IV SA/Wa 1616/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2013 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Głównego Lekarza Weterynarii z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie nakazu odesłania przesyłki zwierząt oddala skargę W dniu 22 marca 2013 r. I. P. prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą B. I. P. zgłosiła do weterynaryjnej kontroli granicznej przesyłkę zwierząt w postaci bezkręgowców niezharmonizowanych w liczbie 234 sztuk pochodzących z I., nr listu przewozowego [...]. Pismem z dnia 22 marca 2013 r. Graniczny Lekarz Weterynarii w W. wezwał stronę do złożenia wyjaśnień, w szczególności co do dalszego sposobu postępowania z przesyłką. Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. Graniczny Lekarz Weterynarii nakazał bezzwłoczne odesłanie przesyłki zwierząt w postaci bezkręgowców niezharmonizowanych poza terytorium Unii Europejskiej do państwa trzeciego pochodzenia przesyłki (znak: [...]). Jako przyczynę takiego rozstrzygnięcia, Graniczny Lekarz Weterynarii podał niewypełnienie art 13 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342, ze zm.), tj. brak pozwolenia Głównego Lekarza Weterynarii na przywóz ww. zwierząt z I. do Polski. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Pismem z dnia 3 kwietnia 2013 r. Graniczny Lekarz Weterynarii w W. został powiadomiony o opuszczeniu przez przedmiotową przesyłkę terytorium Polski. W dniu 8 kwietnia 2013 r. do Głównego Inspektoratu Weterynarii wpłynęło odwołanie I. P., w którym zarzuciła m.in. brak precyzji w obowiązujących przepisach, co do wymagań przywozowych, niesłuszne obciążenie kosztami związanymi z odesłaniem przesyłki, brak podstaw do nadania decyzji, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., rygoru natychmiastowej wykonalności. Ponadto strona podniosła, że przedmiotowe bezkręgowce nie podlegają weterynaryjnej kontroli granicznej. Decyzją z dnia [...] maja 2013 r. Główny Lekarz Weterynarii działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. po rozpoznaniu odwołania I. P. od decyzji Granicznego Lekarza Weterynarii w W. z dnia [...] marca 2013 r. (znak: [...]), mocą której nakazano bezzwłocznie odesłać przesyłkę zwierząt w postaci bezkręgowców niezharmonizowanych poza terytorium Unii Europejskiej do państwa trzeciego pochodzenia przesyłki, Główny Lekarz Weterynarii: 1. uchylił zaskarżoną decyzję Granicznego Lekarza Weterynarii w części dotyczącej obciążenia I. P. kosztami odesłania przesyłki (pkt 2 rozstrzygnięcia decyzji) oraz umorzył postępowanie I instancji w tym zakresie; 2. w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W przedmiotowej sprawie Główny Lekarz Weterynarii zważył, co następuje. Organ odwoławczy stwierdził, iż decyzja Granicznego Lekarza Weterynarii w W. nakazująca bezzwłocznie odesłać przesyłkę zwierząt w postaci bezkręgowców niezharmonizowanych (koralowców morskich; królestwo - zwierzęta; typ - parzydełkowce (Cnidaria)) w liczbie 234 sztuk poza terytorium Unii Europejskiej do państwa trzeciego pochodzenia przesyłki, w oparciu o art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2003 r. o weterynaryjnej kontroli granicznej była zgodna z prawem. Powyższy przepis nakłada na granicznego lekarza weterynarii obowiązek wydania decyzji nakazującej odesłanie, w określonym terminie, zwierząt poza terytorium Unii Europejskiej, jeżeli weterynaryjna kontrola graniczna wykaże, że przesyłka zwierząt nie spełnia warunków określonych w przepisach ustawy lub przepisach odrębnych lub taka kontrola wykaże inne nieprawidłowości, o ile zdrowie zwierząt i ich dobro na to pozwolą Odnosząc się do zarzutów odwołania, że obowiązujące przepisy nie są jednoznacznie sprecyzowane i gdyby odwołując się dokonywała odprawy celnej i weterynaryjnej w A. żadne dodatkowe dokumenty w postaci zezwoleń od Głównego Lekarza Weterynarii, czy inne zezwolenia nie byłyby wymagane, organ wskazał, iż zgodnie z art. 3 decyzji Komisji Nr 2007/275/WE z dnia 17 kwietnia 2007r. dotyczącej wykazu zwierząt i produktów mających podlegać kontroli w punktach kontroli granicznej na mocy dyrektyw Rady 91/496/EWG i 97/78/WE (Dz. Urz. UE L 116 z 4.5.2007, str. 9 ze zm.) zwierzęta i produkty wymienione w załączniku I do niniejszej decyzji podlegają kontrolom weterynaryjnym w punktach kontroli granicznej zgodnie z dyrektywami 91/496/EWG i 97/78/WE. Dział 3 załącznika I niniejszej decyzji obejmuje ryby i skorupiaki, mięczaki i pozostałe bezkręgowce wodne. Organ odwoławczy wskazał, że w dziale 3 został wskazany kod CN 0308 z wyszczególnieniem "Bezkręgowce wodne inne niż skorupiaki i mięczaki, żywe, świeże, schłodzone, zamrożone, suszone, solone lub w solance, wędzone bezkręgowce wodne inne niż skorupiaki i mięczaki, nawet gotowane przed lub podczas procesu wędzenia; mąki, mączki i granulki z bezkręgowców wodnych innych niż skorupiaki i mięczaki, nadające się do spożycia przez ludzi" oraz kwalifikacją i wyjaśnieniem "Wszystkie". Żywe koralowce są zatem objęte zakresem kodu CN 0308. Ponadto z zapisu art. 8 część A pkt 1! lit. b, ppkt i dyrektywy Nr 91/496/EWG wynika, że w przypadku zgłoszenia przesyłki zwierząt, dla których mają zastosowanie krajowe wymagania przywozowe, do weterynaryjnej kontroli granicznej w Państwie Członkowskim innym niż państwo przeznaczenia, weterynaryjna kontrola graniczna jest prowadzona z uwzględnieniem wymagań kraju przeznaczenia. Dlatego organ odwoławczy za nieuzasadniony uznał pogląd odwołującej się, że w przypadku wprowadzenia przez nią przesyłki przez przejście graniczne na terenie innego Państwa Członkowskiego nie miałyby zastosowania wymagania ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, dotyczące pozwolenia Głównego Lekarza Weterynarii. Ponadto w ocenie Głównego Lekarza Weterynarii zastosowanie rygoru natychmiastowej wykonalności, na podstawie art. 108 § 1 k.p.a., było słuszne. Jak wynika z doktryny, decyzja staje się natychmiast wykonalna z dniem wydania decyzji pisemnej lub z dniem ogłoszenia decyzji ustnej, gdy rygor został nadany w decyzji (A. Wróbel: Komentarz aktualizowany do art. 108 Kodeksu postępowania administracyjnego; Lex/el., 2013). Zgodnie z powyższym przepisem rygor natychmiastowej wykonalności może zostać nadany decyzji m.in. ze względu na interes społeczny. W tym przypadku za taki interes społeczny przyjęto ochronę humanitarną zwierząt. Graniczny Lekarz Weterynarii w W. podjął natychmiastowe działanie mając na względzie dobrostan ww. koralowców morskich. W związku z tym wydał decyzję [...] marca 2013 r., czyli w dniu zgłoszenia przesyłki i przeprowadzenia kontroli, aby zapobiec niepotrzebnemu wydłużeniu terminu, co mogłoby zagrozić stanowi zdrowia zwierząt. Odnosząc się do zarzutu strony, że ww. zwierzęta w trakcie odsyłania były już prawdopodobnie martwe, organ odwoławczy wskazał iż taki stan rzeczy nie wynika z akt przedmiotowej sprawy. Są to jedynie przypuszczenia strony, nie poparte żadnymi dowodami. W ocenie Głównego Lekarz Weterynarii zasadne było ponadto uchylenie zaskarżonej decyzji Granicznego Lekarza Weterynarii w W. w części dotyczącej rozstrzygnięcia o obciążeniu strony kosztami odesłania przedmiotowej przesyłki poza terytorium Unii Europejskiej do państwa trzeciego pochodzenia przesyłki oraz umorzenie postępowania I instancji w tej części, albowiem obowiązek ich umorzenia wynika z przepisów prawa. Pismem z dnia 11 czerwca 2013r. I. P. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie podnosząc, iż lekarz wydający decyzję o odesłaniu przesyłki poza teren UE nie uwzględnił wniosku o udzieleniu zwierzętom tymczasowego schronienia. Skarżąca podkreśliła, iż koralowce w dniu podjęcia decyzji znajdowały się już trzeci dzień w tych samych, szczelnie zapakowanych workach z wodą z ilością tlenu umożliwiającą przeżycie im maksymalnie 70- 75 godzin. Także ilość wody w opakowaniach oraz stężenie substancji organicznych które uwalniają się w czasie transportu wpływa na zdrowie i kondycję tych zwierząt, a przekroczenie ich powyżej parametrów krytycznych powoduje uśmiercenie zwierzęcia. Do parametrów krytycznych zalicza się temperaturę I natlenienie wody, ph wody stężenie azotynów, azotanów oraz fosforanów a także brak dostępu do silnego światła słonecznego gdyż są to zwierzęta fotosyntetyzujące - czyli wytwarzające pokarm przy udziale silnego oświetlenia. Pracownicy firmy przekazali te wszystkie informacje lekarzowi granicznego punktu weterynaryjnego wnosząc o wydanie decyzji umożliwiającej udzielenie zwierzętom schronienia w odpowiedniej jednostce publicznej - jak Warszawski Ogród Zoologiczny czy też Akwarium Gdyńskie (obie posiadają niezbędne zaplecze techniczne). Instytucje te brały już udział wcześniej w podobnego typu zdarzeniach I pomagały ratować zwierzęta z gatunków zagrożonych (takie same jak w tej dostawie). Ponadto wskazała na naruszenie art. 34 lub 35 ww. ustawy, zgodnie z którymi przed wydaniem decyzji konieczne jest złożenie wyjaśnień przez osobę odpowiedzialną za przesyłkę. Osoba ta, w myśl zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, może zająć stanowisko odnośnie zebranych w toku postępowania o utrwalonych w formie procesowej dowodów oraz ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie przez organ administracji weterynaryjnej. Takich wyjaśnień skarżąca nie złożyła. Podkreśliła, że kontrola odbywała się w piątek 22 marca 2013 r. wieczorem i dlatego niemożliwe było dopełnienie formalności i uzyskanie zgody na wwóz na teren UE w/w zwierząt od Głównego Lekarza Weterynarii. Taka zgoda mogła być uzyskana przez firmę skarżącej w następnym dniu roboczym, tj. 25 marca 2013r. Mimo to, Lekarz Granicznego Punktu Weterynaryjnego podjął decyzję o odesłaniu zwierząt poza teren Unii Europejskiej wiedząc, że zwierzęta zostaną odesłane najprawdopodobniej dopiero po weekendzie, w następnym tygodniu co dokładnie się stało w dniu 25 marca - czyli dokładnie w 3 dobie od daty przylotu do Polski w 6 dobie od daty zapakowania i przygotowania do lotu z I. Dodatkowo pełnomocnik skarżącej adwokat A. M. doprecyzowała stanowisko skarżącej w piśmie procesowym dnia 14 października 2013 r. wnosząc o uchylenie pkt 2 zaskarżonej decyzji oraz pkt 1 i 3 decyzji Granicznego Lekarza Weterynarii w W. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle przepisu § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm.). Oceniając zaskarżoną decyzję w oparciu o wskazane kryteria orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja Głównego Lekarza Weterynarii, którą organ utrzymał w mocy decyzję Granicznego Lekarza Weterynarii w części nakazującej bezzwłoczne odesłanie przesyłki zwierząt w postaci bezkręgowców niezharmonizowanych poza terytorium Unii Europejskiej do państwa trzeciego pochodzenia przesyłki. Jako przyczynę takiego rozstrzygnięcia, Graniczny Lekarz Weterynarii podał niewypełnienie art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. Nr 213, poz. 1342, ze zm.), tj. brak pozwolenia Głównego Lekarza Weterynarii na przywóz ww. zwierząt z I. do Polski. Jak wynika z akt sprawy w dniu 22 marca 2013 r. I. P. zgłosiła do weterynaryjnej kontroli granicznej przesyłkę zwierząt w postaci bezkręgowców niezharmonizowanych w liczbie 234 sztuk pochodzących z Indonezji, nr listu przewozowego [...]. Zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt, dopuszcza się przywóz zwierząt kopytnych, ptaków, zwierząt akwakultury, małp (Simiae i Prosimiae), pszczół (Apis mellifera), trzmieli, zającowatych, norek, lisów oraz psów, kotów i fretek wyłącznie z tych państw trzecich lub ich części, które znajdują się na listach ogłaszanych przez Komisję Europejską jeżeli zostaną spełnione określone warunki. Przedmiotowe koralowce morskie nie są wymienione w powyższym ustępie, w związku z tym, skarżąca miała obowiązek zastosować się do art. 13 ust. 4 ww. ustawy, zgodnie z którym zwierzęta inne niż określone w ust. 1 tego artykułu, mogą być przywożone na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jako państwa końcowego przeznaczenia, jeżeli na ten przywóz zostało wydane pozwolenie Głównego Lekarza Weterynarii, a przesyłka zwierząt w rozumieniu przepisów o weterynaryjnej kontroli granicznej jest zaopatrzona w oryginał świadectwa zdrowia wystawionego przez urzędowego lekarza weterynarii tego państwa trzeciego, z którego są wysyłane zwierzęta. Zgodnie z treścią art. 13 ust. 6 ww. ustawy wniosek o wydanie pozwolenia składa się nie później niż na 14 dni przed dniem zamierzonego wwozu przesyłki na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z powyższych przepisów wynika zatem, iż skarżąca powinna legitymować się pozwoleniem Głównego Lekarza Weterynarii przed dokonaniem przywozu zwierząt z Indonezji do Polski. Niezrozumiałe są, więc tłumaczenia skarżącej, iż ponieważ kontrola odbywała się w piątek 22 marca 2013 r. wieczorem to niemożliwe było dopełnienie formalności i uzyskanie zgody na wwóz na teren UE w/w zwierząt od Głównego Lekarza Weterynarii i taka zgoda mogła być uzyskana przez firmę skarżącej dopiero w następnym dniu roboczym, tj. 25 marca 2013 r. Wobec powyższego zdaniem Sądu organ pierwszej instancji uprawniony był do zastosowania przepisu art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2003 r. o weterynaryjnej kontroli granicznej (Dz. U. z 2003 r. Nr 213 poz.1342 ze zm.) zgodnie z którym jeżeli weterynaryjna kontrola graniczna wykaże, że przesyłka zwierząt nie spełnia warunków określonych w przepisach ustawy lub przepisach odrębnych lub taka kontrola wykaże inne nieprawidłowości, to graniczny lekarz weterynarii, po złożeniu wyjaśnień przez osobę odpowiedzialną za przesyłkę, wydaje decyzję w sprawie: 1) udzielenia zwierzętom schronienia, ich żywienia i pojenia, a jeżeli to niezbędne także leczenia albo 2) umieszczenia w stacji kwarantanny lub w izolacji, albo 3) odesłania, w określonym terminie, zwierząt poza terytorium Unii Europejskiej, jeżeli zdrowie zwierząt i ich dobro na to pozwolą. W ocenie Sądu organ orzekający w pierwszej instancji tj. graniczny lekarza weterynarii nakazując odesłanie, w określonym terminie, zwierząt poza terytorium Unii Europejskiej, nie naruszył prawa. Jednocześnie w ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut skarżącej, iż organ naruszył prawo wydając decyzję o odesłaniu przesyłki poza teren UE, albowiem w pierwszej kolejności nie uwzględnił wniosku o udzieleniu zwierzętom tymczasowego schronienia. Zgodnie z treścią powołanego przepisu art. 35 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2003 r, o weterynaryjnej kontroli granicznej jeżeli weterynaryjna kontrola graniczna wykaże, że przesyłka zwierząt nie spełnia warunków określonych w przepisach ustawy lub przepisach odrębnych lub taka kontrola wykaże inne nieprawidłowości, a zdrowie zwierząt i ich dobro na to pozwolą, organ nakazuje ich odesłanie. Jak wynika z treści uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, ponieważ wymagania zdrowotne zwierząt na to pozwalały organ wydał decyzję na podstawie art.35 ust.1 pkt 3 ww. ustawy. W ocenie Sądu uznać należy, iż graniczny lekarz weterynarii posiada stosowną wiedzę aby dokonać oceny stanu zdrowia odsyłanych zwierząt. Bez wpływu na wynik sprawy uznać należy również zarzut, iż przed wydaniem decyzji stosownie do treści 35 ww. ustawy skarżąca nie złożyła osobiście wyjaśnień w sprawie, albowiem wezwanie do ich złożenia otrzymała już po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji. Jak podnosiła jednak skarżąca w odwołaniu pracownicy jej firmy byli w stałym kontakcie osobistym i telefonicznym z Granicznym Lekarzem Weterynarii w W., a zatem stwierdzić należy organ uzyskał stosowne wyjaśnienia przed wydaniem decyzji. Mając na uwadze powyższe Sąd działając na podstawie art. 151 skargę oddalił.