IV SA/Wa 1613/19

WyrokWSA w Warszawie2019-09-24

Skład orzekający: Agnieszka Wójcik, Jarosław Łuczaj, Agnieszka Wąsikowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłata za wydanie wypisów z rejestru gruntów, które mają posłużyć do ujawnienia prawa własności jednostki samorządu terytorialnego w księdze wieczystej na podstawie art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, podlega zwolnieniu na podstawie art. 40b ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że zwolnienie z opłaty za wydanie wypisów z rejestru gruntów, o którym mowa w art. 40b ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, dotyczy wyłącznie działań mających na celu bezpośrednie ujawnienie prawa własności w księdze wieczystej, a nie wszelkich czynności zmierzających do uregulowania stanu prawnego nieruchomości, w tym uzyskania deklaratoryjnej decyzji komunalizacyjnej. W związku z tym, opłata za wypisy służące do uzyskania takiej decyzji podlega naliczeniu.
Stan faktyczny
Województwo wniosło o wydanie wypisów z rejestru gruntów w celu ujawnienia prawa własności Skarbu Państwa, które nabyło z mocy prawa na podstawie art. 60 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Województwo argumentowało, że wypisy te powinny być wydane bezpłatnie na podstawie art. 40b ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Organy administracji uznały, że zwolnienie z opłaty nie ma zastosowania, ponieważ wnioskowane wypisy służą jedynie do uregulowania stanu prawnego nieruchomości i uzyskania deklaratoryjnej decyzji, a nie bezpośredniego ujawnienia prawa w księdze wieczystej. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Województwa [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj (spr.), asesor WSA Agnieszka Wąsikowska, Protokolant spec. Paweł Konopelski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2019 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za wydanie wypisów z rejestru gruntów oddala skargę. Decyzją z dnia [...] maja 2019 r., nr [...] , [...] [...] Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] , o ustaleniu opłaty w wysokości 110 zł za wydanie wypisów z rejestru gruntów w postaci dokumentu drukowanego dla działek ewidencyjnych nr [...] i nr [...] z obrębu [...] miasta [...] oraz za przesyłkę. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Wnioskiem z 31 stycznia 2019 r. Urząd Marszałkowski Województwa [...] zwrócił się o ujawnienie w ewidencji gruntów i budynków Skarbu Państwa jako właściciela działek położonych w obrębie [...], oznaczonych numerami [...] i [...] wraz z wpisaniem numerów ksiąg wieczystych [...] i [...] , a następnie o udostępnienie wypisów z rejestru gruntów dla powyższych dziatek uzupełnionych o numery ksiąg wieczystych. Do wniosku dołączono formularz o wydanie materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, natomiast jako interes prawny do otrzymania danych z operatu ewidencyjnego wskazano stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] prawa własności nieruchomości zajętych pod drogi wojewódzkie w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Ponadto we wniosku strona wskazała, że wnioskowane wypisy z rejestru gruntów zwolnione są z opłat na podstawie art. 40 b ust. 2 pkt 4 ustawy z dina 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne.  W dniu 20 lutego 2019 r. organ poinformował wnioskodawcę o konieczności uiszczenia opłaty, wskazując na toczące się postępowanie dotyczące stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] prawa własności przedmiotowych działek i zaznaczając, iż uzyskanie tytułu własności w postaci decyzji będzie finalnie skutkowało przeniesieniem praw do nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz jednostki samorządu terytorialnego. Z tego powodu organ nie uznał podanej podstawy prawnej uzasadniającej zwolnienie z opłaty i wystawił dokument obliczenia opłaty na kwotę 110 zł, w tym 100 zł za wypis z rejestru gruntów w postaci dokumentu drukowanego oraz 10 zł za wysłanie przesyłki pod wskazany adres. W odpowiedzi na powyższe pismo Urząd Marszałkowski Województwa [...] odesłał dokument obliczenia opłaty wskazując, że wnioskowane dokumenty powinny być wydane bez naliczenia opłaty, ponieważ wydanie wypisu z ujawnionym numerem księgi wieczystej, w której Skarb Państwa został ujawniony jako właściciel nie podlega opłatom przez Województwo [...] . Powołano się również na art. 63 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowiący, iż koszty uregulowania stanu prawnego mienia przekazywanego jednostkom samorządu terytorialnego ponosi Skarb Państwa. Starosta [...] wydał decyzję z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] , w której ustalił wysokość opłaty za wydanie wypisu z rejestru gruntów w postaci drukowanej dla działek [...] i [...] oraz opłaty za przesyłkę na kwotę 110 zł, w tym 100 zł za sporządzenie wnioskowanych materiałów i 10 zł za przesyłkę. W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskodawca podjął jedynie działanie związane z gospodarką nieruchomościami, czyli z uregulowaniem stanu prawnego nieruchomości. Zdaniem Starosty, dopiero po uzyskaniu ostatecznej decyzji Wojewody stwierdzającej nabycie prawa własności przedmiotowych działek przez jednostkę samorządu terytorialnego można podjąć działania w celu ujawnienia tego prawa w księdze wieczystej. Rozpatrując odwołanie od decyzji Starosty, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego odwołał się do treści art. 40 b ust. 2 pkt 4 lit. a ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podnosząc, że zdaniem Województwa [...] przepis ten, odnoszący się do działań mających na celu ujawnienie prawa do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w księdze wieczystej nie odnosi się tylko do samego złożenia wniosku, ale także do wszelkich czynności mających na celu ujawnienie tych praw. Natomiast w opinii organu I instancji w niniejszej sprawie nie ma zastosowania zwolnienie z opłaty, gdyż niewystarczająca jest okoliczność, że żądany wypis posłuży do działania związanego z gospodarką nieruchomościami, czyli do próby uregulowania stanu prawnego nieruchomości, bez uzyskanej decyzji wojewody. Organ odwoławczy podkreślił, że w art. 40 b ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne zawarto katalog zwolnień od pobierania opłaty, a treść tego przepisu wskazuje, że określając przypadki zwolnienia od opłat ustawodawca posługuje się nie tylko kryterium podmiotowym, ale równocześnie stosuje kryterium przedmiotowe, wskazując tym samym jaki podmiot i w zakresie jakich spraw podlega zwolnieniu. Ustawodawca rozróżnia ujawnienie prawa do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w księdze wieczystej (pkt 4 lit. a) od przeniesienia praw do nieruchomości pomiędzy Skarbem Państwa i jednostką samorządu terytorialnego i odwrotnie (pkt 4 lit. b i lit. c). Ponadto organ podniósł, że intencją ustawodawcy nie było ustanowienie zasady nieodpłatności za wypisy z rejestru gruntów dla jednostki samorządu terytorialnego, która próbuje uregulować stan prawny na podstawie odrębnych przepisów, a jedynie w przypadku złożenia wniosku do ksiąg wieczystych. W ustawie o ujawnieniu w księgach wieczystych nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego jest mowa również o orzeczeniu sądu stwierdzającym nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa z mocy prawa, jednak w tym przypadku starosta udostępnia dane ewidencyjne na żądanie sądu bez opłat na podstawie odrębnego przepisu, a mianowicie art. 40 b ust. 2 pkt 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego. Takie rozdrobnienie podmiotów i przypadków, w których organ wydaje wypisy bez opłat na podstawie przepisu art. 40 b ust. 2 ww. ustawy świadczy o tym, że przepis ten należy interpretować ściśle i nie ma on zastosowania w przypadku próby regulacji stanu prawnego nieruchomości przez Województwo [...] na postawie wspomnianego art. 60 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną. Nie można przewidzieć, czy Województwo [...] otrzyma decyzję stwierdzającą nabycie przedmiotowej nieruchomości na podstawie powyższego przepisu. Wnioskowane wypisy z operatu ewidencyjnego dla przedmiotowych działek nie służą zatem na tym etapie bezpośrednio celowi publicznemu jakim jest ujawnienie praw majątkowych przysługujących Województwu [...] do ww. nieruchomości w księdze wieczystej. Zgodnie z ogólną zasadą odpłatności za materiały z operatu ewidencyjnego, wnioskowane materiały powinny być wydane odpłatnie. Mając na uwadze powyższe argumenty i obowiązujące przepisy prawa, organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] . Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Województwo [...] , reprezentowane przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zaskarżając ją w całości i zarzucając jej naruszenie przepisów prawa materialnego, przez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1) art. 40 b ust. 2 pkt 4 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne, poprzez jego niezastosowanie i naliczenie opłaty oraz uznanie, iż wypisy z rejestru gruntów wydane na potrzeby postępowania administracyjnego przed Wojewodą [...] celem wydania decyzji na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie są wydawane Województwu w związku z jego działaniami mającymi na celu ujawnienie jego prawa własności w księdze wieczystej, podczas gdy zarówno literalna, jak i celowościowa wykładnia prowadzi do wniosku, iż celem przedmiotowych przepisów było stworzenie możliwości nieodpłatnego udostępnienia danych ewidencyjnych w celu realizacji zadań publicznych, w tym wszelkich działań mających na celu ujawnienie prawa do nieruchomości Województwa w księdze wieczystej; 2) art. 63 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną i naliczenie opłaty w sytuacji, gdy koszty uregulowania stanu prawnego mienia przekazywanego jednostkom samorządu terytorialnego ponosi Skarb Państwa, a więc to na nim, a nie na Województwie spoczywa ewentualny obowiązek ich ponoszenia. Wskazując na powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, o zobowiązanie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego do wydania w określonym terminie decyzji uchylającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w zakresie ustalającym opłatę za wydanie wypisów z rejestru gruntów w postaci drukowanej dla działek nr [...] i nr [...] z obrębu [...] miasta [...] oraz opłatę za przesyłkę i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy, a nadto o zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego podtrzymał dotychczasowe stanowisko i argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: ppsa), sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym, w myśl art. 134 ppsa, rozstrzygając w granicach danej sprawy sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu, skarga nie zawiera uzasadnionych podstaw i w całości należało podzielić ustalenia dokonane przez organy w obu instancjach, stąd też nie ma potrzeby ich powtarzania. Nie ulega wątpliwości, że w skierowanym do Starosty [...] wniosku o wydanie wypisu z ewidencji gruntów i budynków, Województwo [...] uzasadniło swój wniosek o dostęp do żądanych danych wskazując, że "jest właścicielem gruntów, budynków lub lokali, których dotyczy wniosek" i jednocześnie podając, że "ma interes prawny w dostępie do danych objętych wnioskiem, wynikający z art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.)". Przede wszystkim zauważyć należy, że obydwie powołane okoliczności stanowiące uzasadnienie wniosku wykluczają się wzajemnie, bowiem właściciel nie musi wykazywać żadnego interesu w uzyskaniu żądanych danych z ewidencji gruntów i budynków w odniesieniu do swoich gruntów, budynków lub lokali, musi to zaś uczynić podmiot, który nie jest takim właścicielem. Stąd też, wobec nie wykazania przymiotu właściciela względem działek [...] i [...] , Województwo [...] musiało wykazać swój interes prawny, co uczyniło powołując art. 60 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, który stanowi, że: - mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (ust. 1); - państwowe osoby prawne, które z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się samorządowymi osobami prawnymi, zachowują swój majątek (ust. 2); - nabycie mienia, o którym mowa w ust. 1, stwierdza wojewoda w drodze decyzji, a przepisu art. 49 ust. 1 ustawy o samorządzie województwa nie stosuje się (ust. 3); - przepis ust. 3 stosuje się również w przypadkach, gdy nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa przez jednostki samorządu terytorialnego przewidują odrębne przepisy (ust. 4). Z powyższych regulacji wynika więc, że decyzja tzw. komunalizacyjna ma charakter deklaratoryjny, tj. stwierdza stan zaistniały z mocy prawa (ex lege), przy czym do jej wydania konieczne jest wykazanie określonych okoliczności, m.in. faktu władania mieniem instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez daną jednostkę samorządu terytorialnego. Stąd też sam fakt złożenia przez taką jednostkę wniosku o wydanie decyzji komunalizacyjnej nie przesądza o tym, że zostanie on pozytywnie załatwiony. Dlatego też dopóki decyzja komunalizacyjna nie zostanie wydana i stanie się ostateczna, dopóty dana jednostka samorządu terytorialnego nie może skutecznie powoływać się na prawo własności przysługujące jej wobec określonego mienia. Skoro więc skarżący nie wykazał dotychczas, że jest właścicielem przedmiotowych nieruchomości, to aby uzyskać dostęp do danych z ewidencji gruntów i budynków musi wykazać swój interes prawny. Niewątpliwie jest nim próba regulacji stanu prawnego danej nieruchomości na swoją rzecz, co właśnie ma miejsce w niniejszej sprawie. Z art. 40 b ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2019 r. poz. 725 ze zm.; dalej: pgik) wynika, że organy prowadzące państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny pobierają opłaty za sporządzanie i wydawanie wypisów oraz wyrysów z operatu ewidencji gruntów i budynków. Przypadki niepobierania opłat za wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego reguluje art. 40 b ust. 2 pgik. Według tego przepisu w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, nie pobierało się opłat za wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego sporządzone i wydawane na żądanie: 1) prokuratury, 2) sądów rozpoznających sprawy, w których stroną jest Skarb Państwa, 3) organów kontroli państwowej w związku z wykonywaniem przez te organy ustawowych zadań, 4) organów administracji rządowej oraz jednostek samorządu terytorialnego, w związku z ich działaniami mającymi na celu: a) ujawnienie prawa do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w księdze wieczystej, b) przeniesienie praw do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, c) przeniesienie praw do nieruchomości jednostki samorządu terytorialnego na rzecz Skarbu Państwa. Bezsprzecznie też w okolicznościach niniejszej sprawy nie wchodziła w rachubę inna (spośród wskazanych w art. 40 b ust. 2 pgik) podstawa prawna ewentualnego niepobierania przedmiotowej opłaty, poza ujawnieniem prawa do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w księdze wieczystej (pkt 4 lit. a), albo przeniesieniem praw do nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz jednostki samorządu terytorialnego (pkt 4 lit. b). Zresztą skarżąca nie wskazuje nawet w tym względzie innej podstawy prawnej. W pierwszej kolejności wykluczyć należy drugą w powołanych wyżej podstaw, tj. art. 40 b ust. 2 pkt 4 lit. b pgik, bowiem przepis ten odnosi się do instytucji "przeniesienia praw", a więc nabycia ich w drodze czynności prawnej, np. sprzedaży, darowizny lub zamiany. Nie dotyczy on zaś nabycia mienia z mocy prawa, np. na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Odnosząc natomiast się do drugiej z powołanych wyżej podstaw, tj. art. 40 b ust. 2 pkt 4 lit. a pgik, wskazać należy, że spór pomiędzy organem a stroną skarżącą sprowadzał się do kwestii interpretacji tego przepisu, przy czym strona wykładała go szeroko argumentując, że uzyskanie decyzji na podstawie art. 60 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację mieści się w pojęciu działań mających na celu ujawnienie prawa do nieruchomości w księdze wieczystej. W ocenie Sądu, organy prawidłowo zinterpretowały użyte w art. 40 b ust. 2 pkt 4 lit. a pgik sformułowanie "w związku z działaniami mającymi na celu ujawnienie prawa do nieruchomości (...) w księdze wieczystej" uznając, że należy je rozumieć wąsko, co uzasadniało odmowę zastosowania tego przepisu do wniosku Województwa [...]skierowanego do Starosty [...] , jako organu prowadzącego państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny. Faktu tego nie zmienia ewentualna odmienna praktyka innych organów prowadzących ten zasób. W tym miejscu zwrócić uwagę należy na próbę wyjaśnienia pojęcia "ujawniania prawa własności" użytego w spornym przepisie, podjętą przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I OSK 1400/16 (LEX nr 2190232), gdzie podkreślono, że chodzi o pierwsze ujawnienie prawa własności jednostki samorządu terytorialnego w księdze wieczystej. Zwrócono także uwagę na ustawę z dnia 7 września 2007 r. o ujawnieniu w księgach wieczystych nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2012 r. poz. 1460), której celem miało być ujawnienie w księgach wieczystych prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego oraz organów innych niż starosta, wykonujących prawo Skarbu Państwa na podstawie przepisów odrębnych. W powoływanej ustawie nie ma wzmianki o składaniu przez właściwe jednostki samorządu terytorialnego wniosków o stwierdzenie nabycia przez nie określonej nieruchomości w trybie m.in. art. 60 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy podnieść trzeba, że intencją ustawodawcy nie było ustanowienie zasady nieodpłatności za wypisy z rejestru gruntów i wyrysy z map ewidencyjnych dla jednostki samorządu terytorialnego, która próbuje uregulować stan prawny na podstawie odrębnych przepisów, a jedynie w przypadku złożenia wniosku wieczystoksięgowego. W ustawie o ujawnieniu w księgach wieczystych nieruchomości Skarbu Państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego jest mowa również o orzeczeniu sądu stwierdzającym nabycie własności nieruchomości przez Skarb Państwa z mocy prawa, jednak w tym przypadku starosta udostępnia dane ewidencyjne na żądanie sądu bez opłat na podstawie odrębnego przepisu, a mianowicie art. 40 b ust. 2 pkt 2 pgik. Słusznie podniósł organ, że takie rozdrobnienie podmiotów i przypadków, w których organ wydaje wypisy bez opłat na podstawie art. 40 b ust. 2 ww. ustawy świadczy o tym, że należy interpretować go ściśle i nie ma on zastosowania w przypadku próby regulacji stanu prawnego nieruchomości przez Województwo [...] na postawie art. 60 powołanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Na prawidłową wykładnię powołanego art. 40 b ust. 2 pkt 4 lt. a pgik jednoznacznie wskazuje też analiza porównawcza tej regulacji z art. 24 ust. 3a pkt 4 pgik, który obowiązywał do 6 czerwca 2010 r. Ten ostatni przepis stanowił, że wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego wydawało się nieodpłatnie na żądanie organów administracji rządowej oraz jednostek samorządu terytorialnego, w związku z ich działaniami dotyczącymi praw do nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Na skutek art. 23 pkt 10 ustawy z dnia 4 marca 2010 r. o infrastrukturze informacji przestrzennej (Dz. U. Nr 76, poz. 489), powołany wyżej art. 24 pgik otrzymał nowe brzmienie, m.in. wyeliminowano z niego ust. 3a. Tym samym obecnie obowiązujący art. 40 b ust. 2 pkt 4 lit. a pgik zawęził instytucję niepobierania opłaty za wypisy i wyrysy z operatu ewidencyjnego sporządzane i wydawane na żądanie organów administracji rządowej oraz jednostek samorządu terytorialnego. W poprzednim stanie prawnym zwolnienie to dotyczyło organów administracji rządowej oraz jednostek samorządu terytorialnego w związku z ich wszelkimi działaniami dotyczącymi praw do nieruchomości Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego. Odnosiło się więc ono również do wniosku o wydanie deklaratoryjnej decyzji potwierdzającej nabycie mienia z dniem 1 stycznia 1999 r. w trybie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Aktualnie natomiast zwolnienie to dotyczy jedynie samego ujawnienia prawa do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego w księdze wieczystej, a nie wszelkich działań mających na celu np. uzyskanie czy potwierdzenie tytułu własności takiej nieruchomości. Jak już wyżej zaznaczono, bez znaczenia dla prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy pozostaje deklaratoryjny charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 60 powołanej ustawy z dnia 13 października 1998 r. Istotne jest bowiem to, że zasadna była argumentacja organu, postulująca ścisłą wykładnię wyjątku od ustawowego obowiązku ponoszenia opłaty i rozstrzygania powstałych wątpliwości na korzyść zasady odpłatności. Na taką właśnie ścisłą interpretację art. 40 b ust. 2 pkt 4 lit. a pgik wskazał też Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2016 r., I OSK 1396/16 (LEX nr 2199310), dlatego też chybiony jest pierwszy z wyartykułowanych w skardze zarzutów. Równie nietrafny jest drugi z zarzutów skargi, odnoszący się do art. 63 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Przepis ten stanowi, że koszty uregulowania stanu prawnego mienia przekazywanego jednostkom samorządu terytorialnego ponosi Skarb Państwa. W tym względzie odwołać się należy do wyjaśnionej już wyżej różnicy pomiędzy instytucją "przeniesienia praw" (nabycia ich w drodze czynności prawnej, np. sprzedaży, darowizny lub zamiany), a nabyciem mienia z mocy prawa (np. na podstawie art. 60 tej ustawy). "Przekazywanie mienia" odpowiada bowiem w swej istocie "przeniesieniu praw", tj. następuje na skutek określonej czynności prawnej i nie można utożsamiać go z nabyciem z mocy samego prawa, a więc niezależnie od woli jakiegokolwiek podmiotu. Na zakończenie podnieść trzeba, że Sąd nie dopatrzył się w zaskarżonej decyzji, ani w poprzedzającym jej wydanie postępowaniu administracyjnym - jakichkolwiek uchybień, które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania tej decyzji z obrotu. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ppsa, należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło