IV SA/Wa 1605/18

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Michał Majcher po rozpoznaniu w dniu 30 sierpnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi L. Z. na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych postanawia: 1. zwolnić L. Z. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla L. Z. radcę prawnego. W dniu 18 czerwca 2018 r. L. Z. wniósł, na urzędowym formularzu, o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie z jego skargi na decyzję Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia statusu działacza opozycji antykomunistycznej oraz osoby represjonowanej z powodów politycznych. We wniosku podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1680 zł. Oświadczył, że nie posiada żadnego majątku. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienił: czynsz – 610 zł miesięcznie (pokrywa była żona), energia elektryczna - 130 zł miesięcznie, leki – 300 zł miesięcznie, gaz – 90 zł, internet, telefon 105 zł, wyżywienie 550 zł, zobowiązania finansowe 980 zł, obsługa gospodarstwa domowego - 150 zł. W piśmie z 27 lipca 2018 r. wezwano Wnioskodawcę do nadesłania dodatkowych dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową tj: wyciągów z posiadanych przez niego rachunków bankowych, kont oszczędnościowych, w tym kont i lokat dewizowych oraz lokat terminowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, odcinka emerytury za ostatnie 2 miesiące, informacji, czy L. Z. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną T. Z., jeśli tak, do nadesłania wyciągów z posiadanych przez nią rachunków bankowych, kont oszczędnościowych z okresu ostatnich trzech miesięcy, oraz nadesłania dokumentu potwierdzającego wysokość otrzymywanego świadczenie emerytalnego, czy też wynagrodzenia za pracę. Jeśli zaś między małżonkami nastąpił rozwód czy separacja zobowiązano do nadesłania stosownego orzeczenia sądu, kopii dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków (za mieszkanie, media, wyżywienie, leki itp.) za ostatnie 3 miesiące. W piśmie z dnia 14 sierpnia 2018 r. Skarżący wskazał, że jest osobą w podeszłym wieku (70 lat), samotną, bez pomocy i wsparcia rodziny, po trzech zawałach. Ma ograniczone możliwości poruszania się. Poinformował, że komornik zajmuje 1/3 jego emerytury i na życie pozostaje mu 1200 zł. Podał również, że jest rozwiedziony. Wskazał również, że nie może nadesłać wyciągu z rachunku bankowego, ponieważ obywa się to odpłatnie, natomiast on nie posiada środków na takie opłaty. Do pisma załączył kopię orzeczenia o zaliczenie do znacznego stopnia niepełnosprawności, kopie wyników badań, kopię wniosku o przyznanie zasiłku opiekuńczego, kopię wyroku rozwodowego, kopię wyroku o zasądzeniu od niego kwoty ponad 14000 zł, kopię wezwanie przedsądowego do uregulowania należności w kwocie 3179 zł, kopię faktury za gaz, za leki, kopię decyzji o waloryzacji emerytury z 1.03.2018 r. (do wypłaty 1221,50 zł). Referendarz sądowy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017 r., poz. 1369 – zwaną dalej Ppsa) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 2 Ppsa prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W ocenie Referendarza Skarżący wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Co prawda Skarżący nie nadesłał wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, jednakże we wniosku o przyznanie prawa pomocy oświadczył, pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia (pkt 13 wniosku), że nie posiada majątku ani rzeczy wartościowych. W ocenie Referendarza z innych dokumentów wynika, że jest osobą, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z nadesłanych dokumentów wynika, że L. Z. jest osobą w podeszłym wieku, niepełnosprawną, schorowaną, która utrzymuje się wyłącznie z emerytury w wysokości 1221,50 zł (decyzja z 1 marca 2018 r.). W aktach sprawy znajduje się m.in. kopia orzeczenie z dnia 9 kwietnia 2013 r., o zaliczeniu na stałe Skarżącego do osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Zarówno podeszły wiek jak również niepełnosprawność wyklucza możliwość podjęcia przez niego aktywności w celu zdobycia dodatkowych środków finansowych na pokrycie kosztów związanych z udziałem w niniejszym postępowaniu sądowym. Skarżący, jak wskazał, nie może również liczyć na wsparcie rodziny, jest osobą rozwiedzioną. Z nadesłanych dokumentów wynika, że Skarżący już w 2014 r. korzystał z darmowych obiadów, natomiast z opracowania Centrum Pracy Socjalnej z 2013 r. wynika, że jest niezdolny do wykonywania wielu czynności dnia codziennego np. utrzymywanie porządku, przygotowanie posiłków, robienie zakupów itp. Również już w 2012 r. uzyskał pomoc prawną w postępowaniu przed sądem apelacyjnym. Choćby w stosunku do spółdzielni mieszkaniowej posiada zaległości w kwocie niemal 3200 zł (wezwanie przedsądowe z dnia 24 maja 2018 r.) Stwierdzić zatem należy, że uzyskiwany przez Wnioskodawcę dochód nie pozawala na wygospodarowanie kwoty choćby na pokrycie wpisu sądowego. Z otrzymywanej emerytury Skarżący musi zapewnić sobie wyżywienie, środki czystości, odzież, leki a także, w związku ze swoją niepełnosprawnością, ponieść dodatkowy koszt związany z pomocą w podstawowych czynnościach dnia codziennego. Skarżący nie jest w stanie również ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych, stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi 480 zł. Wobec tego wpis sądowy (100 zł) i minimalna stawka adwokacka stanowiłyby niemal połowę uzyskiwanego przez Skarżącego świadczenia emerytalnego. Nie dysponuje on również oszczędnościami, ani majątkiem, który mógłby zbyć w celu pozyskania dodatkowych środków. Wobec tego spełnione zostały przesłanki umożliwiające przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 258 § 2 pkt 7 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w postanowieniu.