IV SA/Wa 1617/13

WyrokWSA w Warszawie2013-12-05

Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Jakub Linkowski, Agnieszka Łąpieś-Rosińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego może zostać wydana, jeśli osoba opuściła lokal dobrowolnie, ale z powodu konieczności opieki nad chorą matką i konfliktu z właścicielami, a w lokalu pozostawiła swoje rzeczy?
Ratio decidendi
Decyzja o wymeldowaniu z pobytu stałego jest zasadna, gdy osoba opuściła miejsce zameldowania dobrowolnie i trwale, koncentrując swoje centrum życiowe w innym miejscu. Pozostawienie rzeczy w lokalu lub fakt opuszczenia go z powodu konieczności opieki nad bliskim lub konfliktu z innymi osobami nie wyklucza wymeldowania, jeśli obiektywne kryteria wskazują na trwałe opuszczenie miejsca pobytu stałego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi H. N. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Skarżąca opuściła lokal z powodu konieczności opieki nad matką i konfliktu z właścicielami, pozostawiając w nim swoje rzeczy. Organy administracji uznały, że opuszczenie lokalu miało charakter trwały i dobrowolny, a centrum życiowe skarżącej znajdowało się poza miejscem zameldowania. Sąd administracyjny rozpoznał skargę, badając zgodność z prawem decyzji organów.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski (spr.), sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2013 r. sprawy ze skargi H. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania - oddala skargę - Zawiadomieniem z dnia 23 listopada 2012r. Burmistrz K. powiadomił H. N. o wszczęciu postępowania w sprawie wymeldowania z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...] położonego przy ul. [...] w K. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Burmistrz K. decyzją z dnia [...] lutego 2013r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu H. N. z pobytu stałego z lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż z dokonanych ustaleń, w tym z wyjaśnień H. N., wynika, że z przedmiotowego lokalu wyprowadziła się przed dwoma laty gdyż boi się sąsiadów, którzy jej dokuczają, a także z konieczności sprawowania opieki nad chorą [...]-letnią matką która mieszka w innym miejscu i wymaga całodobowej opieki, dlatego musi mieszkać z matką przy ul. [...] w K. Organ podkreślił, żel w trakcie przeprowadzonych oględzin lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. ustalono, że, pomimo, iż w lokalu znajdują się rzeczy H. N. to nie zamieszkuje ona w tym lokalu zaś jej nieobecność czasowa zamieniła się w trwałą, lecz strona nie dopełniła obowiązku wymeldowania się z dotychczasowego miejsca pobytu. Dlatego, jak wskazał organ, konieczne było przeprowadzenie stosownego postępowania i wymeldowania ww. osoby z dotychczasowego miejsca zameldowania. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła H. N., podnosząc, że przedmiotowego lokalu przy ul. [...] nie opuściła w sposób trwały, a powodem opuszczenia lego lokalu była konieczność sprawowania opieki nad matką oraz konflikt z właścicielami nieruchomości. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2013r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j.: Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ wojewódzki wskazał, że w myśl przepisów ww. ustawy, ewidencja ludności jest instytucją służącą odzwierciedleniu stanu faktycznego, nieodłącznym zaś składnikiem systemu ewidencji ludności jest mechanizm wymeldowania, a więc usuwania informacji o zameldowaniu, jeżeli przestaje ona obrazować stan faktyczny. Podstawą prawną do takich działań jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Na jego podstawie organ gminy, na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu, wszczyna postępowanie administracyjne wobec osoby, która opuszczając miejsce pobytu stałego nie dokonała wymeldowania i orzeka o jej wymeldowaniu w drodze decyzji. H. N. w dniu 28 listopada 2012 r. oświadczyła do protokołu, że od 2 lat nie mieszka w lokalu nr [...] przy ul. [...] w K. Powodem opuszczenia ww. mieszkania jest konflikt z G. i J. G. oraz konieczność sprawowania opieki nad chorą matką. Pomimo tego w dalszym ciągu reguluje opłaty czynszowe. W miejscu stałego zameldowania pozostawiła swoje rzeczy, tj. meble kuchenne, szafę, wersalkę oraz kredens. Jednocześnie wyjaśniła, że wymelduje się, ale tylko pod warunkiem przekazania przedmiotowego lokalu jej córce A. W. W dniu 24 stycznia 2013 r. pracownicy Urzędu Miejskiego w K. przeprowadzili kontrolę meldunkową w lokalu nr [...] przy ul. [...], która potwierdziła fakt niezamieszkiwania w nim przez H. N. Wymieniona, w czasie przeprowadzania dowodu sama podała, że w lokalu nie mieszka. Nie ma kluczy do mieszkania, zaś właściciele, tj. G. i J. G. uniemożliwiają jej zamieszkiwanie. W mieszkaniu brak energii elektrycznej. Z wyjaśnień G. G. wynika, że H. N. od 5 lat nie mieszka w miejscu stałego zameldowania. Swoje centrum życiowe skoncentrowała w domu swojej matki. Mając na uwadze dyspozycję art. 80 k.p.a. oraz materiał dowodowy, zebrany w toku postępowania należało uznać, że w rozpatrywanej sprawie zaszła przesłanka niezbędna do wydania decyzji o wymeldowaniu H. N. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...]. W toku postępowania wyjaśniającego H. N. próbowała udowodnić, że miejsce stałego zameldowania opuściła na skutek konfliktu z G. i J. G. Niemniej jednak z informacji posterunku Policji w K. z dnia 14 marca 2013 r. nie wynika, by zainteresowana zgłaszała interwencje w sprawie utrudniania zamieszkiwania pod adresem stałego zameldowania. Dodatkowo, w uzasadnieniu decyzji, wskazano, że Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. oddalił powództwo H. N. przeciwko G. i J. G. o ochronę prawa do lokalu. Jakkolwiek zainteresowana podejmowała kroki prawne mające na celu przywrócenie posiadania, to oddalenie powództwa przez sąd powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymania fikcji meldunkowej. Wymóg dobrowolności opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego nie może być bowiem przyjmowany bezkrytycznie i automatycznie, ale winien być oceniany według kryteriów obiektywnych. Dla potrzeb ewidencji ludności podstawowym kryterium oceny zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego, jest rzeczywiste ześrodkowanie w nim interesów życiowych. W niniejszej sprawie przeprowadzone postępowanie wykazało, że odwołująca swoje życie osobiste koncentruje poza adresem zameldowania na pobyt stały tj. w miejscu zamieszkania matki. Zgodnie zaś z art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności, osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej w 30 dniu, licząc od dnia przybycia do tego miejsca. Na mocy powyższego przepisu obowiązkiem H. N. było więc zameldować się na pobyt stały lub czasowy pod adresem, pod którym aktualnie zamieszkuje. Dodatkowo wskazać należy, że fakt pozostawienia w lokalu rzeczy stanowiących własność H. N. nie świadczy przeciwko opuszczeniu przez nią przedmiotowego lokalu, ponieważ opuszczenie lokalu nie musi być połączone z opróżnieniem zajmowanego mieszkania, na co wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 4 marca 1993 r., S.A. Wr 1278/92; wyrok NSA z dnia 15 marca 1985 r., m S.A. 47/85.), jak również nie dowodzi rzeczywistego zamiaru powrotu do niego. Konkludując organ wojewódzki stwierdził, że skoro H. N. nie mieszka w miejscu pobytu stałego, a postępowanie wyjaśniające wykazało, że opuszczenie to nie było spowodowane działaniami osób trzecich i ma charakter trwały oraz że związane jest z urządzeniem sobie centrum aktywności życiowej w innym miejscu, decyzja orzekająca wymeldowanie wymienionej osoby jest zasadna i zgodna z obowiązującymi przepisami. Z powyższych okoliczności zdaniem organu wynika, że w sprawie została spełniona określona w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego i niedopełnienia obowiązku wymeldowania się. Skargę do Sądu na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013r. wniosła H. N. zarzucając, iż decyzja jest niezasadna ponieważ nie wzięto pod uwagę, że musi opiekować się matką i dlatego nie mieszka w swoim mieszkaniu. Zdaniem skarżącej nie wykazano, że zaszły okoliczności uzasadniające jej wymeldowanie. Skarżąca podkreśliła, że organ nie wykazał, że jej zamiarem było trwałe opuszczenie dotychczasowego miejsca zameldowania. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, iż w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekające w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że w granicach danej sprawy Sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Rozpoznając skargę w świetle wyżej wskazanych kryteriów należy uznać, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawą prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowiący, iż organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Miejscem stałego pobytu jest miejsce zamieszkania w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). W świetle art. 15 ust. 2 ustawy przesłanką warunkującą wymeldowanie danej osoby z miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania jest ustalenie przez organ administracji, że osoba ta faktycznie opuściła bez wymeldowania się dotychczasowe miejsce pobytu stałego. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalił się pogląd, który podziela również Sąd w niniejszym składzie, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego, w rozumieniu omawianego art. 15 ust. 2 ustawy, jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy, chodzi tu o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym poprzednio miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. Zamiar ten ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia Iokalu rzeczywiście doszło. Przy ustaleniu zamiaru nie można jednak opierać się tylko na oświadczeniach zainteresowanej osoby. Dla jego oceny istotne znaczenie mieć będzie to, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu (przebywanie w nim w sensie fizycznym, praca, nauka), a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że H. N. z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w K. wyprowadziła się dobrowolnie przed kilku laty i zamieszkała w mieszkaniu swojej matki. Fakt wyprowadzenia się skarżącej potwierdzają świadkowie przesłuchani w toku postępowania administracyjnego jak też sama skarżąca. Jednocześnie Sąd stwierdza, że w toku postępowania administracyjnego skarżąca nie przedstawiła, żadnych dowodów, które mogłyby potwierdzić jej oświadczenia, że opuszczenie lokalu nie nastąpiło w sposób dobrowolny. Z akt sprawy wynika, że Sąd Rejonowy [...] wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2011 r. oddalił powództwo H. N. przeciwko G. i J. G. o naruszanie prawa do spokojnego korzystania z lokalu nr [...] położonego przy ul. [...] w K. W tej sytuacji nie można dać wiary twierdzeniom skarżącej, że do opuszczenia lokalu została zmuszona bezprawnymi działaniami osób trzecich. Sąd stwierdza, że postępowanie administracyjne w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa. Zebrany materiał dowodowy został oceniony w sposób prawidłowy, wyciągnięto z niego logiczne wnioski, które znalazły się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło