IV SA/Wa 1597/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-21

Skład orzekający: Marian Wolanin, Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy eksmisja komornicza z lokalu mieszkalnego, wykonana na podstawie prawomocnego wyroku sądu, stanowi podstawę do wymeldowania osoby z pobytu stałego w tym lokalu, nawet jeśli osoba ta nie dopełniła obowiązku wymeldowania się?
Ratio decidendi
Eksmisja komornicza, będąca wykonaniem prawomocnego wyroku sądowego, jest równoznaczna z ustaniem pobytu w danym lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Utrzymywanie zameldowania w miejscu faktycznego nieprzebywania stanowi fikcję meldunkową i narusza cel ustawy o ewidencji ludności, dlatego wymeldowanie jest uzasadnione w celu doprowadzenia stanu ewidencyjnego do zgodności ze stanem faktycznym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. W. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta miasta o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego. Skarżący został eksmitowany z lokalu na mocy wyroku sądu i wykonania przez komornika. Pomimo eksmisji, skarżący nie dopełnił obowiązku wymeldowania, argumentując, że stałby się osobą bezdomną. Organy administracyjne uznały, że eksmisja stanowi podstawę do wymeldowania, ponieważ skarżący faktycznie nie przebywa w lokalu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska - Litwiniec, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania M. W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta miasta W. z dnia [...] marca 2011 r. o wymeldowaniu M. W. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że zebrane w sprawie dowody pozwoliły na ustalenie, że M. W. opuścił lokal nr [...] przy ul. [...] w W. i obecnie w nim nie przebywa, a w związku z wykonanym wyrokiem eksmisji nie ma możliwości tam powrócić. W dniu [...] lipca 2008 r., w wyniku wykonania przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla W. prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r., sygn. akt [...] orzekającego eksmisję M. W. z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., doszło do eksmisji i opróżnienia z rzeczy M. W. powyższego lokalu. Dowodem na to jest protokół z czynności egzekucyjnych pod wskazanym adresem. Ponadto sam M. W. w toku postępowania potwierdził, że nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. z uwagi na przeprowadzoną eksmisję komorniczą. Nie dokonał jednak wymeldowania z miejsca pobytu stałego, gdyż stałby się wówczas osobą bezdomną i miałby ograniczone inne prawa wynikające z faktu posiadania meldunku. W obecnym stanie prawnym ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego. Dostarcza organom wiedzy o rzeczywistym miejscu pobytu obywatela i w żaden sposób nie wiąże się ze sferą praw do lokalu bądź zajmowanego pomieszczenia. Nieodłącznym składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc formalnego usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli informacja ta przestaje obrazować wynikający z uprzedniego zgłoszenia stan faktyczny. Egzekucja wyroku orzekającego eksmisję M. W. z omawianego lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem jego pobytu w tym lokalu, w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Pozostawienie M. W. zameldowania na pobyt stały pod dotychczasowym adresem, w sytuacji gdy wymieniony tam nie przebywa, byłoby jedynie fikcją meldunkową niezgodną z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, której nie można utrzymywać na jego potrzeby. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. M. W. opisał stan faktyczny sprawy wskazując m.in., że w dniu [...] lipca 2008 r. komornik sądowy dokonał eksmisji skarżącego z lokalu mieszkalnego nr 4 przy ul. [...] w W. Skarżący wskazał również na toczące się postępowania sądowe odnośnie podziału majątku obejmującego przedmiotowy lokal, dlatego wniósł o wstrzymanie rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny i podjecie działań zmierzających do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy podziału majątku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując motywy zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Należy bowiem podkreślić, że sąd administracyjny uprawniony jest do oceny zaskarżonej decyzji jedynie przez pryzmat jej zgodności z prawem, i zobowiązany jest uchylić decyzję tylko wtedy, gdy stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem jej nieważności lub wznowieniem postępowania, naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynika rozstrzygnięcia, albo naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Żaden z wymienionych przypadków, nie zaistniał jednak w rozpatrywanej sprawie. Zaskarżona decyzja wydana została w warunkach określonych w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz.993, ze zm.), według którego, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie zaś do art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b powołanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności służy rejestrowaniu danych o miejscu pobytu osób, zameldowanie zaś służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu jedynie potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Z powyższego wynika, iż wymeldowanie dokonywane jest w przypadku, gdy dana osoba opuści dotychczasowe miejsce pobytu stałego i nie dopełni obowiązku wymeldowania się. Samo bowiem zameldowanie stanowi rejestrację stanu faktycznego w zakresie stałego lub czasowego pobytu określonej osoby w danym miejscu. Dla zameldowania istotne jest tylko to, czy dana osoba przebywa w określonym miejscu. W żaden natomiast sposób rejestrowanie tego stanu (zameldowanie lub wymeldowanie), nie jest zależne od przysługiwania danej osobie tytułu prawnego do lokalu (nieruchomości), w którym ta osoba przebywa, lub który opuściła. Należy więc podkreślić, iż zameldowanie w lokalu, jako czynność materialno-techniczna, nie rodzi prawa do mieszkania, a jedynie potwierdza istnienie i rodzaj pobytu pod danym adresem. Celem wymeldowania jest zatem także jedynie potwierdzenie, iż dana osoba nie przebywa już w dotychczasowym miejscu pobytu, niezależnie od tego, czy osobie tej przysługuje jakikolwiek tytuł prawny do lokalu, w którym dotychczas przebywała. Z ustaleń dokonanych przez organy orzekające w sprawie wynika, że skarżący nie mieszka w spornym lokalu co najmniej od czasu dokonania eksmisji komorniczej w dniu [...] lipca 2008 r. Organy orzekające w sprawie prawidłowo zatem oceniły, iż opuszczenie lokalu mieszkalnego przez skarżącego nie może być uznane za pozbawione dobrowolności. Skoro bowiem wyrokiem Sądu Okręgowego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. sygn. akt [...] orzeczony został rozwód oraz eksmisja skarżącego ze spornego lokalu, która to eksmisja została następnie wykonana w dniu [...] lipca 2008 r. przez komornika sądowego, to takie opuszczenie lokalu wyklucza uznanie go za nie dające podstawy do wymeldowania. Egzekucja komornicza służy jedynie wymuszeniu wykonania wyroku sądowego wobec tych osób, które uchylają się od dobrowolnego wykonania tego wyroku. Opuszczenie spornego lokalu mieszkalnego przez skarżącego w dniu [...] lipca 2008 r. było zatem wynikiem czynności podjętych w wykonaniu prawomocnego wyroku eksmisyjnego, dlatego nieprzebywanie skarżącego w tym lokalu odpowiada prawu, w związku z czym powinno być odpowiednio odzwierciedlone w ewidencji ludności. Utrzymywanie miejsca zameldowania skarżącego w ewidencji ludności, niezgodnego z miejscem faktycznego pobytu poza spornym lokalem, stanowi naruszenie art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, podważając ustawowy cel tej ewidencji, dlatego wymeldowanie służy doprowadzeniu stanu ewidencyjnego do nakazanej przez ustawodawcę zgodności ze stanem faktycznym. Organy orzekające w sprawie dysponowały więc wystarczającym materiałem dowodowym, aby na jego podstawie stwierdzić spełnienie się warunków określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych do wymeldowania skarżącego z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, jako w konsekwencji usunięcia niezgodności rejestrowej w ewidencji ludności z zaistniałym stanem faktycznym wobec nie przebywania skarżącego w miejscu, w którym był dotychczas zameldowany na pobyt stały. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło