IV SA/Wa 1606/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Łuczaj, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2018 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] marca 2018 r. nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców (dalej jako "Szef Urzędu") utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] czerwca 2017 r. nr [...], w której orzeczono o zobowiązaniu obywatela [...] – [...] [...], ur. [...] października 1993 r. (dalej jako "Cudzoziemiec") do powrotu oraz o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państwa obszaru Schengen na okres 5 lat od dnia wydania decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Szef Urzędu przedstawił następujący stan faktyczny niniejszej sprawy. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] decyzją z [...] czerwca 2017 r., działając na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1, 7, 8 i 9, art. 310 pkt 1, art. 318 ust. 1 i 2 pkt 1 w zw. z art. 315 ust. 2 pkt 2, ust. 4 i 5 oraz art. 319 pkt 4 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2016 r., poz. 1990 ze zm.), zobowiązał Cudzoziemca do powrotu oraz orzekł wobec niego o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państwa obszaru Schengen na okres 5 lat od dnia wydania decyzji oraz wskazał [...] jako kraj, do którego powinien powrócić Cudzoziemiec. Jak wynika z ustalonego przez Organy obu instancji stanu faktycznego, w dniu [...] czerwca 2017 r. Cudzoziemiec zgłosił się do odprawy granicznej na kierunku wyjazdowym w drogowym przejściu granicznym w [...]. Do kontroli okazał paszport nr [...] wraz z polską wizą krajową nr [...] wydaną przez Konsula we [...]. uprawniającą do wjazdu i pobytu w Polsce oraz państwach Schengen przez okres 365 dni w terminie od [...] sierpnia 2016 r. do [...] sierpnia 2017 r. W trakcie odprawy granicznej funkcjonariusz PSG w [...] ustalił, że dane Cudzoziemca figurują w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany oraz w Systemie Informacyjnym Schengen do celów odmowy wjazdu, z terminem obowiązywania wpisu do dnia 10 maja 2022 r. W oparciu o przesłanki merytoryczne określone w art. 90 ust 1 w zw. z art. 65 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, Komendant PSG w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] cofnął wizę o nr [...]. Na podstawie art. 94 ust. 1 ww. ustawy decyzja podlegała natychmiastowemu wykonaniu. Cudzoziemiec nie złożył odwołania od ww. decyzji. W związku z powyższym w sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach. W tym stanie rzeczy Komendant PSG w [...] decyzją z [...] czerwca 2017 zobowiązał Cudzoziemca do powrotu oraz o orzekł o zakazie ponownego wjazdu na terytorium RP i innych państwa obszaru Schengen na okres 5 lat od dnia wydania decyzji. Komendant PSG w [...] podkreślił, że umieszczenie danych Cudzoziemca w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany zostało dokonane w dniu [...] maja 2017r. na wniosek Komendanta Głównego Straży Granicznej w związku ze stwierdzeniem, że zachowanie Cudzoziemca w czasie jego pobytu w Polsce stwarzało zagrożenie dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego poprzez stwarzanie zagrożenia w ruchu drogowym. Podniesiono przy tym, że w dniach [...] i [...] kwietnia 2017 r. Cudzoziemiec był dwukrotnie karany mandatami w wysokości 1000 zł i 500 zł za dopuszczanie się podróżowania nadmiernie obciążonym sąmochodem, znacznie przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą pojazdu. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że w toku czynności kontrolnych stwierdzono, że Cudzoziemiec poruszał się pojazdami o dopuszczalnej masie całkowitej do 3500,00 kg, których waga przekraczała niemal czterokrotnie dopuszczalną masę całkowitą pojazdu tj. 13210,00 kg i 13460,00 kg. W ocenie Komendanta, takie postępowanie stwierdzone dwukrotnie w krótkim odstępie czasu należało ocenić jako naruszające ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz interes RP, co wymagało wydania decyzji zobowiązującej wobec Cudzoziemca, który świadomie i nagminnie narusza polskie prawa, prezentując lekceważący stosunek wobec niego. Jednocześnie Komendant nie znalazł podstaw do udzielenia Cudzoziemcowi zgodny na pobyt humanitarny, jak również zgody na pobyt tolerowany. W uzasadnieniu odwołania od powyższej decyzji Komendanta PSG w [...] z [...] czerwca 2017 r. pełnomocnik Cudzoziemca podniósł m.in., że orzeczony w decyzji zakaz wjazdu w związku ze stwierdzeniem przesłanki do zobowiązania do powrotu na podstawie art. 302 ust 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, jest nieadekwatny do okoliczności sprawy, tj. dwukrotnego popełnienia wykroczenia polegającego na kierowaniu pojazdami, w których stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, Cudzoziemiec zawsze uiszczał nałożone na niego mandaty karne oraz, że nigdy nie był pouczony o konsekwencjach kilkakrotnego naruszania ustawy prawo o ruchu drogowym. Jednocześnie w ocenie pełnomocnika, Cudzoziemiec nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa państwa czy porządku publicznego, a jego postawa nie godzi w żaden sposób w interes RP. Do odwołania dołączono: kserokopię wniesienia opłaty dot. kosztów związany z wydaniem i wykonaniem decyzji o zobowiązaniu do powrotu; kserokopię [...] zaświadczenia o składzie rodziny; kserokopię legitymacji emeryta; kserokopię umowy – zlecenia; pełnomocnictwo; kserokopię potwierdzenia wniesienia opłaty skarbowej za złożone pełnomocnictwo; tłumaczenie na jęz. polski [...] zaświadczenia o składzie rodziny; tłumaczenie legitymacji emeryta. Decyzją z [...] marca 2018 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy decyzję Komendanta PSG w [...] z [...] czerwca 2017 r., podzielając argumentację w niej wyrażoną. Szef Urzędu uznał bowiem, że w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, ponieważ podróżowanie znacznie przeciążonym samochodem po drogach publicznych zagraża bezpieczeństwu publicznemu, a zwłaszcza bezpieczeństwu w ruchu drogowym, a Cudzoziemiec (dwukrotnie karany za takie wykroczenia) wykazał się lekceważącym stosunkiem do obowiązującego w Polsce porządku prawnego świadomie stwarzając zagrożenie, mając na względzie jedynie własny interes. W ocenie Szefa Urzędu, nie leży w interesie RP dalsze tolerowanie takich wykroczeń mimo, że Cudzoziemiec wywoził w ten sposób produkty kupowane w naszym kraju. Szef Urzędu podkreślił również, że jako kierowca zdawał on sobie sprawę, jakie zagrożenie w ruchu drogowym stwarza samochód nadmiernie obciążony. Zdaniem Szefa Urzędu, fakt, że Cudzoziemiec uiszczał zawsze wystawione mu mandaty karne w żadnym stopniu nie "rozgrzesza" go z powyższych wykroczeń, tym bardziej że w przypadku Cudzoziemca tego rodzaju sankcja okazała się nieskuteczna, wobec czego należało zastosować inny środek zapobieżenia stwarzanemu przez cudzoziemca zagrożeniu, jakim jest zobowiązanie do powrotu i zakaz ponownego wjazdu. Ponadto fakt figurowania danych Cudzoziemca w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium RP jest niepożądany oraz w SIS do celów odmowy wjazdu obliguje organ prowadzący postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu do stwierdzenia przesłanek z art. 302 ust 1 pkt 7 i 8 ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu stwierdził również, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wskazanych w art. 303 ust. 1 w zw. z art. 348 ustawy o cudzoziemcach. Szef Urzędu wskazał, że ani w postępowaniu w I. instancji, ani w postępowaniu odwoławczym, Cudzoziemiec nie przedstawił żadnych informacji, ani okoliczności mogących wskazywać na istnienie zagrożeń dla niego wymienionych w powyższych przepisach. Ponadto podczas przesłuchania przeprowadzonego [...] czerwca 2017 r. Cudzoziemiec zeznał, że nie obawia się powrotu do kraju pochodzenia i tego samego dnia dobrowolnie powrócił [...], a z dokumentacji sprawy wynika, że Cudzoziemiec nie zamieszkuje w rejonie objętym konfliktem zbrojnym wywołanym przez [...]. W ocenie Szefa Urzędu, wykonanie zaskarżonej decyzji nie naruszy prawa Cudzoziemca do poszanowania jego życia rodzinnego, co również zeznał sam Cudzoziemiec podczas przesłuchania. Cudzoziemiec nie jest bowiem małżonkiem obywatelki polskiej ani cudzoziemki posiadającej zezwolenie na pobyt stały lub zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego UE na terytorium RP, nie przedstawił również żadnych innych związków o charakterze rodzinnym w naszym kraju. Zdaniem Szefa Urzędu, zaskarżona decyzja nie narusza również prawa Cudzoziemca do ochrony życia prywatnego w rozumieniu Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Formułując powyższe stanowisko Szef Urzędu uwzględnił dorobek orzeczniczy Europejskiego Trybunału Praw Człowieka. Biorąc więc pod rozwagę całokształt materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie Szef Urzędu uznał, że sytuacja Cudzoziemca nie uzasadnia udzielenia mu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany albowiem nie zaistniały żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. W kwestii natomiast przedstawionych materiałów dowodowych Szef Urzędu stwierdził, że dokumenty te potwierdzają status materialny i bytowy rodziny strony, który jednakże pozostaje bez wpływu na postępowanie w sprawie zobowiązania do powrotu prowadzone przez polskimi organami władzy publicznej i nie stanowią przesłanki do udzielenia którejkolwiek ze wspomnianych wyżej form pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ponadto orzeczony w zaskarżonej decyzji zakaz ponownego wjazdu Cudzoziemca do Polski i innych państw obszaru Schengen przez okres 5 lat jest sankcją zasadnie zastosowaną i zgodną z obowiązującymi przepisami oraz adekwatną do zagrożenia jakie Cudzoziemiec stwarza dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego w RP. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] marca 2018 r. wywiódł [...], reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a. przez niewłaściwe i niewyczerpujące przeprowadzenie postępowania dowodowego, co miało wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, a także przez niedostateczne poinformowanie Skarżącego o podstawie wpisu i sposobie złożenia stosownych wniosków w tej sprawie; 2) art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, przez przyjęcie, że Skarżący przebywał na terytorium RP bez wymaganej wizy lub innego dokumentu; 3) art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach, poprzez błędne uznanie, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. W uzasadnieniu Strona powtórzyła argumentację przedstawioną w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Przeprowadzona przez Sąd, w granicach tak określonej kognicji, kontrola legalności zaskarżonej decyzji wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że decyzja o zobowiązaniu do powrotu wydana w trybie art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, która stanowi podstawę prawną zaskarżonej decyzji, jest decyzją związaną (jak wskazuje literalne brzmienie przepisu "decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się"). Organom nie pozostawiono zatem uznania, czy w razie zajścia okoliczności określonych w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach można zastosować ten środek prawny kierując się np. względami słuszności. Obowiązek wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu jest niezależny od tego, czy w realiach danej sprawy cudzoziemiec miał świadomość okoliczności określonych w powyższym przepisie. Chodzi tu bowiem o obiektywną odpowiedzialność administracyjną, a nie odpowiedzialność karną opartą na zasadzie winy. Skoro art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wskazuje alternatywnie przesłanki zobowiązania do powrotu cudzoziemca, wystarczające jest wystąpienie jednej z nich, aby skonkretyzował się obowiązek organu wydania decyzji zobowiązującej do powrotu. Taka wykładnia przepisu wynika, zarówno z jego celu, jakim jest zachowanie krajowego porządku prawnego, jak i redakcji art. 302 ust. 1 tej ustawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 2 października 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 1378/17, CBOSA). Mając na uwadze powyższe i stan faktyczny sprawy należy wskazać, że zaszły dwie przesłanki określone w art. 302 ust. 1 ustawy, tj. wskazane w pkt 7 i 8, które przesądziły o prawidłowości zaskarżonej decyzji. Z akt sprawy wynika, że Skarżący został wpisany do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany na podstawie art. 435 ust. 1 pkt 4 ustawy oraz do Systemu Informacji Schengen. Z akt sprawy nie wynika, że wpisy te zostały przez Stronę zakwestionowane. Poza tym okoliczności i powody z jakich cudzoziemiec został wpisany do ewidencji i systemu nie są przedmiotem rozważań Sądu w niniejszej sprawie. Należy wskazać, że już sam fakt figurowania danych Skarżącego w powyższych systemach informatycznych obligowało organ prowadzący postępowanie w sprawie do zobowiązania Skarżącego do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Polski i innych państw obszaru Schengen. Wobec tego zaszły okoliczności do zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy. Poza tym z akt sprawy także wynika, że w sprawie nie zachodzą jednocześnie okoliczności z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, kiedy decyzji o zobowiązaniu nie wydaje się. Jak i nie zachodzą przesłanki wskazane w art. 348 ustawy uzasadniające udzielenia skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy pobyt tolerowany, o którym mowa w art. 351 ustawy. Nie zaistniały bowiem żadne okoliczności, które mogłyby świadczyć, że jego powrót do kraju pochodzenia wiązałby się z jakimkolwiek naruszeniem przepisów Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, w tym prawa do ochrony życia rodzinnego czy prywatnego. W ocenie Sądu natomiast pozostałe przesłanki, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie dot. art. 302 ust. 1 pkt 1 i pkt 9 ustawy, w niniejszej sprawie nie zachodzą. Jak wynika z akt sprawy Skarżący, w dniu wydania decyzji w przedmiocie zobowiązania do powrotu, legitymował się wizą krajową wydaną przez Konsula we [...] uprawniającą do wjazdu i pobytu w Polsce oraz państwach Schengen przez okres 365 dni w terminie od [...] sierpnia 2016 r. do [...] sierpnia 2017 r. Poza tym wizę tą Skarżącemu cofnięto dopiero w momencie wyjazdu z kraju w dniu [...] czerwca 2017 r. Z tego zestawienia dat wynika zatem, że przebywał on na terytorium Polski na podstawie ważnej wizy. W związku z tym nie można przypisać Skarżącemu w myśl art. 302 ust. 1 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach, że przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane. Odnosząc się natomiast do drugiej przesłanki z pkt 9 należy wskazać, że okoliczności sprawy, tj. dwukrotne ukaranie skarżącego mandatem karnym za poruszanie się po drogach publicznych pojazdem, który znacznie przekracza dopuszczalną masę całkowitą, nie przesądza – zdaniem Sądu – że zaszła przesłanka do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, z uwagi na względy obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego lub interes Rzeczypospolitej Polskiej. Organ nie wykazał w sposób przekonywujący, że powyższe okoliczności w stanie faktycznym sprawy zaszły. Fakt, że wpis do ewidencji i SIS został oparty, na powyższych okolicznościach, nie oznacza, że automatycznie należy tę przesłankę powołać w niniejszym postępowaniu. W orzecznictwie sądów administracyjnych podnosi się, że dla zastosowania art. 302 ust. 1 pkt 9 ustawy o cudzoziemcach nie wystarczy sam fakt ukarania cudzoziemca np. mandatem w przeszłości, albowiem zadaniem organu administracji w tego typu sprawach jest zbadanie, czy w związku z popełnionym wykroczeniem cudzoziemiec będzie stanowił zagrożenie dla porządku publicznego w przyszłości. Poza tym ocena, czy względy ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego przemawiają stanowczo za zobowiązaniem do powrotu cudzoziemca wymaga rozważenia okoliczności związanych z osobą, dotychczasowym pobytem i zachowaniem cudzoziemca, i sformułowania na ich podstawie określonej prognozy zachowania w przyszłości. W tym kontekście ważny jest, zarówno rodzaj popełnionych przestępstw, ale także częstotliwość ich popełniania (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 marca 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 3278/16, CBOSA). Tej kwestii w ocenie Sądu organy w sposób przekonywujący nie wyjaśniły. Sam bowiem fakt ukarania cudzoziemca, pracującego legalnie, legitymującego się ważną wizą, mandatem w wysokości [...] zł i [...] zł za poruszanie się pojazdem przekraczającym dopuszczalną masę całkowitą, nie musi automatycznie przesądzać, że ukarany cudzoziemiec także w przyszłości naruszać będzie porządek prawny. Mając na względzie powyższe uwagi, zdaniem Sądu, choć uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest częściowo wadliwe, to decyzja odpowiada prawu. Wobec tych ustaleń Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę. ----------------------- 8