IV SA/Wa 1597/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-26
Skład orzekający: Joanna Dziedzic
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy stronie, której przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej, jeśli jej trudna sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym?Ratio decidendi
Stronie, której przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), może być przyznane prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu do sporządzenia skargi kasacyjnej, jeśli jej trudna sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Ustanowienie pełnomocnika z urzędu jest uzależnione od wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co jest kluczowe dla realizacji konstytucyjnego prawa do sądu, zwłaszcza gdy środek odwoławczy wymaga przymusu adwokackiego.Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata do sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego jego skargę na decyzję o wymeldowaniu. Wcześniej został zwolniony od kosztów sądowych. Skarżący jest osobą bezdomną, bezrobotną, bez prawa do zasiłku, czerpiącą środki z pomocy społecznej i posiadającą niewielkie oszczędności. Sąd ocenił, czy jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.Rozstrzygnięcie
Ustanowiono adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócono się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: - Joanna Dziedzic po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: - ustanowić adwokata z urzędu, o którego wyznaczenie zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w W.
Postanowieniem z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt IVSA/Wa 1597/11 skarżący M. W. został zwolniony od kosztów sądowych w niniejszej sprawie.
Po wydaniu w dniu 21 lutego 2012 r. wyroku oddalającego skargę M. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] skarżący złożył na urzędowym formularzu kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, tym razem wnosząc o ustanowienie adwokata do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od przedmiotowego wyroku.
W ponownie złożonym oświadczeniu o stanie rodzinnym i majątkowym skarżący oświadczył, że jego sytuacja materialna nie uległa znaczącej poprawie od czasu wydania postanowienia o zwolnieniu jej od kosztów sądowych.
Z nadesłanego formularza PPF wynika, że skarżący w dalszym ciągu prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. M. W. jest osobą bezdomną, bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Jak wynika ze złożonego oświadczenia, wnioskodawca środki na bieżące utrzymanie czerpie z pomocy przyznanej mu okresowo przez ośrodek pomocy społecznej w postaci zasiłku w wysokości 240 zł miesięcznie. Skarżący aktualnie oprócz zasobów pieniężnych w wysokości 200 zł nie posiada żadnego majątku ani przedmiotów wartościowych.
Rozpoznając wniosek, stwierdzono co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Przyznanie prawa pomocy przed lub w toku postępowania rozpoznawczego obejmuje także postępowanie egzekucyjne (art. 243 § 2 P.p.s.a.).
W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącego dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Należy jednak mieć na uwadze, iż prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego z dnia 6 grudnia 2011 r. skarżącemu przyznano już prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od kosztów sądowych. Powyższe oznacza zatem, iż pomimo, iż kolejny wniosek dotyczy również przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie pełnomocnika z urzędu, wniosek winien być oceniany, pod katem przesłanek wynikających z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.), dotyczących przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Ze względu na tak określone granice, skarżący powinien udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Oceniając przedmiotowy wniosek stwierdzić należy, że skarżący wykazał, iż spełnia wymogi określone w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Trudna sytuacja materialno- bytowa wnioskodawcy (brak stałych dochodów, brak miejsca stałego zamieszkania) daje podstawę przypuszczać, iż poniesienie przez niego jakichkolwiek kosztów postępowania, narazi skarżącego na uszczerbek w środkach utrzymania koniecznego.
Ponieważ wnioskujący o przyznanie prawa pomocy nie posiada przedmiotów wartościowych, ani stałych dochodów, nie jest możliwe, by w ten sposób pozyskane być mogły środki potrzebne na prowadzenie sprawy przed sądem. Wnioskodawca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, środki na bieżące utrzymanie czerpie z przyznanego mu okresowo zasiłku z ośrodka pomocy społecznej w wysokości 240 zł. Tak rozumiane względy, nakazywały przyjąć, że składający wniosek nie ma możliwości samodzielnego wywiązania się z obowiązku poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Faktu tego nie zmienia również okoliczność posiadania przez skarżącego niewielkich oszczędności w wysokości 200 zł.
Dodatkowo należy wskazać, iż ustanowienie pełnomocnika z urzędu ma szczególne znaczenie z uwagi na etap, w którym znajduje się postępowanie w niniejszej sprawie. Wyrokiem z dnia 21 lutego 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M. W.. Od wyroku tego przysługuje skarżącemu skarga kasacyjna (art. 173 § 1 P.p.s.a.). Powyższy środek odwoławczy objęty jest przymusem radcowsko-adwokackim (art. 175 § 1 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy od przyznania prawa pomocy przez ustanowienie pełnomocnika z urzędu może być uzależniona realizacja przez skarżącego konstytucyjnego prawa do sądu.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o przepis art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 §1 § 2 pkt 7 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło