IV SA/Wa 1616/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Linkowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant ref. staż. Renata Puchalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 października 2010 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) lipca 2010 r. nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności zaświadczenia - oddala skargę - Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2009 r., w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Nieruchomość objęta księgą wieczystą "[...]", stanowiąca byłą własność J. R., przejęta została z mocy samego prawa na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów art. 2 ust. 1 lit. b dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (tekst jedn. Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13). Następnie w celu ujawnienia w księgach wieczystych prawa własności Skarbu Państwa do przedmiotowej nieruchomości, Wojewódzki Urząd Ziemski w K. zaświadczeniem z dnia [...] marca 1947 r. (znak: [...]) potwierdził przejęcie przedmiotowej nieruchomości na cele reformy rolnej. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższego zaświadczenia wystąpił G. K. Decyzją z dnia [...] grudnia 2009 Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. zaświadczenia, gdyż uznał, że zaświadczenie to nie jest decyzją - a zatem brak jest podstaw do stwierdzenia jego nieważności. Minister zważył, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, jedną z okoliczności uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 KPA, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jest wystąpienie z żądaniem stwierdzenia nieważności zaświadczenia, tj. aktu, który nie jest decyzją administracyjną, lecz stanowi inną formę działania administracji (por. R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, S. 433). Zaświadczenia sporządzane przez urzędy ziemskie, stwierdzające przejęcie na własność Skarbu Państwa nieruchomości, a będące podstawą do wpisu w księgach wieczystych na rzecz Skarbu Państwa własności tej nieruchomości, nie były decyzjami administracyjnymi. Zdaniem Ministra miały one jedynie znaczenie jako urzędowe poświadczenie faktu, że majątek został objęty zarządem państwowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt IV SA 1370/98). W związku z powyższym, w sprawie niniejszej wzruszenie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z dnia [...] marca 1947 r., poprzez stwierdzenie jego nieważności, nie może nastąpić na drodze administracyjnej. Właściwą drogą w niniejszym przypadku - zdaniem Ministra- jest wystąpienie do sądu powszechnego z pozwem o ustalenie nieistnienia przejścia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa G. K. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] grudnia 2009 r. W uzasadnieniu Minister zaznaczył, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, jedną z okoliczności uzasadniającą odmowę wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 KPA, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jest wystąpienie z żądaniem stwierdzenia nieważności aktu lub czynności, która nie jest decyzją administracyjną, lecz stanowi inną formę działania administracji jak np. zaświadczenie, ugoda administracyjna, czynność materialno - techniczna (por. R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2005, s. 433). Zaświadczenia, sporządzane przez urzędy ziemskie, stwierdzające przejęcie na własność Skarbu Państwa nieruchomości, a będące podstawą do wpisu w księgach wieczystych na rzecz Skarbu Państwa własności tej nieruchomości, nie były decyzjami administracyjnymi. Według Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi miały one jedynie znaczenie jako urzędowe poświadczenie faktu, że majątek został objęty zarządem państwowym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 października 2000 r, sygn. akt IV SA 1370/98) W związku z powyższym, w sprawie niniejszej, wzruszenie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z dnia [...] marca 1947 r, poprzez stwierdzenie jego nieważności, nie może więc nastąpić, według Ministra, na drodze administracyjnej. Na powyższe postanowienie Ministra skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł G. K., wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż decyzję zaskarża w całości i wnosi o uznanie, że wadliwe jest zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z dnia [...].03.1947, adresat zaświadczenia nie istnieje, adresat zaświadczenia nie jest właścicielem nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej [...], a przedmiotowe zaświadczenie nie wywołuje skutków prawnych. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację, zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przede wszystkim należy zaznaczyć, że w literaturze i orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że nie mogą podlegać stwierdzeniu nieważności czynności materialno-techniczne podejmowane w formie rejestracji faktów w ewidencji, oraz w formie wystawienia zaświadczeń. W wyroku NSA z dnia 21 października 1983 r., I SA 794/83 (ONSA 1983, nr 2, poz. 92) stwierdzono np., że pismo właściwego organu administracji, informujące o wstąpieniu wskazanej osoby w stosunek najmu lokalu mieszkalnego (art. 691 k.c), jest zaświadczeniem, a nie decyzją administracyjną. Brak jest podstaw do stwierdzenia przez organ wyższego stopnia nieważności zaświadczenia na podstawie art. 156 § 1 k.p.a. W sprawie niniejszej G. K. wystąpił o stwierdzenie nieważności zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w K. z dnia [...] marca 1947 r. (znak: [...]), potwierdzającego przejęcie na cele reformy rolnej nieruchomości, objętej księgą wieczystą "[...]", stanowiącej byłą własność J. R.. Nieruchomość ta przejęta została z mocy samego prawa na rzecz Skarbu Państwa na podstawie przepisów art. 2 ust. 1 lit. b dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (tekst jedn. Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13). Skoro zatem przedmiotem wniosku o stwierdzenie nieważności jest zaświadczenie, prawidłowe są decyzje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie jego nieważności, jako nie podlegające przepisom art. 156-159 k.p.a. W tym stanie rzeczy należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.