IV SA/Wa 1608/09
WyrokWSA w Warszawie2009-12-16
Skład orzekający: Aneta Dąbrowska, Grzegorz Czerwiński, Danuta Dopierała
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zawiesić postępowanie administracyjne na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego, mimo braku wyraźnego przepisu prawa na to pozwalającego w k.p.a. i przy istnieniu domniemania zgodności przepisów prawa z Konstytucją?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zawiesić postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z pytaniem prawnym skierowanym do Trybunału Konstytucyjnego, jeśli w Kodeksie postępowania administracyjnego nie istnieje wyraźny przepis na to pozwalający. Generalną zasadą jest domniemanie zgodności przepisów prawa z Konstytucją, a samo skierowanie pytania do Trybunału nie zawiesza stosowania przepisu, którego pytanie dotyczy, do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał.Stan faktyczny
Skarżący J. Z. i Z. Z. wnieśli skargę na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody o zawieszeniu postępowania. Wojewoda zawiesił postępowanie w sprawie stwierdzenia, że zespół parkowo-pałacowy nie podlegał reformie rolnej, do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją przepisu rozporządzenia wykonawczego do dekretu o reformie rolnej. Skarżący zarzucili naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym nie stanowi przesłanki do zawieszenia postępowania administracyjnego i nie wpłynie na rozstrzygnięcie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody. Stwierdzono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania od Ministra na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędzia WSA Danuta Dopierała (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi J. Z. i Z. Z. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania I. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących J. Z. i Z. Z. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r, nr [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego [(t. j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a."], zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, że zespół parkowo-pałacowy położony w N., pow. [...], obejmujący działkę nr [...] o pow. 17,3310 ha, zapisaną w KW [...] nie podlegał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13 ze zm.).
W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda stwierdził, że należy zawiesić postępowanie do czasu udzielenia przez Trybunał Konstytucyjny odpowiedzi na pytanie prawne, czy § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 roku w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 10, poz. 51 ze zm.), w zakresie w jakim na jego mocy orzekanie o przedmiocie podpadania nieruchomości ziemskich, pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku przekazano do kompetencji organu administracji jest zgodny z art. 92 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sprawa ta została zarejestrowana pod sygnaturą akt: P 107/08 i do chwili obecnej nie została rozpoznana.
Zdaniem Wojewody jest to zagadnienie wstępne, którego wynik może mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia.
Od powyższego postanowienia zażalenie złożyli J. Z. i Z. Z., działający przez pełnomocnika, podnosząc zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że postępowanie zawisłe przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie P 107/08 stanowi przesłankę zawieszenia postępowania w sprawie zainicjowanej ich wnioskiem. Nadto, zdaniem wnoszących zażalenie, ewentualne rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego nie będzie miało wpływu na rozstrzygnięcie, jakie może być wydane w przedmiotowej sprawie.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., podzielając zawarte w nim stanowisko. Podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie niezbędne do jej rozstrzygnięcia jest zakończenie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym, którego wynik może mieć wpływ na sposób jej rozwiązania. Zauważył, że zadane przez Sąd pytanie prawne Trybunałowi Konstytucyjnemu poddaje w wątpliwość konstytucyjność przepisu prawa, który ma zastosowanie w sprawie wszczętej na wniosek J. Z. i Z. Z., wobec tego postępowanie winno zostać zawieszone.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. Z. i Z. Z., działający przez pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r., podnosząc zarzut tożsamy z zarzutem zawartym w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi [(Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."], sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżony akt administracyjny (w sprawie niniejszej postanowienie) odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie go z obrotu prawnego.
Kierując się ww. przesłankami Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie oraz postanowienie utrzymane nim w mocy zapadło z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Z wymienionego wyżej przepisu wynika, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieje pogląd, iż przepis ten może być podstawą zawieszenia postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy do Trybunału Konstytucyjnego skierowane zostało pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją RP przepisu prawa, który stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia wydawanego przez organ administracji. Taką też wykładnię art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zaprezentowały organy administracji w zaskarżonym postanowieniu oraz postanowieniu je poprzedzającym.
Zdaniem Sądu, tego rodzaju wykładnia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. jest nieuprawniona.
Generalną zasadą jest domniemanie zgodności z Konstytucją przepisów prawa. Dopóki Trybunał Konstytucyjny nie stwierdzi, iż dany przepis prawa jest niezgodny z Konstytucją i nie wyeliminuje go z obowiązującego porządku prawnego przepis ten może być stosowany. Wydanie przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia nie jest zatem konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym nie zawiesza bowiem stosowania przepisu, którego pytanie dotyczy, do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny.
W ocenie Sądu, aby możliwe było zawieszenie postępowania administracyjnego w związku z wystąpieniem do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, musiałby w k.p.a. istnieć wyraźny przepis prawa na to pozwalający, tak jak ma to miejsce w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a..
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 152 oraz art. 200 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło