IV SA/Wa 1604/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marian Wolanin, Sędziowie Sędzia WSA Danuta Dopierała, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi Z. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2008r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2008r., po rozpatrzeniu wniosku Z. Z. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lipca 2008r. o umorzeniu postępowania w sprawie wypłaty rekompensaty za nieruchomość rolną położoną w N., stanowiącą byłą własność J. i K. Z., która została przejęta na rzecz Skarbu Państwa za rentę lub ekwiwalent pieniężny. W uzasadnieniu decyzji podano, że w piśmie z dnia 19 marca 2008r. Z. Z. wystąpił z żądaniem wypłaty odszkodowania za ww. nieruchomość. W piśmie z dnia 12 marca 2008r. wezwano wnioskodawcę w trybie art. 64 § 2 kpa o właściwe sprecyzowanie żądania oraz o wykazanie następstwa prawnego po byłych właścicielach tej nieruchomości poprzez nadesłanie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku. W odpowiedzi Z. Z. w piśmie z dnia 19 marca 2008r. ponownie zażądał wypłaty rekompensaty i nie nadesłał brakujących dokumentów potwierdzających jego legitymację do bycia stroną w tym postępowaniu. Organ wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z. Z. nie udokumentował następstwa prawnego po osobie zmarłej poprzez złożenie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, tym samym nie wykazał legitymacji do bycia stroną w niniejszym postępowaniu. Wnioskodawca pomimo pouczenia o konieczności właściwego sprecyzowania wnioski, ponownie zwrócił się z żądaniem wypłaty rekompensaty za wskazaną wyżej nieruchomość rolną. Organ wyjaśnił, że dochodzenie odszkodowania od Skarbu Państwa przez uprawnione strony jest możliwe dopiero po wydaniu i uprawomocnieniu się decyzji stwierdzającej nieważność decyzji orzekającej o przejęciu nieruchomości na Skarb Państwa. Organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki podmiotowe i przedmiotowe do umorzenia postępowania w trybie art. 105 § 1 kpa, bowiem wnioskodawca nie posiada przymiotu strony i jego żądanie dotyczyło wypłaty rekompensaty za przejęcie gospodarstwa na rzecz Skarbu Państwa. Ponadto organ wskazał, że jedynym dokumentem potwierdzającym przejęcie gospodarstwa na Skarb Państwa, jaki udało się odnaleźć, jest zaświadczenie Państwowego Biura Notarialnego w Z. z dnia [...] grudnia 1968r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Z. Z., podniósł, że powyższa decyzja jest niesprawiedliwa, gdyż jego rodzice za przejętą ziemię na rzecz Skarbu Państwa nie otrzymali ani renty, ani ekwiwalentu pieniężnego. Jako ich następca prawny domaga się wypłacenia rekompensaty w wysokości 90 tyś. zł za przejętą nieruchomość. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaiskrzonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale nie z przyczyn w niej podniesionych. W myśl art. 61 § 1 kpa postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Powołany przepis przyjmuje zarówno zasadę skargowości, jak też zasadę oficjalności. Zgodnie z zasadą skargowości wszczęcie postępowania może nastąpić tylko z inicjatywy podmiotu mającego legitymację procesową strony w rozumieniu art. 28 kpa. Z zasady tej wynika dla organu administracji publicznej obowiązek ustalenia, czy osoba wnosząca podanie jest uprawniona do żądania wszczęcia postępowania w danej sprawie. W rozpoznawanej sprawie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stosując się do powyższej zasady pismem z dnia 12 marca 2008r. zwrócił się do skarżącego o właściwe sprecyzowanie żądania, wyjaśniając, że ewentualna wypłata odszkodowania za grunty przejęte na Skarb Państwa jest możliwa dopiero po uprzednim stwierdzeniu nieważności orzeczenia o przejęciu nieruchomości. Jednocześnie organ zażądał od skarżącego przedłożenia uwierzytelnionej kopii bądź odpisu postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po byłych właścicielach nieruchomości. Organ powołując się na art. 64 § 2 kpa wyznaczył skarżącemu 7 dniowy termin do przesłania powyższych informacji. Skarżący w piśmie z dnia 19 marca 2008r., stanowiącym odpowiedź na ww. pismo organu, ponownie wystąpił z wnioskiem, zawierającym żądanie rekompensaty za nieruchomość rolną o pow. 3,28 ha, położoną w N., powiat Z., którą jego rodzice przekazali w 1968 roku na rzecz Skarbu Państwa, za co nie otrzymali żadnej rekompensaty pieniężnej. Stosownie do treści art. 64 § 2 kpa organ administracji publicznej w razie stwierdzenia, że wniesione podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że pozostawienie podania bez rozpoznania, w sytuacji gdy strona nie zastosuje się do wezwania, nie wymaga wydania żadnego rozstrzygnięcia czy to formie decyzji, czy też postanowienia. Jest to czynność o charakterze materialno-technicznym, o której należy pisemnie poinformować stronę. W niniejszej sprawie, aczkolwiek organ w piśmie z dnia 12 marca 2008r. skierowanym do skarżącego powołał art. 64 § 2 kpa, wyznaczając 7 dniowy termin do przesłania właściwie sprecyzowanego wnioski oraz postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, to jednak nie dopełnił obowiązku pouczenia skarżącego, że w razie niezastosowania się do wezwania i nieuzupełnienia braków, jego podanie pozostanie bez rozpatrzenia. Z powyższego jednoznacznie wynika, że skarżący nie był prawidłowo wezwany do usunięcia braków i wykazania legitymacji do bycia stroną, a zatem działanie organu naczelnego należało ocenić jako rażąco wadliwe. W tych warunkach umorzenie postępowania w trybie art. 105 § 1 kpa należało uznać za dotknięte kwalifikowaną wadą prawną w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji