IV SA/Wa 1613/10

WyrokWSA w Warszawie2011-02-24

Skład orzekający: Anna Szymańska, Grzegorz Czerwiński, Tomasz Wykowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o scaleniu gruntów wydana w 1979 roku mogła zostać utrzymana w mocy pomimo zarzutów o niewłaściwy tryb postępowania i nadmierne wydłużenie oraz zwężenie działek?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zastosowanie postępowania scaleniowego wobec gruntów jednostki gospodarki uspołecznionej było prawidłowe i nie wykluczało możliwości jego zastosowania obok postępowania wymiennego. Zarzut nadmiernego wydłużenia i zwężenia działek nie został udowodniony, a niedostateczne wyjaśnienie tego zarzutu przez organ nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Wobec tego skarga została oddalona.
Stan faktyczny
W 1979 roku Prezydent Miasta W. wszczął i zatwierdził postępowanie scaleniowe gruntów wsi K., T. i M. W 2006 roku M. M. wystąpiła o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej scaleniem, zarzucając niewłaściwy tryb postępowania i nadmierne wydłużenie oraz zwężenie działek. Minister Rolnictwa odmówił stwierdzenia nieważności, a M. M. zaskarżyła tę decyzję do WSA w Warszawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.),, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] stycznia 1979 roku, Nr [...], Prezydent Miasta W. na podstawie art. 1 oraz art. 6 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. nr 3, poz. 3 ze zm.), dalej powoływanej, jako: "u.s.w.g.", wszczął z urzędu postępowanie scaleniowe gruntów położonych na terenie wsi: K., T. i M., gm. G. Następnie, na podstawie art. 12 ust. 1 i 16 u.s.w.g. decyzją z dnia [...] września 1979 roku, Nr [...] Prezydent Miasta W. zatwierdził projekt scalenia gruntów obejmujący wsie: K., T. i M., gm. G., o ogólnym obszarze 697,10 ha. Wnioskiem z dnia 20 grudnia 2006 roku (data wpływu do organu) M. M. wystąpiła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 1979 roku w części dotyczącej wydzielonych jej gruntów zamiennych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż decyzja ta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż w wyniku scalenia, w zamian za grunty położone w dwóch działkach ewidencyjnych przeciętych rowem melioracyjnym, wydzielono jej grunty zamienne w dwóch wydłużonych i wąskich działkach, których racjonalne wykorzystanie jest praktycznie niemożliwe. Podniosła również, że skoro celem postępowania zakończonego ww. decyzją było odpowiednie ukształtowanie gruntów jednostki gospodarki uspołecznionej, którą była Rolnicza Spółdzielnia Produkcyjna w B., to obowiązkiem organu było przeprowadzenie postępowania wymiennego, a nie scaleniowego. W wyniku rozpatrzenia wniosku, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lutego 2008 roku, Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydenta W. z dnia [...] września 1979 roku, Nr [...]. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M. M. podniosła, iż zaskarżona decyzja nie odnosi się do żadnego z zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Organ nie ustosunkował się do zarzutu przeprowadzenia postępowania w niewłaściwym trybie: scaleniowego zamiast wymiennego. Nie odniósł się także do zarzutu wydzielenia stronie gruntu nadmiernie wydłużonego i zwężonego. Tym samym decyzja Ministra, zdaniem odwołującej się, uchybia przepisom postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Narusza również przepisy prawa materialnego, tj. art. 2, art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 2, art. 12 ust. 5 oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Decyzją z dnia [...] grudnia 2008 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2008 roku. W uzasadnieniu wskazał, iż projekt scalenia gruntów wsi K., T. i M., gm. G. został opracowany na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów. Postępowanie dotyczące scalenia gruntów wsi K., T. i M., gm. G. wszczęte zostało z urzędu decyzją Prezydenta Miasta W. z [...] stycznia 1979 roku, z której wynika, że na obszarze scalenia znajdowały się grunty Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w B. o pow. 57,89 ha, które pozostawały w niekorzystnym rozłogu z gruntami indywidualnych gospodarstw rolnych, co utrudniało mechanizację procesów produkcyjnych. Głównym celem wszczętego postępowania było umożliwienie racjonalnego wykorzystania gruntów do produkcji rolnej przez Rolniczą Spółdzielnię Produkcyjną w B. przez scalenie jej gruntów w większe kompleksy, właściwie zlokalizowane na ten cel, jak to przewiduje art. 1 u.s.w.g., zgodnie z którym grunty rozdrobnione, znajdujące się w szachownicy oraz grunty nadmiernie zwężone lub wydłużone albo tworzące enklawy i półenklawy mogą być poddane scaleniu. Następnie Minister podkreślił, że projekt scalenia wyżej opisanych gruntów zatwierdzony został decyzją Prezydenta Miasta W. z [...] września 1979 roku. Minister stwierdził, iż organ prowadzący postępowanie scaleniowe w sposób zgodny z przepisami obowiązującej wówczas ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, informował uczestników scalenia o poszczególnych etapach prowadzonego postępowania. Z akt sprawy wynika, że M. M. w wyniku scalenia w zamian za działki nr [...], [...], [...], użytkowane przez L. S. (brata), o łącznej pow. 0,93 ha i wartości porównawczej 54,45 jednostek szacunkowych, otrzymała grunty zamienne oznaczone jako działki nr 50 i 71, znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie z działkami jej brata, o łącznej powierzchni 0,93 ha i wartości porównawczej 55,00 jednostek szacunkowych, co stanowiło pełny należny ekwiwalent gruntowy. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, iż zarzuty M. M. dotyczące wydzielenia jej gruntów nadmiernie wydłużonych, zgłoszone po dwudziestu siedmiu latach od zakończenia postępowania scaleniowego nie mogą podważać rozstrzygnięć scaleniowych, gdyż naruszałoby to zasadę stabilności decyzji administracyjnych. Na skutek skargi M. M. na wymienioną wyżej decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wyrokiem z dnia 10 czerwca 2008 roku, sygn. akt IV SA/Wa 115/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] grudnia 2008 roku wskazując, iż decyzja ta narusza prawo w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego. Minister, wydając zaskarżoną decyzję, zdaniem Sądu, naruszył art. 15 k.p.a., a w konsekwencji art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w zw. z art. 11 k.p.a., a naruszenia tych przepisów mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu, rację miała skarżąca, zarzucając Ministrowi naruszenie zasady prawdy obiektywnej, regulacji dotyczącej rozpatrzenia całego materiału sprawy i właściwego uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Organ nadzoru nie rozstrzygnął ponownie sprawy z należytą starannością i wnikliwością. Nie odniósł się do zarzutów, które legły u podstaw wniosku o stwierdzenie nieważności, powtórzonych przez skarżącą we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a w konsekwencji także i w skardze. Od samego początku sprawy skarżąca formułowała w istocie dwa zarzuty pod adresem decyzji z [...] września 1979 roku wskazując, iż świadczą one o wydaniu jej z rażącym naruszeniem prawa. Skarżąca twierdziła, że naruszeniem prawa było przeprowadzenie postępowania zwyczajnego w trybie scaleniowym, zamiast wymiennym, a to ze względu na fakt, iż celem postępowania zakończonego decyzją scaleniową była likwidacja rozdrobnionych działek Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w B. Nadto twierdziła, że wydzielono jej w wyniku scalenia grunty nadmiernie wydłużone i na tyle wąskie, że ich racjonalne wykorzystanie od początku było praktycznie niemożliwe. Zdaniem Sądu, rozpoznając sprawę ponownie Minister w szczególności winien rozważyć, czy decyzja zatwierdzająca projekt scalenia wydana została z rażącym naruszeniem prawa. Rozważając przesłankę rażącego naruszenia prawa, zwłaszcza w kontekście zarzutów strony sformułowanych wobec decyzji scaleniowej, Minister winien mieć na uwadze stanowisko Sądu przytoczone w tym przedmiocie. W efekcie, zdaniem Sądu, Minister winien uzasadnić podjętą decyzję tak, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możności zaakceptować zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 roku, Nr [...] Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2008 roku. W uzasadnieniu decyzji Minister stwierdził, że nietrafny jest zarzut M. M., dotyczący zastosowania niewłaściwego trybu postępowania, tj. postępowania scaleniowego zamiast wymiennego, w związku z art. 2 obowiązującej wówczas ustawy o scalaniu i wymianie gruntów. Wyżej wymieniony artykuł 2 stanowił bowiem jedynie, że "w przypadku gdy dla racjonalnego ukształtowania gruntów należących do jednostek gospodarki uspołecznionej zachodzi konieczność zmiany położenia tych gruntów, może być przeprowadzona ich wymiana na grunty indywidualnych gospodarstw rolnych (...)". Oznacza to, że przepis ten nie nakładał na organ obowiązku przeprowadzania postępowania wymiennego, gdy jednym z uczestników była rolnicza spółdzielnia produkcyjna. Organ administracji mógł bowiem na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 i art. 1 ust. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, z urzędu poddać scaleniu grunty rozdrobnione, znajdujące się w szachownicy oraz nadmiernie zwężone lub wydłużone albo tworzące enklawy i półenklawy, bez względu na to, czy scaleniem tym objęto grunty gospodarki uspołecznionej, czy też grunty indywidualnych gospodarstw rolnych. Poza tym wszczęcie postępowania scaleniowego na wyżej wymienionym obszarze było zasadne, bowiem postępowanie to stosowane było dla większych obszarów, w odróżnieniu od postępowania wymiennego i umożliwiało likwidację niekorzystnego rozłogu – szachownicy gruntów poprzez zmianę granic dotychczasowych działek i wydzielenie odpowiednich dróg dojazdowych. Podstawowym zaś kryterium wszczynania wyżej wymienionych postępowań było osiągnięcie podanego na wstępie obowiązującej wówczas ustawy o scalaniu i wymianie gruntów celu polepszenia warunków dla przyspieszenia produkcji rolnej. Nietrafny jest też, zdaniem Ministra, zarzut M. M., dotyczący naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów stanowiący, że "podział nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych na obszarze, na którym zostanie przeprowadzone scalenie gruntów na podstawie niniejszej ustawy, nie jest dopuszczalny, jeżeli w wyniku tego podziału powstałaby szachownica gruntów albo nadmierne ich zwężenie lub wydłużenie bądź enklawy, czy pół enklawy". Z akt sprawy, a w szczególności z różnicy miar umieszczonych na kopii fragmentu szkicu sporządzonego na zdjęciu fotogrametrycznym Nr [...], arkusz [...], oraz z analizy odbitki z mapy ewidencyjnej wsi T. (fragment), skala 1:5000, dla przedscaleniowych działek nr [...], [...] i [...], wynika, że przedscaleniowe działki nr [...], [...] i [...] stanowiły zwarty obszar gruntów o szerokości rozciągającej się od 19,4 m do 30,6 m. Z analizy odbitki z mapy ewidencyjnej wsi T. (fragment), skala 1:5000, dla przedscaleniowych działek nr nr [...], [...] [...], wynika jednak, że działki te, odpowiednio o długości około 50 m i 405 m, były oddzielone rowem o szerokości 6 m. Jak wynika z treści rejestru szacunku porównawczego gruntów poddanych scaleniu, część wyżej wymienionego rowu stanowiła działkę nr [...], pow. 0,01 ha. W związku z tym, działka nr [...], jako rów nie mogła być rolniczo użytkowana, a zatem działki nr [...] i nr [...] nie mogły być uprawiane, jako jedna działka gospodarcza. Poza tym z treści odbitki mapy ewidencyjnej wsi T. (fragment), skala 1:5000, dla przedscaleniowych działek nr nr [...], [...] [...], wynika, że dojazd z działki nr [...] do działki nr [...] wymagał długiego objazdu. Z treści szkiców nr [...] i nr [...] wyznaczenia projektowanych działek wynika, że wydzielone w wyniku scalenia działki nr [...] i nr [...], posiadają szerokości odpowiednio 15,60 m i 9,30 m. Z analizy odbitki z mapy ewidencyjnej wsi T. (fragment), skala 1:5000, dla poscaleniowych działek, między innymi, nr [...] i nr [...], wynika, że działki są zlokalizowane naprzeciwko, oddziela je jedynie droga, tj. ul. [...], oraz mają one odpowiednio długości około 390 m i 387,5 m. Z treści kopii mapy ewidencyjnej [...] wynika, że do działki nr [...] prowadzą dwie drogi dojazdowe. Z treści rejestrów szacunku porównawczego gruntów wsi T. przed scaleniem i po scaleniu wynika, że M. M., w zamian za jej grunty oznaczone jako działki nr [...], nr [...] i nr [...], o łącznej pow. 0,93 ha, i wartości porównawczej 54,45 jednostek szacunkowych, wydzielono w wyniku scalenia grunty zamienne oznaczone jako dwie działki nr [...] i nr [...], o łącznej powierzchni 0,98 ha, wartości porównawczej 55,00 jednostek szacunkowych. Oznacza to, że M. M. wydzielono grunty o powierzchni większej o 0,05 ha i wartości porównawczej większej o 0,55 jednostek szacunkowych, w stosunku do powierzchni i wartości porównawczej należących do niej gruntów przed scaleniem. W związku z powyższym, zdaniem Ministra, stwierdzić należy, że warunki gospodarowania na wydzielonych M. M. gruntach, w stosunku do należących do niej gruntów przed scaleniem nie uległy pogorszeniu, a ze względu na okoliczność, że w gruntach tych nie wydzielono rowu warunki te uległy poprawie. Na wydzielonych w wyniku scalenia M. M. gruntach stanowiących działki nr [...] i nr [...], o wyżej wymienionych szerokościach, możliwa jest mechaniczna uprawa tych gruntów z zastosowaniem maszyn rolniczych. Bezzasadny jest, zdaniem Ministra, zarzut M. M., dotyczący naruszenia art. 6 ust. 7 obowiązującej wówczas ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, który stanowił, że decyzję o podjęciu postępowania wymiennego doręcza się zainteresowanym stronom na piśmie. Na wyżej wymienionym obszarze, obejmującym grunty między innymi M. M., jak wyżej, nie podjęto bowiem postępowania wymiennego. W ocenie Ministra M. M. myli się twierdząc, że naruszono art. 11 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów, nie powiadamiając jej na piśmie o terminie okazania projektu wymiany. Przepisy te przewidywały bowiem, że o terminie okazania jedynie projektu wymiany powiadamiało się zainteresowane strony na piśmie. Natomiast o terminie okazania projektu scalenia, organ prowadzący postępowanie scaleniowe zawiadamiał zgodnie z art. 6 ust. 4 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów, tj. przez podanie zawiadomienia o tym terminie do wiadomości przez odczytanie na zebraniu wiejskim, a ponadto przez jego wywieszenie w lokalu biura gromadzkiej rady narodowej na przeciąg 14 dni. Chybiony jest, zdaniem Ministra, zarzut M. M., dotyczący naruszenia art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów, przez zaniechanie doręczenia M. M. na piśmie decyzji zatwierdzającej projekt wymiany. Na wyżej wymienionym obszarze, jak wyżej, nie podjęto bowiem postępowania wymiennego. M. M., zdaniem Ministra, myli się podając w piśmie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 stycznia 2009 roku, że jej gruntów nigdy nie użytkował jej brat L. S. W aktach sprawy nie ma bowiem informacji o użytkowaniu wyżej wymienionych gruntów przez M. M., a w kwestionariuszu życzeń uczestników scalenia istnieje oświadczenie: "użytkuję działki po M. M. i chciałbym połączyć ze swoimi gruntami", podpisane przez L. S. Podniesiony przez M. M. w wyżej wymienionym piśmie z dnia 5 stycznia 2009 roku zarzut, dotyczący nieskutecznego powiadomienia jej o toczącym się postępowaniu scaleniowym, w związku z jej chorobą i pobytem w szpitalu, w ocenie Ministra, nie może stanowić, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rażącego naruszenia prawa. Zgodnie bowiem z przepisami k.p.a. wyżej wymieniony zarzut nie brania udziału strony w postępowaniu bez własnej winy, z powodu choroby, może być rozpatrzony jedynie, jako przesłanka wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 1979 roku, przez właściwy organ, w postępowaniu przeprowadzonym przez ten organ, co do przyczyn wznowienia zakończonego postępowania oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Poza tym, jak wynika z akt sprawy, a w szczególności z treści adnotacji umieszczonych na wyżej wymienionych decyzjach Prezydenta Miasta W. z dnia [...] stycznia 1979 roku i z dnia [...] września 1979 roku oraz zawiadomienia dyrektora Urzędu Miasta W. z dnia [...] lipca 1979 roku, Nr [...], między innymi o podaniu ich do publicznej wiadomości przez ich wywieszenie, o poszczególnych etapach postępowania scaleniowego trwającego niespełna osiem miesięcy informowano jego uczestników, w tym M. M. Z powyższych względów, zdaniem Ministra, brak jest podstaw do zmiany rozstrzygnięć przyjętych w decyzji Ministra Rolnictwa Rozwoju Wsi z dnia [...] lutego 2008 roku. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę wniosła M. M., podnosząc zarzuty naruszenia: 1. art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów poprzez uznanie, że zakresy zastosowania postępowania scaleniowego i wymiennego krzyżują się, w ten sposób, iż w sytuacji, w której można przeprowadzać postępowanie wymienne dopuszczalne jest przeprowadzenie alternatywnie postępowania scaleniowego, 2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, że decyzja Prezydenta Miasta W. z dnia [...] września 1979 roku, Nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi K., T., M., gm. G. nie została wydana z rażącym naruszeniem art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scaleniu gruntów oraz art. 20 ust. 1 tej ustawy, 3. art. 7 k.p.a., art. 11 k.p.a., art. 107 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i związane z tym zaniechanie wyjaśnienia stronom postępowania, na jakich dowodach i przesłankach oparł się organ administracji stwierdzając, że działki zamienne o nr ew. 50 i 71 wyodrębnione w toku postępowania scaleniowego nie były nadmiernie wąskie i wydłużone. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Za niezasadny uznać należy podniesiony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.). Z przepisu tego wynika, że w przypadku, gdy dla racjonalnego ukształtowania gruntów należących do jednostek gospodarki uspołecznionej zachodzi konieczność zmiany położenia tych gruntów, może być przeprowadzona ich wymiana na grunty indywidualne gospodarstw rolnych. Wymianą tą mogą być również objęte grunty z zabudowaniami, jeżeli zabudowania znajdujące się na gruntach należących do jednostek gospodarki uspołecznionej nadają się do użytkowania. Z art. 1 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy wynika, że grunty rozdrobnione, znajdujące się w szachownicy oraz grunty nadmiernie zwężone lub wydłużone albo tworzące enklawy i półenklawy mogą być poddane scaleniu. Okoliczność, iż w art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów przewidziano możliwość wymiany gruntów dla racjonalnego ukształtowania gruntów należących do jednostek gospodarki uspołecznionej nie wykluczała możliwości zastosowania instytucji scalenia w odniesieniu do nieruchomości należących do tego rodzaju jednostek. Reguły wykładni literalnej, funkcjonalnej oraz systemowej nie dają podstaw do formułowania tezy, iż są to dwie wykluczające się nawzajem instytucje. Przesłanki przedmiotowe scalenia to, rozdrobnienie gruntów, znajdowanie się gruntów w szachownicy, stwierdzenie, że grunty są nadmiernie zwężone lub nadmiernie wydłużone oraz stwierdzenie, że grunty tworzą enklawy lub półenklawy. Możliwość scalenia nie została ograniczona podmiotowo. Jeśli spełnione były przesłanki przedmiotowe, to scalenie mogło być przeprowadzone niezależnie od tego, kto był właścicielem tych gruntów. Przesłanka przedmiotowa wymiany gruntów, to konieczność racjonalnego ich ukształtowania. Instytucja wymiany ograniczona została podmiotowo do gruntów należących do jednostek gospodarki uspołecznionej. Z art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów nie wynika jednak, że w odniesieniu do gruntów należących do jednostki gospodarki uspołecznionej wyłączone jest stosowanie instytucji scalenia. Nie było żadnych przeszkód, by grunty należące do jednostki gospodarki uspołecznionej zostały objęte scaleniem w przypadku spełnienia przesłanek przedmiotowych scalenia. Nie istniała natomiast możliwość objęcia wymianą gruntów nienależących do jednostek gospodarki uspołecznionej z tego powodu, że byłoby to niezbędne dla ich racjonalnego ukształtowania. Wbrew twierdzeniom skarżącej nie było obowiązkiem Prezydenta Miasta W. przeprowadzenie tylko i wyłącznie postępowania wymiennego. Istniały bowiem przesłanki przeprowadzenia postępowania scaleniowego. Nie doszło tym samym do naruszenia wskazanych przez skarżącą przepisów związanych z procedurą wymiany, to jest art. 6 ust. 7, art. 11 ust. 2 oraz art. 12 ust. 5 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów, gdyż nie miały one w sprawie scalenia zastosowania. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, iż organy administracji rażąco naruszyły art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów nie został naruszony. Za niezasadny uznać należy podniesiony przez skarżącą zarzut wydania decyzji o scaleniu gruntów z naruszeniem art. 20 ust. 1 wymienionej wyżej ustawy. Z przepisu tego wynika, że podział nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych na obszarze, na którym zostanie przeprowadzone scalenie gruntów na podstawie niniejszej ustawy, nie jest dopuszczalny, jeżeli w wyniku tego podziału powstałaby szachownica gruntów albo nadmierne ich zwężenie lub wydłużenie bądź enklawy, czy półenklawy. Zarzut skarżącej, iż w wyniku scalenia jej grunty stały się nadmiernie wąskie i długie, jest zdaniem Sądu, pozbawiony podstaw. W ustawie nie wskazano kryteriów uznawania gruntu za nadmiernie zwężony lub nadmiernie wydłużony. Także skarżąca poza wyrażeniem poglądu, że grunty, które uzyskała w wyniku scalenia są nadmiernie wąskie i długie nie wskazuje żadnych argumentów na poparcie tego twierdzenia. Pojęcie "grunty nadmiernie zwężone lub wydłużone" jest pojęciem niedookreślonym. Słownikowe znaczenie przysłówka "nadmierny" to "przekraczający miarę, zbyt duży". (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego pod redakcją prof. Stanisława Dubisza. Tom 2, wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003, strona 777). W istocie więc do sformułowania niedookreślonego pojęcia "nadmierny" użyte zostało także sformułowania niedookreślone. Przepis prawa operujący tak niedookreślonym pojęciem może być naruszony, tylko wówczas, gdy naruszenie to jest oczywiste, widoczne "na pierwszy rzut oka", nie wymagające poczynienia żadnych dodatkowych ustaleń. Dokonując wykładni tego pojęcia w odniesienia do kształtu granic nieruchomości można kierować się jedynie doświadczeniem życiowym. Oceniając kształt gruntów, które skarżąca otrzymała po scaleniu pod tym kątem, zdaniem Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że są one nadmiernie zwężone i wydłużone. Kształt granic tychże gruntów, uwidoczniony został na załączonej do akt sprawy mapie. Nie są to grunty, które miałyby np. 1 km długości i 5 metrów szerokości, by można było powiedzieć, że oczywistym jest, że są nadmiernie wydłużone i zwężone. W konsekwencji brak jest podstaw do przyjęcia, iż organy administracji rażąco naruszyły art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów nie został naruszony. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 7 k.p.a. stwierdzić należy, iż jest on niezasadny. Kwestia określenia, czy grunty otrzymane przez skarżącą w wyniku scalenia są nadmiernie zwężone i wydłużone nie jest kwestią ustaleń faktycznych, gdyż kształt tych gruntów wynika z załączonej do akt mapy. W przedmiotowej sprawie jest to wyłącznie kwestia wykładni użytego w art. 20 ust. 1 z dnia 24 stycznia 1968 roku o scalaniu i wymianie gruntów pojęcia "gruntu za nadmiernie zwężonego lub nadmiernie wydłużonego". Za bezzasadny uznać należy zarzut naruszenia przez organy administracji art. 107 § 1 k.p.a. Przepis ten wskazuje, jakie elementy powinna zawierać decyzja administracyjna, to jest oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Nadto decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi. Zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca spełniają wymogi wynikające z tego przepisu. Organ administracji rzeczywiście naruszył art. 11 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie przesłanek, na podstawie których uznał, że grunty skarżącej nie są nadmiernie zwężone i wydłużone. Organ administracji, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji skoncentrował się na wykazaniu, że skarżąca otrzymała grunt o porównywalnej wartości. Uchybienie to nie mogło być jednak podstawą do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania może być przesłanką uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego decyzji tylko wówczas, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Tymczasem w przedmiotowej sprawie uchybienie organu administracji takiego wpływu nie miało. Jak to zostało już bowiem wcześniej wskazane gruntów, które skarżąca otrzymała w wyniku scalenia nie można uznać za nadmiernie wydłużone lub nadmiernie zwężone. Niepodanie przez organ administracji argumentów na poparcie tego stanowiska faktu tego w żaden sposób nie zmienia. Brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, lub stwierdzenia jej nieważności, które Wojewódzki Sąd Administracyjny byłby zobowiązany wziąć pod uwagę z urzędu. Z powyższych względów, na podstawie art. 151 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło