IV SA/Wa 1610/05

WyrokWSA w Warszawie2005-11-22

Skład orzekający: Krystyna Napiórkowska, Małgorzata Miron, Aneta Opyrchał

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, bez stwierdzenia tego faktu i bez przywrócenia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności decyzji organu odwoławczego?
Ratio decidendi
Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, bez uprzedniego stwierdzenia tego faktu i bez przywrócenia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Oznacza to weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, która korzysta z ochrony trwałości. W związku z tym, zaskarżona decyzja organu odwoławczego, która nie stwierdziła uchybienia terminu, lecz rozpoznała sprawę merytorycznie, podlega stwierdzeniu nieważności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, ponieważ skarżący sprzedali działkę, której dotyczyło rozgraniczenie, Gminie P. po złożeniu wniosku o rozgraniczenie. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc, że organ nie uwzględnił ich prośby o wstrzymanie sprzedaży do czasu zakończenia procedury rozgraniczeniowej i że termin sprzedaży został im narzucony.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2005r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Miron, asesor WSA Aneta Opyrchał (spr.), Protokolant Piotr Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2005 r. sprawy ze skargi L i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania rozgraniczeniowego - stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji - Prezydent Miasta P. decyzją z dnia [...] marca 2005r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie dotyczące rozgraniczenia nieruchomości będącej własnością L .i J. S. - działki nr [...] z działkami nr [...], [...] i częściowo [...], położonych w P. w obrębie nr [...] "[...]", którą doręczono stronom 14 marca 2005r. Od powyższej decyzji L. i J. S. złożyli do Samorządowego Kolegium Odwoławczego za pośrednictwem Prezydenta Miasta P. w dniu [...] marca 2005r. odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] czerwca 2005r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż odwołujący się po złożeniu w dniu [...] stycznia 2005r. wniosku o rozgraniczenie działki [...], w dniu [...] lutego 2005r. sprzedali przedmiotową działkę Gminie P. Tym samym utracili przymiot strony w postępowaniu dotyczącym rozgraniczenia sprzedanej działki, zatem zaistniała przesłanka bezprzedmiotowości postępowania i postępowanie na zasadzie art. 105 § 1 Kpa umorzono. L. i J. S. wnieśli na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2005r. skargę, prosząc o pozytywne rozpatrzenie sprawy. Podnieśli m. in., iż organ nie uwzględnił ich prośby o oddalenie terminu sprzedaży spornej nieruchomości do momentu zakończenia procedury rozgraniczeniowej. Stwierdzili również, iż nie bez znaczenia jest fakt, że przedmiotowa procedura została wszczęta przed sprzedażą nieruchomości, a termin sprzedaży nieruchomości został im narzucony przez Urząd Miasta, dlatego czują się zaistniałą sytuacją bardzo skrzywdzeni. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej: P.p.s.a.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi, uwzględnił skargę poprzez stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2005r. w całości, uznając iż decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, czyli zaszła przyczyna określona w art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 Kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie [...]. Oznacza to, iż warunkiem skuteczności czynności procesowej - wniesienia odwołania - jest zachowanie ustawowego terminu do jej dokonania. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącym wraz z prawidłowym pouczeniem o prawie i terminie wniesienia odwołania w dniu 14 marca 2005r., co znajduje odzwierciedlenie w załączonym do akt administracyjnych sprawy zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Otrzymanie decyzji potwierdziła własnoręcznym podpisem skarżąca – L. S.. W tej sytuacji bieg ustawowego terminu do wniesienia odwołania rozpoczął się od dnia następnego po dacie doręczenia decyzji, tj. 15 marca 2005r., a upłynął - jako że ostatni dzień terminu przypadał na dzień ustawowo wolny od pracy – 28 marca 2005r. – dnia następnego, czyli 29 marca 2005r. Natomiast skarżący złożyli odwołanie osobiście w Biurze Obsługi Klienta Urzędu Miasta P. w dniu 30 marca 2005r., co z kolei bezspornie wynika z prezentaty o treści "Urząd Miasta P. Biuro Obsługi Klienta – wpłynęło – 30 marca 2005" umieszczonej na odwołaniu, jak i pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] listopada 2005r., złożonego w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego. Nadto skarżący do protokołu rozprawy w dniu 22 listopada 2005r. oświadczył, że "odwołanie prawdopodobnie złożył osobiście w siedzibie Urzędu Miasta P., gdyż wszystkie podania składa osobiście do Biura Obsługi Klienta i z pewnością posiada jeden egzemplarz odwołania z prezentatą Urzędu". Przytoczone okoliczności świadczą niewątpliwie o wniesieniu odwołania z jednodniowym opóźnieniem, czyli z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Organ odwoławczy, po wniesieniu odwołania przez strony, był zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać czy odwołanie od kwestionowanej przez odwołujących się decyzji zostało wniesione w przewidzianym przepisami terminie, a w przypadku uchybienia terminu - do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu stosownie do treści art. 134 Kpa. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, stanowi rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). Oznacza bowiem weryfikację w postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, a zatem decyzji która korzysta z ochrony trwałości (art. 16 § 1 Kpa) (wyrok NSA z 18.11.1999r., I SA 330/99, publ. Lex nr 48749). Stan sprawy w dniu wydawania zaskarżonej decyzji wskazywał na potrzebę wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania – skoro organ tego nie uczynił, tylko rozpatrzył merytorycznie wniesione odwołania, to w sposób rażący naruszył prawo (art. 156 § 1 pkt 2 kpa). Powyższego obowiązku winien więc dopełnić przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd wobec zaistnienia wymienionej przesłanki uzasadniającej stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, nie badał jej legalności w zakresie naruszenia prawa materialnego i procesowego administracyjnego mogącego mieć wpływ na wynik sprawy, zatem i z tego powodu nie ustosunkował się merytorycznie do zarzutów skargi. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Wobec braku wniosku skarżących o przyznanie poniesionych w sprawie kosztów postępowania nie orzeczono o ich zwrocie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło