IV SA/Wa 1619/16
WyrokWSA w Warszawie2017-01-18
Skład orzekający: Anna Falkiewicz-Kluj, Grzegorz Rząsa, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo uchyliło decyzję Wójta Gminy odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do chowu kur rodzicielskich, uwzględniając pozytywne uzgodnienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i uznając, że negatywna opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego nie stanowi podstawy do odmowy wydania decyzji?Ratio decidendi
Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną, co oznacza, że organ jest zobowiązany ją wydać, jeśli nie zachodzą ustawowe przesłanki odmowy. Negatywna opinia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, w przeciwieństwie do uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, nie ma charakteru wiążącego i nie może stanowić samodzielnej podstawy do odmowy wydania decyzji, zwłaszcza gdy nie wskazuje na naruszenie konkretnych przepisów prawa. W przypadku braku podstaw do odmowy, organ ma obowiązek określić środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Stowarzyszenia na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Wójta odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy fermy kurzej. Kolegium, uwzględniając odwołanie inwestora, ustaliło środowiskowe uwarunkowania, opierając się na pozytywnym uzgodnieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska i uznając negatywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego za niewiążącą. Stowarzyszenie zarzuciło m.in. pominięcie interesów mieszkańców, wadliwość raportu środowiskowego i naruszenie zasady równego traktowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant st. spec. Anna Nader, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego [...] z siedzibą w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia oddala skargę
I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium" lub "SKO") z [...] kwietnia 2016 r., znak: [...] (dalej: "zaskarżona decyzja"). Na mocy tej decyzji Kolegium, po rozpoznaniu odwołania D. B. (dalej: "wnioskodawca" lub "inwestor"), uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: "Wójt") Nr [...] z [...] marca 2016 r. i ustaliło środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie instalacji do ściółkowego chowu kur rodzicielskich o liczbie stanowisk 109000 sztuk (436 DJP) wraz z wewnętrznymi instalacjami i infrastruktura towarzyszącą w miejscowości [...], przewidzianego do realizacji na terenie działki nr [...] obręb [...] , gm. [...] .
II. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.
II.1. W dniu 19 maja 2015 r. do Urzędu Gminy w [...] wpłynął wniosek inwestora D. B. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia. Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Wójt Gminy [...] decyzją z [...] października 2015 r. Nr [...] odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia. Od powyżej decyzji odwołanie złożył inwestor. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] uchyliło decyzję Wójta w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powodem przekazania do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji była przede wszystkim konieczność uzupełnienia raportu o oddziaływaniu na środowisko (dalej: "raport") o racjonalny wariant alternatywny dla przedmiotowej inwestycji.
II.2. Wójt Gminy [...], po uzupełnieniu przez inwestora raportu, decyzją z [...] marca 2016 r. ponownie odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań dla realizacji planowanego przedsięwzięcia. W uzasadnieniu wspomnianej decyzji Wójt jako przyczyny wydania decyzji odmownej wskazał na negatywne opinie mieszkańców wsi [...] wyrażane w złożonych protestach wskazując na bliską lokalizację planowanego przedsięwzięcia od najbliższej zabudowy zagrodowej oraz pogorszeniem warunków ich życia, pogorszeniem warunków środowiska oraz znoszenie przykrych emisji zapachowych. Chociaż obowiązujące przepisy prawne nie określają dopuszczalnych norm odorowych, to zdaniem organu nie można wykluczyć braku ich oddziaływania oraz możliwości odczuwania dyskomfortu przez poszczególne osoby. Ponadto wskazał na negatywną opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...].
II.3. Od powyżej decyzji organu pierwszej instancji z 15 marca 2016 r. odwołanie złożył inwestor.
II.4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydając zaskarżoną decyzję uznało, że złożone odwołanie jest zasadne. Kolegium wskazało, że podstawę materialnoprawną do rozpoznania sprawy stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (aktualny t.j. Dz. U. z 2016, poz. 353; dalej również: "ustawa ocenowa") oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz. 1397; dalej: "Rozporządzenie). Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 51 Rozporządzenia, opisane na wstępie planowane przedsięwzięcie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem dla jego realizacji wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 71 ust. 2 pkt 1 ustawy ocenowej). W ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla takiego przedsięwzięcia, przeprowadza się ocenę oddziaływania tego przedsięwzięcia na środowisko (art. 59 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy ocenowej). Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy ocenowej, ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, to postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień oraz zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu. W ocenie Kolegium, wyniki przeprowadzonego przez organ I instancji postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko ww. przedsięwzięcia uzasadniają uwzględnienie wniosku inwestora o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia. Kolegium wskazało, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach jest decyzją związaną. Kolegium podniosło, że w świetle art. 81 ustawy ocenowej przesłankami wydania decyzji odmownej mogą być następujące okoliczności:
a) niezgodność inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego,
b) odmowa uzgodnienia warunków realizacji przez organy uzgadniające,
c) brak zgody inwestora na realizację przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez organ, inny niż zawarty we wniosku,
d) wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko danego przedsięwzięcia negatywny jego wpływ na obszar Natura 2000,\
e) wykazanie w raporcie oddziaływania na środowisko, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze, o ile nie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne
Ponadto, decyzja odmowna może być wydana wówczas, gdy przedsięwzięcie pozostaje w sprzeczności z innymi przepisami prawa. W przypadku braku zaistnienia w/w przesłanek organ właściwy jest zobligowany do wydania decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody dla planowanej inwestycji, co wyklucza możliwość wydania decyzji odmownej. Kolegium podkreśliło, że uzgodnienie dokonane przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (dalej: "RDOŚ") ma dla organu orzekającego w sprawie "środowiskowej" charakter wiążący (organ ten wskazał wyraźnie na możliwość realizacji przedsięwzięcia pod określonymi szczegółowo warunkami). Naczelny Sąd Administracyjny w tezie pierwszej wyroku z 21 lutego 2012 r. (II OSK 2544/11) stwierdził: "Wydanie postanowienia w sprawie uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia wiąże organ wydający decyzję w zakresie kwestii środowiskowych i praktycznie tę decyzję kształtuje. Konieczność uzasadnienia tego postanowienia podkreśla przy tym merytoryczny charakter takiego postanowienia, rozstrzygającego faktycznie sprawę, co do istoty". Kolegium wskazało, że organy współdziałające mogą działać w różnych formach, możliwe jest bowiem zarówno wyrażenie opinii, zgody lub wyrażenie stanowiska w innej formie (tak jak w przypadku RDOŚ w drodze postanowienia), jednakże owo zajęcie stanowiska może mieć różną moc prawną. W ramach współdziałania organ wyraża opinię lub uzgodnienie. Rozróżnienie to jest o tyle ważne, iż uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii jest formą o znaczeniu stanowczym, bowiem wiąże organ decydujący w postępowaniu głównym. Reasumując opinia wydawana w toku postępowania środowiskowego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] (dalej: "PPIS") ma charakter niewiążący. Tym bardziej, że PPIS wydając przedmiotową negatywną opinię w uzasadnieniu nie oparł się na konkretnym przepisie prawa, lecz wskazał jedynie możliwe potencjalne zagrożenia zdrowotne spowodowane emisjami przykrego zapachu, wydzielanie amoniaku, najbardziej uciążliwego gazu produkowanego przez fermy drobiu oraz innych substancji mających zły wpływ na zdrowie mieszkańców. Należy wziąć pod uwagę, że RDOŚ postanowieniem z [...] sierpnia 2015 r. uzgodnił realizację przedsięwzięcia, określając jednocześnie warunki jego realizacji i eksploatacji. Warunki te zostały uwzględnione przez Kolegium w zaskarżonej decyzji. Kolegium nie stwierdziło też, że wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia jest niezgodne z jakimkolwiek innym przepisem prawa. Postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wykazało, że zarówno w fazie budowy, jak i eksploatacji nie będzie ono stanowić zagrożenia dla środowiska oraz ludzi. Wprawdzie w trakcie realizacji przedsięwzięcia wystąpi emisja substancji do powietrza oraz hałasu, spowodowana eksploatacją sprzętu budowlanego i środków transportu, jednak te uciążliwości będą okresowe i ustąpią po zakończeniu prac budowlanych. W celu zminimalizowania emisji substancji do powietrza, podczas prowadzenia prac budowlanych będzie stosowany sprzęt sprawny technicznie, eksploatowany i konserwowany w sposób prawidłowy, zaś materiały pyliste zostaną zabezpieczone przed rozwiewaniem, a teren inwestycji będzie utrzymywany w należytym porządku. Prace budowlane prowadzone będą w godzinach od 6.00 do 22.00. Powstające na etapie realizacji przedsięwzięcia odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w wyznaczonym miejscu, w sposób który zabezpieczy przed pyleniem, rozwiewaniem odpadów oraz zanieczyszczeniem środowiska gruntowo-wodnego, natomiast odpady niebezpieczne magazynowane będą w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych kontenerach lub pojemnikach odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, ustawionych w wyznaczonym do tego celu miejscu, posiadającym szczelne podłoże oraz zadaszenie. Miejsca magazynowania odpadów niebezpiecznych będą oznaczone i zabezpieczone przed wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt. Wszystkie ww. odpady przekazywane będą uprawnionym odbiorcom do odzysku lub unieszkodliwienia. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia źródłami emisji substancji do powietrza będą systemy wentylacyjne obiektów inwentarskich, spalanie gazu płynnego w nagrzewnicach, magazynowanie paszy oraz środki transportu (wykorzystywane do zasiedlania kurnika, wywozu: drobiu, obornika, odpadów i ścieków, dowozu paszy i słomy oraz dostawy gazu). Mając na uwadze minimalizację oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na stan i jakość powietrza atmosferycznego w sentencji decyzji wprowadzono warunki dotyczące rodzajów-, liczby i parametrów wentylatorów w planowanych kurnikach. W celu minimalizacji emisji pyłu do powietrza zapewniona będzie systematyczna konserwacja silosów paszowych, a odpowietrzniki silosów zaopatrzone zostaną w worki odpylające. Ponadto wzdłuż wschodniej, południowej i zachodniej granicy działki inwestycyjnej zostanie wprowadzony pas zieleni izolacyjnej. Sztuki padłe i ubite z konieczności, do czasu ich wywozu z terenu przedsięwzięcia, przechowywane będą w warunkach, w jak największym stopniu ograniczających uciążliwość odorową i zagrożenie chorobotwórcze. Po każdym cyklu produkcyjnym budynki inwentarskie będą dokładnie czyszczone oraz zapewniony zostanie wywóz obornika z kurników do miejsc przeznaczenia przystosowanymi do tego celu środkami transportu, w sposób w jak największym stopniu ograniczający uciążliwość odorową oraz wtórne pylenie (np. skrzynie ładunkowe pojazdów- będą przykrywane plandekami). Przeprowadzona w przedłożonej dokumentacji analiza rozprzestrzeniania się substancji w powietrzu wykazała, że na etapie eksploatacji przedsięwzięcia, przy zachowaniu warunków określonych w sentencji niniejszego postanowienia, dopuszczalne poziomy substancji w powietrzu zostaną dotrzymane. W chwili obecnej w Polsce brak jest możliwości oceny uciążliwości odorowej planowanej inwestycji, gdyż brak jest odpowiednich aktów prawnych regulujących te kwestie. Jednakże, przeprowadzona ocena oddziaływania planowanej inwestycji na powietrze wykazała, iż na etapie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia, poziomy substancji odoroczynnych takich jak amoniak, czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16. poz. 87). W czasie eksploatacji przedmiotowego przedsięwzięcia źródłami emisji hałasu będą wentylatory kurników oraz ruch pojazdów samochodowych po terenie inwestycji. Przeprowadzone w raporcie obliczenia rozprzestrzeniania się hałasu wykazały, że podczas fazy eksploatacji planowanego przedsięwzięcia, przy zachowaniu określonych w sentencji niniejszej decyzji warunków dotyczących rodzajów oraz poziomów mocy akustycznych planowanych do zastosowania wentylatorów, dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie będą dotrzymane. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia woda zużywana będzie do pojenia drobiu, na cele porządkowe oraz socjalno-bytowe. W celu kontroli zużycia wody i wykrycia ewentualnych wycieków prowadzony będzie rejestr jej zużycia. Woda na potrzeby przedmiotowej inwestycji na etapie realizacji i eksploatacji przedsięwzięcia pobierana będzie z sieci wodociągowej. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia ścieki bytowe będą odprowadzane do szczelnego zbiornika bezodpływowego, a następnie systematycznie przekazywane za pośrednictwem uprawnionych odbiorców do oczyszczalni ścieków. Po zakończeniu cyklu hodowlanego czyszczenie pomieszczeń inwentarskich będzie wykonywane poprzez zamiatanie, a następnie przy użyciu myjki wysokociśnieniowej. Ścieki z czyszczenia będą kierowane do zbiorników bezodpływowych na ścieki technologiczne, a następnie wywożone przez uprawniony podmiot do oczyszczalni ścieków. Wszystkie ww. zbiorniki będą systematycznie opróżniane, tak aby nie dopuścić do ich przepełnienia. Wody opadowe i roztopowe z powierzchni dachowych i terenów- utwardzonych będą odprowadzane powierzchniowo na tereny nieutwardzone, w sposób niepowodujący zalewania terenów sąsiednich. Ponadto system wodno-ściekowy będzie regularnie i terminowo poddawany próbom szczelności i konserwacjom. Na etapie eksploatacji przedsięwzięcia wytwarzane będą odpady inne niż niebezpieczne oraz odpady niebezpieczne. Odpady inne niż niebezpieczne magazynowane będą selektywnie w przystosowanych do tego celu kontenerach lub pojemnikach, zlokalizowanych na utwardzonym podłożu w wyznaczonym miejscu. Odpady niebezpieczne magazynowane będą w zamkniętych, szczelnych i oznakowanych kontenerach lub pojemnikach, odpornych na działanie składników umieszczanych w nich odpadów, ustawionych w wyznaczonym do tego celu miejscu, posiadającym szczelne podłoże oraz zadaszenie. Miejsce magazynowania odpadów niebezpiecznych zostanie oznaczone i zabezpieczone przed wstępem osób nieupoważnionych i zwierząt. Wszystkie ww. odpady przekazywane będą uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwienia. Obornik powstały po zakończeniu cyklu chowu będzie przekazywany jako odpad uprawnionym podmiotom do odzysku lub unieszkodliwiania. Natomiast w przypadku braku możliwości zbycia obornika będzie on magazynowany do czasu odbioru w obiektach inwentarskich. Przedmiotowa inwestycja zlokalizowana zostanie w granicach [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, dla którego obowiązującym aktem prawnym jest rozporządzenie Nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2005 r. w sprawie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu (Dz. Urz. Woj. [...]. Nr [...]. poz. [...]. ze zm.). Rozporządzenie to określa szereg zakazów, w tym zakaz realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl § 3 ust. 2 zakaz, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 (realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) nie dotyczy przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć bezpośrednio związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym. Najbliżej położony obszar Natura 2000 - obszar specjalnej ochrony ptaków Doliny [...] i [...] [...], znajduje się w odległości ok. 7,6 km w kierunku północno-zachodnim od planowanej inwestycji. W celu ochrony środowiska przyrodniczego w sentencji niniejszej decyzji wprowadzono warunek, aby w trakcie prowadzenia prac budowlanych urządzenia i wykopy zabezpieczyć, aby nie stanowiły one pułapki dla zwierząt (ogrodzić za pomocą płotków i siatki, pochylni), zaś przed zasypaniem wykopów sprawdzić czy nie ma w nich zwierząt i ewentualnie umożliwić im ucieczkę. Z uwagi na możliwość występowania w okolicach inwestycji gatunków dziko występujących zwierząt objętych ochroną, w sentencji decyzji wprowadzono warunek, aby prace realizacyjne (montażowe, budowlane i inne) oraz związane z wycinką kolidującego z inwestycją drzewostanu prowadzić poza sezonem lęgu i rozrodu zwierząt, tj. w terminie od 16 października do końca lutego. W celu poprawy walorów krajobrazowych, zminimalizowania dla obszarów sąsiednich uciążliwości powstających w wyniku eksploatacji inwestycji, a także stworzenia miejsc bytowania i żerowania dla zwierząt wprowadzono warunek dotyczący uprzątnięcia terenu inwestycji, po zakończeniu prac związanych z budową i wykonania wzdłuż wschodniej, południowej i zachodniej granicy działki, nasadzeń zieleni izolacyjnej z drzew gatunków rodzimych o składzie i strukturze odpowiadającej siedlisku, odpornej na niekorzystne warunki siedliskowe. Zaś w celu stworzenia warunków do przyjęcia się ww. roślinności i jej funkcjonowania w bezpośrednim sąsiedztwie fermy, w sentencji decyzji wprowadzono warunek, aby po zakończeniu budowy, nowo posadzone drzewa i krzewy objąć co najmniej trzyletnią gwarancyjną pielęgnacją polegającą na odpowiednim ściółkowaniu strefy korzeniowej, podlewaniu, nawożeniu, usuwaniu chwastów i koszeniu traw. Biorąc pod uwagę przeprowadzoną w raporcie i jego uzupełnieniu analizę wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko przyrodnicze, przy zachowaniu ww. warunków Kolegium stwierdziło, iż realizacja przedmiotowej inwestycji nie pogorszy stanu siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt występujących na terenie inwestycji, a także nie będzie negatywnie oddziaływać na obszary chronione znajdujące się w zasięgu oddziaływania, w tym obszar Natura 2000 - obszar specjalnej ochrony ptaków Doliny [...] i [...] [...]. Ze względu na charakter przedsięwzięcia, a także jego lokalizację nie stwierdzono możliwości wystąpienia transgranicznego oddziaływania. Z przedłożonej dokumentacji wynika, iż na terenie planowanego przedsięwzięcia i w jego otoczeniu nie wy stępują zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wykonując dyrektywę wynikającą z art. 79 ust. 1 w związku z art. 33 ustawy ocenowej, organ I instancji zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Organ podał do publicznej wiadomości informacje wymienione w art. 33 ust. 1 ustawy. Uwagi i zastrzeżenia dotyczące realizacji planowanego przedsięwzięcia zgłosili wspólny protest mieszkańcy wsi [...], wskazując na fakt, że w ich miejscowości jest już jedna ferma, a ta kolejna będzie oddalona od zabudowań najbliższych mieszkańców o ok. 100 m. Uważają że jest to zdecydowanie za blisko. Odnosząc się do wskazanych protestów, zastrzeżeń i wniosków, Kolegium stwierdziło, co następuje. Po pierwsze, jak już wyżej wskazano, rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań ma charakter decyzji związanej, zaś odmowa wydania takiej decyzji może nastąpić wyłącznie w sytuacjach przewidzianych w przepisach ustawy. Dokonana przez Kolegium ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego, prowadzi zaś do wniosku, że w niniejszym przypadku nie zachodzi żadna z sytuacji, wymienionych w przytoczonych wyżej przepisach ustawy, która stanowiłaby podstawę do odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Z tego względu sprzeciw wobec realizacji planowanego przedsięwzięcia, zgłoszony przez mieszkańców nie może skutkować odmową wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla tego przedsięwzięcia. Jeśli chodzi o motywy tego sprzeciwu, to należy zauważyć, iż przeprowadzone postępowanie w sprawie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym zwłaszcza analiza przedłożonego raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, pozwalają na stwierdzenie, że przy zachowaniu warunków określonych w decyzji, emisje substancji, których źródłem będzie eksploatacja planowanego przedsięwzięcia, nie przekroczą norm określonych w przepisach prawa. Jeżeli chodzi o emisje substancji złowonnych, to należy stwierdzić, iż z powodu braku prawnie określonych norm zapachowych jakości powietrza, nie można dokonać oceny, czy eksploatacja przedsięwzięcia będzie spełniała takie normy. W konsekwencji, wyłącznie subiektywne przekonanie o szkodliwym oddziaływaniu substancji zapachowych związanych z eksploatacją przedsięwzięcia, na środowisko i zdrowie ludzi nie może stanowić przesłanki odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Jednocześnie należy zauważyć, że przeprowadzona ocena oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na powietrze wykazała, iż na etapie jego eksploatacji, poziomy substancji odoroczynnych, takich jak amoniak czy siarkowodór, pochodzących z procesu technologicznego, nie spowodują przekroczenia aktualnie obowiązujących norm w tym zakresie, określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. nr 16, poz. 87). Ponadto, w celu zminimalizowania uciążliwości zapachowej planowanego przedsięwzięcia wykonany zostanie pas zieleni izolacyjnej wzdłuż granic działek, na których ma być zlokalizowane przedsięwzięcie. Należy również zauważyć, że w decyzji określono warunki dotyczące eksploatacji przedsięwzięcia, m. in. w zakresie: postępowania z odpadami oraz sztukami padłymi i ubitymi, czyszczenia i dezynfekcji kurników, magazynowania, transportu i wykorzystania obornika, postępowania ze ściekami, których spełnienie zabezpieczy przed zagrożeniem epidemiologicznym. Reasumując, Kolegium uznało, że planowane przedsięwzięcie nie będzie w sposób znaczący negatywnie oddziaływać na środowisko. Kolegium zgodziło się również ze stanowiskiem wyrażonym w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], że nie jest konieczne przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy ocenowej, biorąc pod uwagę w szczególności następujące okoliczności: a) posiadane na etapie wydawania postanowienia dane na temat przedsięwzięcia i elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania i ustalić warunki jego realizacji, b) ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami nie wystąpi ponadnormatywne kumulowanie się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się obecnie na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie; -nie stwierdzono możliwości niekorzystnego oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną w tym obszary Natura 2000 oraz. pozostałe formy ochrony przyrody.
III.1. Ze wskazaną wyżej decyzją Kolegium nie zgodziło się Stowarzyszenie [...] z siedzibą w [...] (dalej: "Stowarzyszanie"), które nie brało udziału w postepowaniu administracyjnym, ale spełnia wymagania z art. 44 ust. 3 w zw. z ust. 1 ustawy ocenowej. Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy SKO do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności, że jest ona uzasadniona "pozbawieniem możliwości rozpatrzenia przez Wójta Gminy [...] stwierdzonych zarzutów wadliwości wydanej decyzji i ustosunkowania się do stwierdzonych uchybień co może być istotnym naruszeniem ustawowych uprawnień kompetencji organu wydającego decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach i pozbawieniem możliwości jej realnego kształtowania". Dodatkowego rozstrzygnięcia wymaga obligatoryjność stosowanej w innej sprawie tezy Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 lutego 2012 r., że wydanie uzgodnienie przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] jest wiążące dla organów orzekających i w praktyce kształtuje wydawane decyzje środowiskowego, co w praktyce czyni bezprzedmiotowymi dalsze etapy postępowania z udziałem społeczeństwa (rozprawy administracyjne, wnoszone uwagi i opinii). Wydane rozstrzygnięcie w większości opiera się na symulacjach komputerowych oddziaływania na środowisko i nie odzwierciedla realnych skutków oddziaływania instalacji na środowisko zlokalizowanych terenów bagiennych, źródeł rzeki Topielicy, szlaków migracyjnych zwierząt i opartych ponadto na wprowadzonych danych nie mających związków przyczynowo - skutkowych (miejsce produkcji i skład stosowanych do produkcji środków żywieniowych). Zdaniem Stowarzyszenia, naruszono zasadę równego traktowania stron postępowania, przyznając tylko jednej stronie prawo do ochrony swojej własności chronionej art. 21 Konstytucji RP bez szczegółowego uzasadnienia i rozważenia interesów dużej liczby mieszkańców i społeczeństwa z uwagi na nadmierną koncentrację ferm drobiarskich na terenach okolicznych występujących w znacznie większych ilościach niż to wykazano w raporcie środowiskowym. Całkowicie pominięto istniejące certyfikowane ([...]) gospodarstwo ekologiczne z zakresem działalności obejmującym produkcję roślinną i zwierzęcą, jak również skumulowane wzajemne oddziaływanie z DK Nr 7 i planowaną trasą ekspresową S7. Za nie do przyjęcia należy uznać protesty społeczne i uwagi jako wyłącznie subiektywne, bez ich zbadania. Wydana w trybie zastępczym decyzja nie gwarantuje pełną realizację zakreślonych celów stwarzając z uwagi na brak stosownych rozstrzygnięć pełną możliwość wystąpienia realnych zagrożeń dla całego środowiska.
III.2. Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
III.3. Inwestor w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
IV. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
IV.1. Skarga jest bezzasadna i podlega oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).
IV.2. . Na wstępie należy wskazać, że w świetle art. 184 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) oraz art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonywanie oceny pod kątem zgodności z prawem oznacza z kolei, że sąd administracyjny sprawując wymiar sprawiedliwości bada legalność, a nie celowość działalności administracji publicznej. Badanie to sprowadza się do oceny zgodności z prawem zaskarżonego zachowania organu administracji publicznej w trzech płaszczyznach, a mianowicie: a) respektowania reguł określonych w przepisach ustrojowych, b) dochowania wymaganej prawem procedury c) zgodności działania z prawem materialnym (por. np. uzasadnienie uchwały pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 października 2009 r., I OPS 10/09, ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1). Uzupełniająco należy wskazać, że sąd administracyjny dokonuje rzeczonej oceny legalności działania administracji publicznej na podstawie akt sprawy, mając na uwadze stan prawny i faktyczny z daty wydania zaskarżonego aktu lub czynności (art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 106 § 3 p.p.s.a.; por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2014 r., I OSK 1894/12, CBOSA). Należy dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak, co do zasady, związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
IV.3.1. Przechodząc do oceny legalności zaskarżonej decyzji należy stwierdzić, że decyzja środowiskowych uwarunkowaniach nie ma charakteru uznaniowego. Przesądza o tym m. in. treść art. 80 ust. 1 in principio ustawy ocenowej, gdzie stwierdza, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, a nie, że właściwy organ "może wydać" taką decyzję. Z tej konstatacji nie wynika jednak, że właściwy organ zobowiązany jest wydać pozytywną decyzję środowiskową w każdym przypadku, w którym pozytywne postanowienie uzgodnieniowe wydał Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska. Związany charakter decyzji środowiskowej oznacza natomiast, że w sytuacji kompletności wniosku i braku wskazanych niżej podstaw do odmowy jej wydania, organ ma obowiązek określić środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia, zgodnie z zakresem określonym w art. 82 ustawy ocenowej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 stycznia 2015 r., II OSK 1566/13, CBOSA). Przeciwna teza nie wynika z powołanego przez Kolegium wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 lutego 2012 r., II OSK 2544/11. Analiza uzasadnienia tego wyroku prowadzi do wniosku, że istotą problemu rozstrzyganego przez NSA w tej sprawie była możliwość kontroli postanowienia uzgodnieniowego GDOŚ wydawanego na podstawie art. 90 ustawy ocenowej w postępowaniu przed organem II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że możliwość taka istnieje. Na gruncie niniejszej sprawy istotne jest jednak to, że Kolegium - pomimo dokonania częściowo błędnej wykładni wyroku NSA z 21 lutego 2012 r. - nie ograniczyło się do powołania pozytywnego postanowienia GDOŚ, ale dokonało również samodzielnej oceny zebranego materiału, w tym przede wszystkim oceny raportu o odziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.
IV.3.2. W ocenie Sądu, odmowę wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach uzasadniają następujące okoliczności:
a) niezgodność lokalizacji inwestycji z planem miejscowym (art. 80 ust. 2 ustawy ocenowej),
b) odmowa uzgodnienia warunków realizacji inwestycji przez organ współdziałający (art. 80 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 77 ust. 1 ustawy ocenowej),
c) brak zgody wnioskodawcy na realizację przedsięwzięcia w innym wariancie proponowanym przez wnioskodawcę, gdy organ skorzysta z możliwości wskazanej w art. 81 ust. 1 ustawy ocenowej,
d) wykazanie negatywnego oddziaływania na obszar Natura 2000 przy jednoczesnym brak spełnienia przesłanek z art. 34 ustawy o ochronie przyrody (art. 81 ust. 2 ustawy ocenowej),
e) wykazanie, że przedsięwzięcie może spowodować nieosiągnięcie celów środowiskowych zawartych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza (art. 81 ust. 3 ustawy),
f) zaistnienia sprzeczności z innymi przepisami prawa,
g) gdy z przeprowadzonego postępowania wynika, że planowana inwestycja będzie znacząco negatywnie oddziaływać na środowisko.
Jeżeli chodzi o możliwość odmowy wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z powodu znaczącego negatywnego oddziaływania na środowisko, to podstawowe znaczenie odgrywa tu ocena raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (art. 80 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 74 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 66 oraz art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy ocenowej). Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany wielokrotnie w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że raport jest dokumentem prywatnym, opracowywanym na zlecenie podmiotu zainteresowanego realizacją określonej inwestycji, zaś inne podmioty uczestniczące w postępowaniu administracyjnym jako strony lub na prawach strony, mają wynikającą z przepisów o postępowaniu dowodowym w administracji, możliwość zgłoszenia wniosków dowodowych zmierzających do podważenia tego dowodu, np. w postaci opinii sporządzonej przez inną osobę posiadającą odpowiednią wiedzę. Rzeczą organu administracji jest zatem rzetelna, wnikliwa i wszechstronna ocena raportu oraz ewentualnych innych dowodów, przy zachowaniu wszystkich obowiązujących reguł dowodowych. Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji. Jest to niezbędne do wyznaczenia konkretnych wymagań ochrony środowiska, które muszą być uwzględnione na kolejnych etapach procesu inwestycyjnego, m.in. w pozwoleniu na budowę (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2014 r., II OSK 2999/12, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 kwietnia 2015 r., II OSK 2213/13, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2014 r., II OSK 2753/12 - CBOSA). Zdaniem Sądu, należy podzielić również pogląd, że zastrzeżenia wobec przedłożonego raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, aby nie były uznane za gołosłowne powinny zostać poparte na przykład ekspertyzą, która w sposób udokumentowany wskazuje wady raportu. Podważenie ustaleń raportu, co do zasady, mogłoby nastąpić jedynie poprzez przedstawienie równie kompletnej analizy uwarunkowań przyrodniczych (tzw. kontrraportu), sporządzonej przez specjalistów dysponujących równie fachową wiedzą jak autorzy raportu, której wnioski pozostawałyby w rażącej sprzeczności do tych zawartych w raporcie przedłożonym przez inwestora (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 lutego 2016 r., II OSK 1586/14 oraz 23 września 2016 r., II OSK 3134/14 - CBOSA).
IV.3.3. Przenosząc powyższe ustalenia na grunt niniejszej sprawy należy po pierwsze stwierdzić, że strony sprzeciwiające się przedmiotowej inwestycji nie przedłożyły wspomnianego kontrraportu, ewentualnie innej opinii eksperta mogącej podważać wiarygodność raportu złożonego do akt sprawy. Dotyczy to zwłaszcza podniesionych w skardze zarzutów co do ewentualnych skumulowanych oddziaływań z gospodarstwem ekologicznym lub drogą krajową nr 7. Po drugie, Kolegium przeprowadziło ocenę raportu i ocena ta nie narusza zasad swobodnej oceny dowodów. Przedmiotowy raport jest poprawny pod względem formalnym (w szczególności zawiera wszystkie elementy wskazane w art. 66 ustawy ocenowej w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.), a nadto nie nasuwa zastrzeżeń mogących poddać w wątpliwość jego rzetelność lub fachowość. Po trzecie, jeżeli chodzi o ewentualne uciążliwości odorowe, to w raporcie trafnie odwołano się do badań dowodzących, że nie zostaną przekroczone dopuszczalne normy dotyczące emisji amoniaku lub siarkowodoru określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 26 stycznia 2010 r. w sprawie wartości odniesienia dla niektórych substancji w powietrzu (Dz. U. z 2010 r. Nr 16. poz. 87). Do czasu ewentualnego przyjęcia regulacji dotyczących wprost zapachów emitowanych do środowiska, należy właśnie odwoływać się m. in. do dopuszczalnych poziomów dwóch wymienionych związków chemicznych (por. np. wyrok NSA z 8 lipca 2014 r., II OSK 253/13, CBOSA). Warto podkreślić, że działka inwestora od strony najbliższych zabudowań mieszkalnych jest oddzielona pasem istniejącego lasu, co zgodnie z raportem istotnie redukuje ewentualne uciążliwości zapachowe.
IV.3.4. Jeżeli chodzi o protesty okolicznych mieszkańców, to orzecznictwie wskazuje się, że sam sprzeciw mieszkańców gminy nie może stanowić podstawy do wydania negatywnej decyzji w sprawie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Przepisy ustawy ocenowej nakazują bowiem jedynie zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu oraz umożliwienie zgłoszenia uwag i wniosków. Nie nakładają natomiast obowiązku uzyskania społecznej akceptacji dla przedsięwzięcia (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 2031/13, oraz z 1 lipca 2016 r., II OSK 339/15 - CBOSA). W niniejszej sprawie rzeczony udział społeczeństwa był zapewniony.
IV.3.5. Samodzielną podstawą do wydania decyzji odmownej nie mogła być również negatywna opinia PPIS. Po pierwsze, negatywne stanowisko (verba legis: "opinia") PPIS nie stanowi, w odróżnieniu od odmowy uzgodnienia przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, samodzielnej podstawy do wydania odmownej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis art. 77 ust. 1 ustawy ocenowej wprowadził bowiem wyraźne rozróżnienie pomiędzy uzgodnieniem a opinią. Uzgodnienie, w przeciwieństwie do opinii, jest formą o znaczeniu stanowczym, wiąże bowiem organ administracyjny rozstrzygający w postępowaniu głównym. Po drugie, opinia PPIS sporządzona w niniejszej sprawie nie wskazuje na naruszenie konkretnych przepisów prawa w związku z planowaną inwestycją. Tym samym opinia ta nie mogła służyć do podważania ustaleń płynących z pozytywnego uzgodnienia GDOŚ oraz treści raportu.
IV.4. Z powyższych powodów orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło