IV SA/Wa 1604/19
WyrokWSA w Warszawie2019-12-16
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Anita Wielopolska, Anna Sidorowska-Ciesielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest właściwy do rozpoznania wniosku o unieważnienie wzmianki dodatkowej w akcie stanu cywilnego, czy też sprawa ta należy do właściwości sądu powszechnego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o unieważnienie wzmianki dodatkowej w akcie stanu cywilnego. Zgodnie z art. 39 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, unieważnienie aktu stanu cywilnego lub dołączonej do niego wzmianki dodatkowej dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym. W związku z tym, organ administracji, do którego taki wniosek wpłynął, powinien go zwrócić wnoszącemu na podstawie art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, wskazując na właściwość sądu powszechnego.Stan faktyczny
Skarżący B. M. złożył wniosek o unieważnienie wzmianki dodatkowej w akcie urodzenia ojca, dotyczącej sprostowania nazwiska. Wojewoda, uznając sprawę za należącą do właściwości sądu powszechnego, zwrócił wniosek. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy postanowienie Wojewody. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, domagając się uchylenia postanowień organów i unieważnienia zmian w aktach stanu cywilnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska Sędziowie sędzia WSA Anita Wielopolska (spr.) asesor WSA Anna Sidorowska-Ciesielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi B. M. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku o unieważnienie wzmianki w akcie urodzenia oddala skargę.
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 roku znak Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez B. M., na postanowienie Wojewody [...], z dnia [...] lutego 2019 r., Nr [...], w przedmiocie zwrotu B. M. wniosku o unieważnienie wzmianki w akcie urodzenia Nr [...] - utrzymał ww postanowienie w mocy.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
W dniu 8 października 2018 r. do [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] wpłynęło pismo B. M. dotyczące sprawdzenie prawidłowości postępowania prowadzonego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...]związanego ze sprostowaniem pisowni nazwiska rodowego W. M. (ojca skarżącego) z nazwiska "M." na "M.".
Pismem z dnia 15 grudnia 2018 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] poinformował skarżącego o prawidłowości przeprowadzonych przez Kierownika ww Urzędu wskazanych przez skarżącego czynności. Jednocześnie skarżący został pouczony, w sytuacji dalszego uznania dokonanego sprostowania za nieprawidłowe, o możliwości wystąpienia do sądu powszechnego, o unieważnienie wzmianki dodatkowej o sprostowaniu nazwiska, stosownie do zapisów określonych w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego.
W odpowiedzi na powyższe, w dniu 14 stycznia 2019 r., B. M. wystąpił do Wojewody [...] w dniu 2 stycznia 2019 r. z prośbą o ponowną analizę sprawy wnosząc, w oparciu o przepis art. 39 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, o unieważnienie wzmianki dodatkowej i przywrócenie stanu dokumentacji do stanu pierwotnego przed zmianami.
Wojewoda [...], powołując się na art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 39 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego, postanowieniem z dnia 11 lutego 2019 r., Nr [...] orzekł o zwrocie B. M. ww wniosku z dnia 2 stycznia 2019 r. o unieważnienie przedmiotowej wzmianki.
Nie zgadzając się z powyższym, skarżący wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zażalenie. Wskazał na uchybienia, których jego zdaniem dopuścił się Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w [...] w ramach procedury sprostowania nazwiska w akcie urodzenia W. M. (po zmianie - M.). Zdaniem B. M. wpisanie wzmianki dodatkowej w ww akcie nastąpiło bez przeprowadzenia odpowiedniego postępowania wyjaśniającego przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w [...] a także bez sprawdzenia, czy dane zamieszczone w tłumaczeniu aktu stanu cywilnego A. M., który posłużył jako akt źródłowy do dokonania sprostowania nazwiska w akcie urodzenia jego ojca – W. M. (po zmianie M.), pokrywają się z danymi widniejącymi w tym akcie. Nadto, skarżący zarzucił Kierownikowi Urzędu Stanu Cywilnego w [...] dokonanie przedmiotowej zmiany bez powiadomienia wszystkich zainteresowanych osób, co pozbawiło skarżącego prawa do złożenia sprzeciwu w tej sprawie i w konsekwencji miało negatywny wpływ na toczące się z jego udziałem postępowanie spadkowe. Jednocześnie B. M. wniósł o unieważnienie przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wszelkich zmian dokonanych przez Kierownika ww Urzędu dotyczących pisowni nazwiska rodowego "M." i przywrócenie stanu pisowni przed zmianami.
Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym organ drugiej instancji stwierdził niezasadność podniesionych w zażaleniu zarzutów. Podtrzymał stanowisko Wojewody [...] wskazując, iż rozpoznanie przedmiotowego wniosku, oparte o przepis art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego, nie leży w gestii organów administracji publicznej.
Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem B. M. wystąpił do tut. Sądu ze skargą, wnosząc o:
uchylenie zaskarżonego postanowienia;
unieważnienie zmian dokonanych w akcie stanu cywilnego [...];
unieważnienie zmian dokonanych w aktach stanu cywilnego: ślubu i zgonu małżonków W. i T.M. po zmianie "M.";
unieważnienie zmian dokonanych w akcie urodzenia W. M. po zmianie "M." ojca W.;
unieważnienia zmian dokonanych w aktach stanu cywilnego: ślubu i zgonu małżonków W. i P. M. po zmianie "M.";
unieważnienie zmiany dokonanej w akcie urodzenia A. M. po zmianie "M." ojca W., na podstawie tłumaczenia aktu źródłowego stanowiącego podstawę wszelkich zmian dokonanych poprzez USC w [...]
W uzasadnieniu skargi opisał przebieg sprawy wskazując min., iż nazwisko rodowe jego ojca W. "M." było wielokrotnie omyłkowo przekształcane na "M." i ta sytuacja dotyczyła także brata skarżącego – K. M., którego nazwisko w ww brzmieniu omyłkowo zostało zapisane Urzędzie Stanu Cywilnego w [...] Brat pozostał przy ww nazwisku.
Po śmierci ojca W. "M., skarżący wystąpił do Sądu Rejonowego w [...] z wnioskiem o nabycie po nim praw spadkowych, jako jedyny spadkobierca. Z powodu nieścisłości w zapisach nazwisk pozostałego rodzeństwa skarżącego Sąd Rejonowy w [...] w postępowaniu spadkowym o sygn. akt [...] wydał postanowienie z dnia 13.11.2018 rok o treści cyt. "Postanowienie Uwagi: zmienić pkt 1 postanowienia wydanego na rozprawie w dniu 10.07.2018 r. w ten sposób, że zobowiązać uczestników postępowania B.K. i K. M. do wystąpienia do kierownika USC w [...] celem sprostowania aktów stanu cywilnego (...)". Ostatecznie, mając na względzie zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz fakt braku wiarygodności uwzględnionego przez organ dowodu (tłumaczenia aktu urodzenia A. M.) podtrzymał swoje stanowisko w zakresie unieważnienia wszelkich zmian dokonanych przez Kierownika USC w [...] dotyczących pisowni nazwiska rodowego "M." i przywrócenie stanu pisowni przed zmianami.
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu.
Przedmiotem kontrolowanego postępowania była kwestia zwrotu przez Wojewodę [...] skarżącemu wniosku, jako nie podlegającego, w ocenie organu, rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym.
Jako podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewoda [...] powołał art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny organ, do którego podanie wniesiono, zwraca je wnoszącemu. Zwrot podania następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie. Wskazany przepis normuje m. in. sytuację, w której z treści podania jednoznacznie wynika, że do jego rozpoznania właściwy jest sąd powszechny.
Skarżący, jak wynika to z akt sprawy, żądał unieważnienia dokonanej wzmianki i przywrócenie treści dokumentu (aktu stanu cywilnego W. M. po zmianie "M.") do stanu pierwotnego przed zmianami, wskazując wprost na art. 39 ust. 1 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Ten zakres jednak, zgodnie z ww regulacja prawną, nie leży w zakresie właściwości organów administracji publicznej. Stosownie bowiem do art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (tekst jedn. - Dz.U. z 2018 r., poz. 2224), unieważnienie aktu stanu cywilnego lub dołączonej do niego wzmianki dodatkowej dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli akt ten lub wzmianka stwierdzają zdarzenie niezgodne ze stanem faktycznym lub stwierdzono uchybienia, które zmniejsza jego moc dowodową.
W obliczu powyższego zatem, prawidłowo organy obu instancji uznały, iż rozpoznanie swego żądania skarżący może domagać się jedynie w ramach postępowania przed sądem powszechnym. Wobec powyższego zasadnym było zastosowanie art. 66 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego i zwrócenie skarżącemu ww wniosku z dnia 2 stycznia 2019 r.
Jednocześnie, odnosząc się do żądania skargi w zakresie unieważnienia zmian w powołanych w niej aktach stanu cywilnego, wskazać należy, iż sąd administracyjny orzeka jedynie w zakresie oceny legalności badanej decyzji na datę jej wydania, a zatem czy jest ona prawidłowa, zgodna z obowiązującą w dacie orzekania regulacją prawną. Sąd natomiast nie dokonuje merytorycznych rozstrzygnięć. Ten zakres należy bowiem wyłącznie do właściwości organów administracji. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone są przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. i sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem.
Na marginesie należy także wskazać, iż zwrócenie ww wniosku nie jest merytorycznym rozstrzygnięciem w sprawie, zatem skarżący, podtrzymując nadal wolę rozpoznania wniosku, zgodnie z dotychczasowym stanowiskiem, ma możliwość wystąpienia do właściwego w sprawie sądu powszechnego.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. Natomiast mając na uwadze treść przepisu art. 119 ust. 4 P.p.s.a. Sąd jej rozpoznanie skierował do trybu uproszczonego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło