IV SA/Wa 1606/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska (spr.), sędzia WSA Anna Szymańska, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi N. L. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony oddala skargę Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, decyzją znak [...] z dnia [...] kwietnia 2013, Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2012r. [...], orzekającą o odmowie udzielenia N. L. zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. Decyzja podjęto w następującym stanie faktycznym: [...] maja 2012r. N. L. wystąpiła do Wojewody [...] z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji. We wniosku o udzielenie zezwolenia cudzoziemka N. L. wskazała, że przebywa w Polsce od września 2008r. a wcześniej przebywała na terytorium RP w okresie od maja 2007r. do maja 2008r. po czym wyjechała do W.. Podała, że we wrześniu 2008r. udała się do C. skąd przyjechała do Polski. Jednocześnie skarżąca przedstawiła dokument podróży Nr [...], wydany przez Ambasadę W. w W. w dniu [...].05.2012r. z terminem ważności do dnia [...] maja 2022r. Organ I instancji w toku postępowania ustalił, że skarżąca uzyskała pozwolenie na pobyt na terytorium C. nr [...] w okresie od [...] lutego 2009r. do dnia [...] lutego 2011r. wydane w celu prowadzenia działalności gospodarczej. W trakcie przesłuchania skarżąca wyjaśniła, że przez cały ww czas przebywała na terenie RP natomiast zezwolenie na pobyt na terenie C. uzyskała za pośrednictwem pełnomocnika. W toku postępowania posiłkując się informacjami, zawartymi w prowadzonym przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Systemie Informatycznym "[...]" ustalono, że skarżąca nie ubiegała się na terytorium Polski o nadanie jej statusu uchodźcy, w związku z czym organ stwierdził, że wobec cudzoziemki nie zachodzą przesłanki określone w art. 1 pkt 2 i 3 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Decyzją z dnia [...] grudnia 2012r. [...] Wojewoda [...] odmówił udzielenia cudzoziemce wnioskowanego zezwolenia powołując się na art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 w związku z art. 1 i 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach. Organ l instancji stwierdził, że zebrany materiał dowodowy i okoliczności sprawy nie dają podstaw do uznania, że cudzoziemka spełnia przesłanki nieprzerwanego pobytu, o którym mowa w art. 1 pkt 1 przywołanej wyżej ustawy 28 lipca 2011r. Na skutek odwołania decyzją [...]z dnia [...] kwietnia 2013r. Szef Urzędu do spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] podtrzymując stanowisko organu I instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca podniosła, iż w sprawie doszło do naruszenia art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 2011r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach; art. 64 ust.4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, zaś gdy chodzi o postępowanie - naruszenia przepisów procedury administracyjnej tj. art. 7, 75 § 1-2 oraz art. 77 Kpa. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...]. W uzasadnieniu wskazała, że ustawa abolicyjna nie wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających stały pobyt cudzoziemca na terenie Rzeczypospolitej Polskiej gdyż dotyczy cudzoziemców przebywających na terytorium Polski nielegalnie. Podniosła też, że przez cały wymagany ustawą czas przebywała w Polsce a wizę w C. "załatwiał" pełnomocnik i on też przedłużał w C. pobyt. Na okoliczność mieszkania i pracowania w Polsce skarżąca zadeklarowała, że "chętnie wskaże świadków, uczciwych i praworządnych ludzi, którzy potwierdzą ten fakt". W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (D.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.) dokonywana przez sądownictwo administracyjne kontrola działalności administracji publicznej sprowadza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni przepisów prawa materialnego. W ramach tak przeprowadzonej kontroli Sąd uznał, iż skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Jak stanowi art. 1 obowiązującej od 01 stycznia 2012r. ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach (Dz.U.2011.191.1133) - ustawa określa zasady zalegalizowania pobytu cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej: 1) nieprzerwanie co najmniej od dnia 20 grudnia 2007 r., których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 2) nieprzerwanie co najmniej od dnia 1 stycznia 2010 r., którym przed tym dniem została wydana ostateczna decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, i których pobyt na tym terytorium w dniu wejścia w życie ustawy jest nielegalny; 3) wobec których w dniu 1 stycznia 2010 r. trwało postępowanie w sprawie nadania statusu uchodźcy, wszczęte na skutek kolejnego wniosku. W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy, jeżeli wniosek o udzielenie tego zezwolenia zostanie złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia jej w życie, wojewoda właściwy ze względu na miejsce pobytu cudzoziemca udziela mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony na okres 2 lat. Pobyt cudzoziemca uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy (art. 3 ust. 4 i 5 powołanej ustawy). Do oceny, czy pobyt cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest nieprzerwany, stosuje się odpowiednio art. 64 ust. 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (j.t. Dz. U. z 2011r., Nr 264, poz. 1573 z późn. zm.). Stanowi on, że pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się za nieprzerwany, gdy żadna z przerw w nim nie była dłuższa niż 6 miesięcy i nie przekroczyła łącznie 10 miesięcy w okresach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3, chyba że przerwa była spowodowana: 1) wykonywaniem obowiązków zawodowych lub świadczeniem pracy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, na podstawie umowy zawartej z pracodawcą, którego siedziba znajduje się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej; 2) towarzyszeniem małżonkowi wykonującemu obowiązki zawodowe lub świadczącemu pracę w warunkach, o których mowa w pkt 1; 3) leczeniem cudzoziemca. Okresy określone w art. 64 ust. 1 pkt. 2 lub 3 ustawy o cudzoziemcach to: co najmniej 3-letni okres pozostawania w związku małżeńskim, zawartym z obywatelem polskim przed złożeniem wniosku i przebywanie bezpośrednio przed złożeniem wniosku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej przez 2 lata na podstawie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony; oraz nieprzerwane przebywanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bezpośrednio przed złożeniem wniosku przez okres nie krótszy niż 10 lat na podstawie zgody na pobyt tolerowany udzielonej w oparciu o art. 97 ust. 1 pkt 1 lub 1a lub ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przez okres 5 lat w związku z uzyskaniem statusu uchodźcy lub ochrony uzupełniającej. Wobec stwierdzenia, że skarżąca nie ubiegała się na terytorium Polski o nadanie jej statusu uchodźcy - w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięcia wymagała kwestia, czy w stosunku do cudzoziemki zachodzą przesłanki z art. 1 pkt 1 ww. ustawy abolicyjnej. Organy obu instancji uznały, że skarżąca nie wykazała okoliczności warunkujących wydanie jej pozwolenia na pobyt a dokonując oceny pod względem legalności Sąd uznał, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do wzruszenia zaskarżonej decyzji. Sąd uznał za słuszne stanowisko organów, że z oceny materiału dowodowego w sprawie wynika, iż skarżąca nie wykazała nieprzerwanego pobytu na terytorium Polski co najmniej od 20 grudnia 2007 roku. Wyjaśnienia skarżącej budzą poważne wątpliwości w zakresie ich wiarygodności. Podstawą zanegowania stanowiska przedstawianego przez skarżącą było nie kwestionowane przez nią ustalenie, że w latach 2009-2011 posiadała zgodę na pobyt w C. na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej. W art. 3 ust. 4 ustawy o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz o zmianie ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i ustawy o cudzoziemcach ustawodawca ustanowił domniemanie, zgodnie z którym pobyt cudzoziemca ubiegającego się o tzw. abolicję uznaje się za nieprzerwany, jeżeli nic innego nie wynika z zebranego materiału dowodowego lub z okoliczności sprawy. Jest to domniemanie wzruszalne. Oznacza ono, że co do zasady strona nie musi udowadniać, że jej pobyt na terytorium Polski w wymaganym w art. 1 pkt 1 ww. ustawy okresie był nieprzerwany pod warunkiem jednakże, że nic innego nie wynika z akt i okoliczności sprawy. Owo domniemanie miało na celu uproszczenie i odformalizowanie postępowania dowodowego oraz umożliwienie przebywającym w Polsce od dłuższego czasu cudzoziemcom uregulowania swojej sytuacji życiowej. Jeżeli jednak powyższe domniemanie zostanie obalone, to jak słusznie przyjęły organy orzekające w sprawie - ciężar dowodu w kwestii nieprzerwanego pobytu cudzoziemca zostaje przerzucony na wnioskodawcę. Reprezentowana przez pełnomocnika skarżąca N. L. nie zareagowała na dwukrotne wezwania organu administracji do złożenia do akt sprawy dokumentów, potwierdzających jej nieprzerwany pobyt na terytorium Polski od grudnia 2007r. Tymczasem zebrany materiał dowodowy wskazuje, iż w wymaganym przez ustawę okresie nieprzerwanego pobytu tj. od dnia 20 grudnia 2007r. do 1 stycznia 2012r. skarżąca wobec organów innego państwa oficjalnie deklarowała swój stały pobyt i prowadzenie na jego terytorium działalności gospodarczej a nadto pobyt ten w ww kraju zalegalizowała. Deklarowanie na etapie postępowania sądowoadministracyjnego przedstawienia świadków potwierdzających jej obecność w ww czasie na terenie Rzeczypospolitej Polskiej należy uznać za spóźnione. Sądy administracyjne oceniają legalność zaskarżonych aktów administracyjnych i poza wyjątkami wskazanymi w ustawie nie prowadzą odrębnego postępowania dowodowego. Jak stanowi art. 106 par. 1 p.p.s.a. wyjątkowo dowodem w postępowaniu sądowoadministracyjnym może być dokument. Dowód z zeznań świadków mógł być natomiast przeprowadzony na etapie postępowania prowadzonego przed organami administracji orzekającymi w sprawie. Pomimo istniejących możliwości i wezwań, wniosku w tym zakresie skarżąca jednak nie składała. Zgodnie z art. 3 ust. 2 pkt 1 i 3 przywołanej wyżej ustawy z dnia 28 lipca 2011 r. o zalegalizowaniu pobytu niektórych cudzoziemców (...) cudzoziemcowi przebywającemu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odmawia się udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, jeżeli nie spełnia wymogów do udzielenia tego zezwolenia, oraz gdy w postępowaniu w sprawie udzielenia tego zezwolenia został złożony wniosek lub zostały przedstawione dokumenty, zawierające nieprawdziwe dane osobowe lub fałszywe informacje. Przepis ten należy interpretować w ten sposób, że w razie zaistnienia w.w. przesłanki odmowa udzielenia ww. zezwolenia jest obligatoryjna. Nie znajduje tu zastosowania zasada z art. 7 kpa, gdyż stosowanie przepisów dotyczących procedury nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Określona w art. 7 kpa zasada ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, natomiast w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia rozstrzyga wprost przepis prawa materialnego. Skarżąca nie wykazała, że wbrew ustaleniom organów administracji, przebywa stale na terytorium Polski od grudnia 2007 roku. Domniemanie określone w art. 3 ust. 4 ustawy w toku postępowania zostało obalone w sposób nie budzący wątpliwości a zatem inicjatywa dowodowa w zakresie spełnienia przesłanek z ustawy została przesunięta na skarżącą. Ponieważ pozostało to bezskuteczne, słuszne jest stanowisko organów, że w świetle art. 3 ust. 4 ustawy pobytu cudzoziemki w Polsce w wymaganym okresie nie można uznać za nieprzerwany. W konsekwencji Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy prawidłowo rozważyły zarówno stan faktyczny sprawy jak i jej stan prawny. Sformułowane w skardze zarzuty odnośnie do naruszenia zasad procedury nie zostały uzasadnione a Sąd rozstrzygając niniejszą sprawę nie dopatrzył się naruszenia przez organy administracji art. 7 czy art. 75 czy wreszcie art. 77 kpa. Skarżąca w toku postępowania była reprezentowana przez pełnomocnika. Jednocześnie organ administracji nie zanegował żadnego wniosku dowodowego strony, jak również żadnego wniosku nie pominął, gdyż żaden wniosek przez stronę skarżącą nie został zgłoszony a pełnomocnik skarżącej, pomimo wezwań pozostawał bierny. Zaskarżona decyzja organu II instancji i poprzedzające ją postępowanie nie dają zatem podstaw do zastosowania art. 145 § 1 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.