IV SA/Wa 1602/07

PostanowienieWSA w Warszawie2008-06-13

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz – Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego, powinien zostać zwolniony od kosztów sądowych i mieć ustanowionego adwokata z urzędu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wnioskodawca, który udowodnił swoją niezdolność do ponoszenia kosztów postępowania sądowego ze względu na niską emeryturę i wysokie wydatki, powinien zostać przyznany prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. Odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby naruszyć konstytucyjne prawo do sądu.
Stan faktyczny
J.K.G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wniosek dotyczył sprawy ze skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie reformy rolnej. Skarżący utrzymuje się z emerytury w wysokości 1276 zł miesięcznie, ponosząc znaczące wydatki na utrzymanie mieszkania, przejazdy, wyżywienie oraz spłatę kredytów. Jego konto bankowe wykazywało ujemne saldo.
Rozstrzygnięcie
I. zwolnić J.K.G. od kosztów sądowych, II. ustanowić dla J.K.G. adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Karolina Kisielewicz – Malec po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2008r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku J.K.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J.K.G. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...)lipca 2007r. Nr (...) w przedmiocie reformy rolnej postanawia I. zwolnić J.K.G. od kosztów sądowych, II. ustanowić dla J.K.G. adwokata z urzędu. J.K.G. w sprawie o sygn. IV SA/Wa 1602/07 zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Jego wniosek dotyczy sprawy wszczętej ze skargi na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania w sprawie reformy rolnej. Sprawa ta została zakończona przed Sądem I instancji, który wyrokiem z dnia 27 maja 2008r., sygn. akt IV SA/Wa 1602/07 skargę oddalił. W tym samym dniu skarżący złożył wniosek o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Wniosek o przyznanie prawa pomocy wpłynął do Sadu przed uprawomocnieniem się wyroku Sądu I instancji. Na obecnym etapie postępowania koszty postępowania, jakie ewentualnie może ponieść strona skarżąca ograniczają się do opłaty kancelaryjnej za sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku (100 zł), wpisu od skargi kasacyjnej (100 zł) oraz wynagrodzenia przysługującego fachowemu pełnomocnikowi za sporządzenie środka odwoławczego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. J.K.G. w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy podał, że jest osobą samotną i prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1276 zł. miesięcznie Skarżący mieszka w mieszkaniu kwaterunkowym. Na utrzymanie mieszkania (opłaty, gaz, światło, telefon) wydaje 390 zł miesięcznie. Do kosztów utrzymania skarżący zaliczył ponadto: opłaty za przejazdy (50 zł), wyżywienie i "inne" (600 zł). Z nadesłanego do Sądu przez skarżącego wyciągu z rachunku bankowego wynika, że realizuje on zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów i pożyczek konsumpcyjnych (miesięcznie ok. 160 zł). Skarżący nie posiada żadnych przedmiotów majątkowych ani oszczędności (stan konta bankowego na dzień 3.06.2008r. zamyka się saldem ujemnym – 692 zł.) Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje: Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych obowiązuje zasada, według której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Jednakże przepisy postępowania sadowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. Należy dodać, że prawo pomocy może dotyczyć wyłącznie postępowania przed sądem administracyjnym i nie rozciąga się na postępowanie administracyjne. Wniosek skarżącego dotyczy obu instytucji składających się na prawo pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Ze względu na tak określone granice wniosku, wnioskodawca powinien udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Do udowodnienia tego stanu rzeczy zobowiązuje go bowiem przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). Stan majątkowy, dochodowy i rodzinny skarżącego opisany przez niego we wniosku PPF zobowiązuje Sąd do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym przez stronę zakresie. J.K.G. udowodni bowiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Emerytura skarżącego w wysokości 1276 zł. netto, przy uwzględnieniu wykazanych przez niego wydatków, jest zbyt niska aby mogła służyć do sfinansowania, w najmniejszym nawet zakresie, kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów za czynności zastępstwa procesowego. W tej sytuacji odmowa prawa pomocy mogłaby spowodować naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu. Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia w oparciu o przepis art. 245 § 2 w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Rozstrzygniecie to oznacza, że skarżący będzie od tej pory zwolniony od obowiązku ponoszenia związanych ze sprawą kosztów sądowych. Koszty ustanowienia fachowego pełnomocnika zostaną pokryte ze środków publicznych.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło