prawa. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją prowadzone było w trybie nadzwyczajnym tj. w trybie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją, tj. ww. orzeczeniem Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r. W uzasadnieniu swojej decyzji Minister Gospodarki prawidłowo stwierdził, że jedną z przesłanek wznowienia postępowania jest wydanie decyzji w oparciu o inną decyzję łub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie miała okoliczność, iż decyzją dnia [...] kwietnia 2008 r., znak: [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził nieważność zarządzenia Nr [...] Ministra IV SA/Wa 1593/09 Skupu z dnia [...] marca 1955 r., w sprawie ustanowienia przymusowego zarządu państwowego nad przedsiębiorstwem pn. M., W tej sytuacji organ naczelny prawidłowo uznał, iż zaistniała przyczyna wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a wobec dyspozycji wynikających z art. 6 i 7 k.p.a., należało wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją, tj. ww. orzeczeniem Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r. Organ prowadzący niniejsze postępowanie wznowieniowe, mając na uwadze regulację prawną zawartą w art. 146 § 1 k.p.a., zgodnie z którą " uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło dziesięć lat, zaś z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 oraz w art. 145a, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat", zobligowany był do zbadania, czy w sprawie nie wystąpiła przesłanka negatywna wymieniona w ww. art. 146 § 1 k.p.a., zatem czy nie nastąpił upływ terminu wskazanego w tym przepisie. W wyniku podjęcia czynności wyjaśniających, organ orzekający prawidłowo ustalił, że wystąpiła negatywna przesłanka wymieniona w art. 146 § 1 k.p.a., uniemożliwiająca uchylenie ww. orzeczenia Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962 r., zgodnie z żądaniem S. K. z dnia [...] listopada 2008 r., a następnie z dnia [...] grudnia 2008 r. Ponieważ jednak Minister Gospodarki stwierdził w swojej decyzji, że orzeczenie Przewodniczącego Komitetu Drobnej Wytwórczości z dnia [...] czerwca 1962r. w sprawie stwierdzenia przejścia na własność Państwa przedsiębiorstwa pn. M. - zostało wydane z naruszeniem prawa to takie rozstrzygnięcie umożliwia wystąpienia uprawnionym stronom z roszczeniem odszkodowawczym na podstawie przepisów Kodeksu cywilnego. Sąd badając niniejszą sprawę nie stwierdził aby zaskarżona decyzja zawierała wady powodujące konieczność jej uchylenia. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło