IV SA/Wa 1595/14
WyrokWSA w Warszawie2015-01-15
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Anna Szymańska, Agnieszka Wójcik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Minister Środowiska prawidłowo utrzymał w mocy decyzję o cofnięciu zezwolenia na odzysk odpadów, nie rozpatrując wyczerpująco zarzutów odwołania dotyczących braku możliwości zastosowania się do wezwania do usunięcia naruszeń z przyczyn niezależnych od strony?Ratio decidendi
Minister Środowiska naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej, wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz prawidłowego uzasadnienia decyzji, nie rozpatrując w sposób należyty zarzutów odwołania dotyczących sprzecznych działań organów administracji i braku realnej możliwości zastosowania się do wezwania do usunięcia naruszeń. W związku z tym zaskarżona decyzja została uchylona.Stan faktyczny
Spółka "P." Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Ministra Środowiska o cofnięciu zezwolenia na odzysk odpadów. Minister utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa, który cofnął zezwolenie, argumentując, że spółka wykorzystywała odpady niebezpieczne mimo wezwania do zaniechania naruszeń. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, wskazując na sprzeczne decyzje różnych organów uniemożliwiające usunięcie naruszeń oraz kwestionując ustalenia dotyczące składu odpadów.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Środowiska, stwierdzono, że nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia, i zasądzono zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Aneta Dąbrowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Szymańska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie odzysku odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącej "P." Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Minister Środowiska decyzją z [...] kwietnia 2014 r. - zaskarżoną skargą przez "P." sp. z o.o. z siedzibą w W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - utrzymał w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z [...] stycznia 2014 r. w punkcie 1, a uchylił w punkcie 2 i 3 i w tym zakresie umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w myśl art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach "Jeżeli posiadacz odpadów, który uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów, narusza przepisy ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, właściwy organ wzywa go do niezwłocznego zaniechania naruszeń"; W przypadku, gdy posiadacz, mimo wezwania, nadal narusza przepisy ustawy lub działa niezgodnie z wydanym zezwoleniem, właściwy organ cofa to zezwolenie, w drodze decyzji, bez odszkodowania (art. 47 ust. 2 ustawy o odpadach); Cofnięcie zezwolenia powoduje zakończenie działalności objętej zezwoleniem (art. 47 ust. 3 ustawy o odpadach), a posiadacz odpadów, któremu cofnięto zezwolenie jest obowiązany do usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności.
Zdaniem organu z przedłożonej w sprawie dokumentacji jednoznacznie wynika, że wezwaniem z [...] kwietnia 2013 r. - wydanym w trybie art. 47 ust. 1 ustawy o odpadach - Marszałek Województwa [...] wezwał spółkę do:
1) zaniechania działań niezgodnych z decyzją Starosty [...] z [...] sierpnia 2011 r. (z jej zmianami), którą udzielono zezwolenia na odzysk odpadów innych niż niebezpieczne, polegających na wykorzystaniu odpadów niebezpiecznych na terenie żwirowni "E." w E., w trybie natychmiastowym;
2) usunięcia wszelkich naruszeń wywołanych nieprawidłowym stosowaniem zapisów ww zezwolenia, w terminie do 31 sierpnia 2013 r.
Minister podkreślił, że co do zasady posiadacz odpadów jest zobowiązany do przestrzegania wymagań wynikających z ustawy w zakresie działalności objętej zezwoleniem oraz z udzielonego na jego wniosek zezwolenia. Przypadek określony w treści art. 47 ust. 1 ww ustawy odpadach jest wyraźnie związany z naruszeniem prawa w trakcie wykonywania zezwolenia, zarówno w odniesieniu do norm indywidualnych, zawartych bezpośrednio w treści decyzji, jak norm ogólnych,
wynikających ze wskazanej ustawy.
Z akt sprawy wynika, że w toku prowadzonego postępowania przez Marszałka Województwa [...] strona miała możliwość zapoznania się ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. Również Minister poinformował stronę o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Spółka skorzystała z tego prawa, zapoznała się z aktami, sporządzając materiał fotograficzny, ale do dnia wydania decyzji nie złożyła żadnych wyjaśnień, w tym także dotyczących zagadnień merytorycznych, a w szczególności w odniesieniu do wyników badań przeprowadzonych przez akredytowane Laboratorium [...] w K. oraz Laboratorium Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w G. w zakresie obecności atrazyny, HCB oraz metali ciężkich ujawnionych w odpadach w stężeniach przekraczających wartości graniczne.
Odnosząc się do argumentów podnoszonych w odwołaniu, a dotyczących naruszenia przez organ pierwszej instancji treści art. 47 ust. 1 i 2 ustawy o odpadach organ zauważył, że spółka miała wystarczająco dużo czasu na samodzielne podjęcie działań zmierzających do usunięcia odpadów, które przyjęła do odzysku stając się ich posiadaczem i które nie zostały uwzględnione w udzielonym jej zezwoleniu. Żaden z rodzajów odpadów wymienionych w udzielonym spółce zezwoleniu na odzysk odpadów nie zawiera w swoim składzie atrazyny, HCB oraz metali ciężkich w stężeniach ustalonych przez WIOŚ. Jednocześnie organ wskazał, że to na posiadaczu odpadów spoczywa obowiązek prawidłowego, zgodnego z prawem zagospodarowania odpadów i to nawet w sytuacji, gdy w sposób nieświadomy wszedł w posiadanie odpadów nieodpowiadających określonym parametrom. W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że spółka przez okres co najmniej kilku miesięcy poprzedzających wydanie zaskarżonej decyzji była (i jest) świadoma ciążących na niej obowiązków, przy czym nie podjęła żadnych działań mających na celu usunięcie naruszenia, w tym chociażby nie podjęła jakiejkolwiek próby ustalenia ilości odpadów zawierających DDT i metale ciężkie oraz usunięcia tych odpadów.
Dalej organ odnosząc się do argumentów spółki dotyczących naruszenia art. 7 - art. 9 K.p.a., które w ocenie spółki polegały na niespójnych działaniach organów administracji zauważył, że działania polegające na pobraniu materiału dowodowego oraz wykonaniu badań zakończyły się w połowie 2013 r. Niezależnie więc, że do obowiązku spółki należało przestrzeganie warunków wynikających z udzielonego jej zezwolenia, to strona nie przejawiała jakiejkolwiek faktycznej inicjatywy zmierzającej do usunięcia naruszenia. W takiej sytuacji organ odwoławczy uznał, że decyzję Marszałka Województwa [...] należało co do meritum utrzymać w mocy, natomiast rozstrzygnięcia zawarte w punktach 2 i 3, jako wykraczające poza zakres art. 47 ust. 2 ustawy o odpadach, należało uchylić i umorzyć przeprowadzone w tej części postępowanie organu pierwszej instancji.
"P." sp. z o. o. wniosła o uchylenie decyzji Marszałka Województwa [...] w zakresie cofającym bez odszkodowania zezwolenie na odzysk odpadów oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1) przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
art. 8 oraz art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. przez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej oraz brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy kwestii wydania przez różne organy administracji publicznej i Prokuraturę Okręgową w G. sprzecznych decyzji i poleceń dotyczących podejmowania czynności związanych z działaniem żwirowni w E., czyli z jednej strony wzywających stronę do zaniechania naruszeń i usunięcia ich skutków, z drugiej zakazujących podejmowania jakichkolwiek działań na terenie żwirowni. Oznacza to, że skarżąca z przyczyn od siebie niezależnych nie mogła zastosować się do wezwania do usunięcia nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, czego nie wyjaśniono, a była to okoliczność kluczowa dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Organ pierwszej instancji zaniechał również należytego i wyczerpującego informowania strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania. Dalej nie ustosunkował się do wezwania skarżącej zawartego w piśmie z [...] grudnia 2013 r. do zajęcia przez organy administracji publicznej jednolitego stanowiska w postępowaniach dotyczących zakładu górniczego "E." przez wskazanie konkretnych i wzajemnie niesprzecznych działań, jakie spółka miałaby podjąć celem wznowienia działalności zakładu, co też w dalszej kolejności umożliwiłoby usunięcie nieprawidłowości na terenie żwirowni;
2) przepisu prawa materialnego, tj. art. 47 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 14
grudnia 2012 r. o odpadach przez błędne przyjęcie, że skarżąca działała niezgodnie z udzielonym zezwoleniem na odzysk odpadów innych niż niebezpieczne oraz że zaszły przesłanki do cofnięcia bez odszkodowania zezwolenia na odzysk odpadów. W szczególności uznanie, że z przyczyn leżących po stronie skarżącej nie zastosowała się w wyznaczonym terminie do wezwania do zaprzestania naruszeń i usunięcia ich skutków oraz, że nie podjęła inicjatywy zmierzającej do usunięcia naruszeń.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że skarżąca nie dopuściła się działania niezgodnego z udzielonym jej zezwoleniem Starosty G. z [...] sierpnia 2011r., co zostało przez organy zlekceważone. Przez cały czas prowadzenia działalności przyjmowano jedynie odpady o kodach odpowiadającym warunkom zezwolenia - nigdy świadomie nie przyjęto odpadów niebezpiecznych, co też potwierdzają karty przyjmowanych odpadów. Nigdy wcześniej ziemia przywożona na teren żwirowni nie była skażona substancjami niebezpiecznymi, co potwierdzają badania próbek ziemi przyjmowanej przez stronę zawarte w sprawozdaniach z badań z [...] stycznia 2012 r. i [...] września 2011 r. Wyniki badań osadów dennych pobranych ze zbiornika wody zlokalizowanego na terenie żwirowni "E." przekazane przez WIOŚ w G. w dniu [...] grudnia 2013 r., jak potwierdził sam organ pierwszej instancji, nie wykazały obecności w osadach atrazyny, nie została także w nich wykryta niedopuszczalna zawartość HCB. Na te okoliczności, obok powołania się na ww sprawozdania z badań, wskazywano w odwołaniu z [...] lutego 2014 r. Nie jest więc zgodne z prawdą twierdzenie organu odwoławczego jakoby skarżąca nie odnosiła się w toku postępowania do zebranych w sprawie wyników badań. Organ pierwszej instancji, a za nim organ odwoławczy twierdzenie o naruszeniu przez stronę zapisów zezwolenia oparł na wynikach jednorazowej kontroli. Zaniechano z kolei zbadania tych wyników w kontekście całego materiału dowodowego zebranego w sprawie. Wyniki stwierdzają jedynie fakt ewentualnego wystąpienia substancji niebezpiecznych na terenie żwirowni, nie świadczą natomiast jednoznacznie o tym, iż spółka działała niezgodnie z zezwoleniem na odzysk odpadów.
Zdaniem skarżącej organy pominęły całkowicie okoliczność braku realnej możliwości zastosowania się przez nią do wezwania do zaprzestania naruszeń i usunięcia nieprawidłowości w wyznaczonym terminie. W zaistniałym stanie faktycznym podjęcie czynności na terenie żwirowni mogło zostać uznane za
naruszenie poszczególnych zakazów, rozpoczynając od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2013 r. o wstrzymaniu prac polegających na usuwaniu odpadów niebezpiecznych z terenu żwirowni, przez zakaz wejścia na teren żwirowni wydany przez Prokuraturę Okręgową w G., a kończąc na obowiązującym do chwili obecnej wstrzymaniu ruchu odkrywkowego zakładu górniczego kruszywa naturalnego "E." na podstawie decyzji Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z [...] marca 2013 r. Skarżąca ze swojej strony podjęła kroki mające na celu usunięcie z terenu żwirowni zanieczyszczonej ziemi. Pismami z [...] kwietnia 2013 r. zawiadomiła odpowiednio [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w G. oraz Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w G. o rozpoczęciu wywożenia zanieczyszczonej ziemi ze żwirowni "E." do firmy P. Sp. z o.o. Na przekazane odpady wystawione zostały m. in. karty przekazania odpadów nr [...] oraz nr [...]. Następnie jednak, wobec podniesienia zarzutu naruszenia warunków eksploatacji żwirowni "E.", do skarżącej zaczęły być kierowane sprzeczne decyzje organów administracji publicznej i innych podmiotów zaangażowanych w sprawę żwirowni, takich jak Prokuratura Okręgowa w G. W dniu [...] kwietnia 2013 r. wydana została decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska o wstrzymaniu prac polegających na usuwaniu odpadów niebezpiecznych z terenu żwirowni, która w sposób jednoznaczny zakazała dalszego wywozu zanieczyszczonej ziemi. Ponadto pismem z [...] czerwca 2013 r. Prokuratura Okręgowa V Wydział Śledczy w G. poinformowała skarżącą, że na terenie żwirowni "E." trwają prace biegłych powołanych w śledztwie [...], wobec czego niedopuszczalne jest podejmowanie jakichkolwiek tam działań, gdyż mogłoby to zostać uznane za utrudnianie czynności biegłym i rodzić odpowiedzialność karną. Skarżąca wskazała również na decyzję z [...] marca 2013 r., którą Dyrektor Okręgowego Urzędu Górniczego w P. wstrzymał w całości ruch odkrywkowego zakładu górniczego kruszywa naturalnego "E.", co w praktyce oznacza zakaz prowadzenia do chwili obecnej jakichkolwiek prac na terenie zakładu górniczego "E.". Chcąc uniknąć konsekwencji związanych z naruszeniem zakazu prowadzenia działalności w żwirowni "E.", skarżąca musiała powstrzymać się od podejmowania jakichkolwiek dalszych czynności na jej terenie. Zaprzestała także dalszego wywożenia zanieczyszczonej ziemi z terenu
żwirowni do firmy P. sp. z o. o. Zaprzestanie działań ze strony P. podyktowane było zatem bezpośrednio decyzjami organów administracji publicznej oraz wskazaniami Prokuratury Okręgowej w G. Nie jest tym samym prawdą, jak to wskazał organ drugiej instancji, jakoby strona nie podjęła żadnych kroków w celu usunięcia odpadów z terenu żwirowni, nie przejawiała jakiejkolwiek faktycznej inicjatywy zmierzającej do usunięcia naruszenia, czy miała wystarczająco dużo czasu na samodzielne podjęcie działań zmierzających do usunięcia odpadów. Na powyższe okoliczności skarżąca wskazywała w toku postępowania przed organami obu instancji, które powinny były tym samym zbadać przedstawione przez spółkę argumenty. Pismem z [...] grudnia 2013 r. skierowanym do Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P., ponowionym przez skarżącą w lutym 2014 r., przesłanym do wiadomości [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska, Marszałkowi Województwa [...], Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w G., Wyższemu Urzędowi Górniczemu w K., Wójtowi Gminy T. oraz Staroście Powiatowemu w P., skarżąca wezwała organy administracji publicznej do zajęcia jednolitego stanowiska w postępowaniach dotyczących zakładu górniczego "E." przez wskazanie konkretnych i wzajemnie niesprzecznych działań, jakie miałaby podjąć celem wznowienia działalności zakładu. Do dnia dzisiejszego nie otrzymała odpowiedzi od któregokolwiek z powyższych organów, w tym od organu pierwszej instancji - Marszałka Województwa [...].
Opisane w treści skargi postępowanie organów narusza więc art. 7 w zw. z art. 77 w zw. z art. 80 K.p.a. Do chwili obecnej obowiązuje nakaz Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. o wstrzymania ruchu zakładu górniczego "E.", co oznacza że skarżąca pozbawiona była możliwości wywiązania się ze skierowanego do niej wezwania do usunięcia skutków naruszeń zezwolenia na odzysk odpadów na terenie żwirowni. W istocie organy powinny ustalić jednolite stanowisko, z którego wynikałaby możliwość podjęcia przez skarżącą działań na terenie żwirowni i dopiero wtedy wyznaczyć realny termin usunięcia naruszeń. Skarżąca nie powinna być obciążona negatywnymi skutkami sprzecznych działań organów, w szczególności nie powinno nastąpić cofnięcie zezwolenia.
Minister Środowiska - w odpowiedzi na skargę - wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo
zauważył, że argumenty podnoszone przez skarżącą są tożsame z zarzutami podnoszonymi w odwołaniu; na skarżącej jako posiadaczu odpadów spoczywały wszelkie obowiązki wynikające z ustawy o odpadach, nie ma zatem znaczenia czy skarżąca weszła w posiadanie odpadów w sposób świadomy czy nieświadomy. Bez względu na to w jaki sposób skarżąca weszła w posiadanie spornych odpadów to powinna ona przystąpić do natychmiastowego ich usunięcia - pozbycia się tych odpadów celem ich właściwego unieszkodliwienia. W interesie skarżącej było niedopuszczenie do przyjęcia odpadów niebezpiecznych, niemniej w razie ich stwierdzenia podjęcie natychmiastowych działań zmierzających do usunięcia tych odpadów. Tymczasem skarżąca pomimo upływu przeszło roku od wezwania do usunięcia naruszenia żadnych działań nie podjęła.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.], sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę. W konsekwencji uznał, że decyzja Ministra Środowiska z [...] kwietnia 2014 r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.
Z przedstawionego stanu sprawy wynika, że Marszałek Województwa [...] w dniu [...] kwietnia 2013 r. wezwał skarżącą do zaniechania działań niezgodnych z decyzją Starosty G. z [...] sierpnia 2011 r. stanowiącą zezwolenie na odzysk odpadów innych niż niebezpieczne, a polegających na wykorzystywaniu odpadów niebezpiecznych na terenie żwirowni "E." w E. - w trybie natychmiastowym oraz usunięcia wszelkich naruszeń wywołanych nieprawidłowym stosowaniem zapisów ww zezwolenia - z terminem realizacji do [...] sierpnia 2013 r. Z kolei decyzją z [...] stycznia 2014 r. cofnął bez odszkodowania przedmiotowe zezwolenie. Rozstrzygnięcie w przedmiocie cofnięcia Minister Środowiska utrzymał w mocy decyzją z [...] kwietnia 2014 r.
Oceniając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji Sąd uznał, iż sprawa w zakresie zasadności cofnięcia zezwolenia na odzysk odpadów innych niż niebezpieczne nie została przez organ wyjaśniona w sposób kwalifikujący się do ostatecznego rozstrzygnięcia. Doszło w szczególności do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1, art. 8 i art. 7 w zw. art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a., a nadto i art. 15 K.p.a., gdyż organ odwoławczy nie rozpoznał sprawy na nowo, uchybiając tym samym istocie administracyjnego toku instancji, która polega na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu tej samej sprawy oraz nie uzasadnił zajętego stanowiska w sposób nienasuwający żadnych wątpliwości, czyli przekonywujący.
Stosownie do zasady ogólnej unormowanej w art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Realizacji tej zasady służy art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie podjęte rozstrzygnięcie przekonywująco uzasadnić, tj. w sposób odpowiadający wymogom wynikającym z art. 107 § 3 w zw. z art. 11 K.p.a. Uzasadnienie zatem stanowi integralną cześć decyzji i jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Obowiązkiem każdego organu administracji jest najstaranniejsze wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu zadośćuczynienie wymogom wynikającym z powyższych regulacji jest tym bardziej ważnie i uzasadnione w postępowaniu administracyjnym, w których dochodzi do cofnięcia zezwolenia:
- po pierwsze bez odszkodowania (art. 47 ust. 2 ustawy o odpadach),
- po drugie powodującego zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem (art. 47 ust. 3 ustawy o odpadach),
- po trzecie sprowadzającego się do obowiązku usunięcia odpadów i skutków prowadzonej działalności objętej tym zezwoleniem na własny koszt (art. 47 ust. 4 ustawy o odpadach),
- po czwarte uniemożliwiającego przez okres 2 lat od dnia uostatecznienia się decyzji o cofnięciu zezwolenia uzyskanie nowego zezwolenia na zbieranie lub
przetwarzanie odpadów, w przypadku gdyby wniosek dotyczył uprawnień wnioskodawcy objętych decyzją o cofnięciu zezwolenia (art. 47 ust. 7 ustawy o odpadach).
Wydanie zatem decyzji o opisanym stopniu dolegliwości i tak daleko idących konsekwencjach, powinno być uzasadnione w sposób jasny i wyczerpujący, aby strona która uczestniczy w takim postępowaniu i otrzymuje decyzję w nim wydaną zrozumiała w pełni zasadność przesłanek jakimi kierował się organ i mogła skorzystać z dalszych możliwości prawnych do zakwestionowania wydanej decyzji.
Należy zgodzić się z Ministrem Środowiska, który stwierdził w odpowiedzi na skargę, że argumenty podnoszone w skardze są tożsame z twierdzeniami podnoszonymi w odwołaniu. Niemniej w zaskarżonej decyzji Minister argumentów tych w ogóle nie rozważył. Do odwołania zawierającego cztery zarzuty i liczącego siedem stron organ odwoławczy odniósł się dosłownie w kilku ogólnikowych zdaniach. Mianowicie stwierdził m. in., że "[...] działania polegające na pobieraniu materiału dowodowego oraz wykonaniu badań zakończyły się w połowie 2013 r." "Skarżąca przez okres co najmniej kilku miesięcy poprzedzających wydanie decyzji była świadoma ciążących na niej obowiązków, przy czym nie podjęła żadnych działań mających na celu usunięcie naruszenia". Z powyższego wynika więc, iż organ odwoławczy dokonując wskazania okoliczności faktycznych i prawnych, stanowiących podstawę podjętego rozstrzygnięcia, nie wykazał się wymaganą starannością. Skarżąca w odwołaniu - powołując się na kontrolowane postępowanie, postępowanie prowadzone przez Prokuraturę Okręgową w G. (w tym pismo z [...] czerwca 2013 r.), decyzję Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w P. z [...] marca 2013 r., pismo z [...] grudnia 2013 r., pismo z [...] kwietnia 2013 r., umowę zawartą z P. sp. z o.o. czy karty przekazania odpadów nr [...] i [...] - zaprzeczyła jakoby zaszły przesłanki do cofnięcia zezwolenia. Wskazała bowiem, że do wezwania do zaprzestania naruszeń i usunięcia ich skutków nie zastosowała się w wyznaczonym terminie z przyczyn nie leżących po jej stronie oraz podejmowała inicjatywy zmierzające do usunięcia naruszeń (ww pismo z [...] kwietnia 2013 r., karty przekazania odpadów); organ przy rozpatrywaniu sprawy nie wziął pod uwagę okoliczności i informacji wynikających z powyższych dokumentów, a dotyczących podejmowania czynności związanych z działaniem żwirowni w E., z jednej strony wzywających skarżącą do zaniechania naruszeń i usunięcia ich skutków, a z drugiej zakazujących
podejmowania jakichkolwiek działań na terenie żwirowni. Innymi słowy organ pominął całkowicie okoliczności braku realnej możliwości zastosowania się przez skarżącą do wezwania do zaprzestania naruszeń i usunięcia nieprawidłowości w wyznaczonym terminie, co skutkowało cofnięciem zezwolenia.
Minister, mając na względzie obowiązek wynikający z wyżej powołanych zasad ogólnych i postępowania dowodowego winien wyczerpująco zbadać istotne dla sprawy okoliczności i dokonać prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji, a jak dowodzi powyższe tego nie uczynił. Gdyby zaś organ odwoławczy w trakcie postępowania je rozważył i ustosunkował się do nich w zaskarżonej decyzji, wówczas Sąd miałby podstawy do dokonania kontroli zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie, czyli pod względem procesowym, jak i merytorycznym.
W świetle powyższego Sąd uchylił zaskarżoną decyzję. Dla "czystości" procesowej uchyleniem objął całą decyzję, dlatego przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organ będzie zobowiązany w zakresie punktu 1 wyeliminowanej z obrotu prawnego decyzji rozstrzygnąć na podstawie normy art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a., natomiast w zakresie punktu 2 wydać stosowne rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 K.p.a.
Minister Środowiska - ponownie rozpoznając sprawę w jej całokształcie - winien mieć na względzie ocenę prawną i wskazania co do postępowania wyrażone w niniejszym orzeczeniu. W konsekwencji wydać stosowne rozstrzygnięcie i je uzasadnić - zgodnie z zasadą przekonania unormowaną w art. 11 K.p.a. - to znaczy tak, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możności zaakceptować zasadność przesłanek, faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy. Nadto podczas ponownego rozpoznawania sprawy skarżąca będzie miała możliwość przedstawienia dowodów, zgłoszenia wszelkich uwag i wątpliwości "towarzyszących" w sprawie, w tym również co do wyników przeprowadzonych przez organ badań.
Sąd mając na względzie przytoczone regulacje prawne, poczynione wywody i przedstawiony stan sprawy - na mocy art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 P.p.s.a. - orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Postanowienie o kosztach - zawarte w pkt 3 - oparto na treści art. 200 w związku z art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło