IV SA/Wa 1619/17

WyrokWSA w Warszawie2017-10-09

Skład orzekający: Przemysław Żmich, Joanna Borkowska, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy elektrowni wiatrowej, złożony przed wejściem w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, podlega przepisom tej ustawy, w szczególności wymogom odległościowym, nawet jeśli zmiana miałaby nastąpić w trybie art. 154 Kpa?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że ustawa o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych, w tym jej wymogi odległościowe, ma zastosowanie do spraw dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, które były w toku przed jej wejściem w życie, nawet jeśli postępowanie o zmianę decyzji toczy się w trybie nadzwyczajnym (art. 154 Kpa). Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa nie może prowadzić do naruszenia prawa, a nowe przepisy dotyczące odległości elektrowni wiatrowych od zabudowy mieszkaniowej muszą być uwzględnione.
Stan faktyczny
Skarżący S.M. złożył skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy G. o odmowie zmiany decyzji z 2013 r. odmawiającej ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla budowy elektrowni wiatrowej. Wójt Gminy G. odmówił zmiany decyzji, powołując się na wejście w życie ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych i sprzeczność planowanej inwestycji z wymogiem odległościowym (art. 4 ust. 1 tej ustawy). SKO utrzymało tę decyzję w mocy, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji co do naruszenia przepisów odległościowych. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Kpa oraz ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Przemysław Żmich (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Borkowska, sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. Marika Bibrowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2017 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej oddala skargę. Przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S.M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] o odmowie wydania decyzji zmieniającej decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] odmawiającą ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: "budowa elektrowni wiatrowej [...] o mocy 800 kW wraz z urządzeniami do przesyłu energii", przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...] zlokalizowanych w miejscowości W. , gmina G. , zmienioną na "budowa elektrowni wiatrowej [...] o mocy 500 kW wraz z urządzeniami do przesyłu energii", przewidzianej do realizacji na działce nr [...] zlokalizowanej w miejscowości W. , gm. G. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie sprawy. Decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. Wójt Gminy G. odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: "budowa elektrowni wiatrowej [...] o mocy 800 kW wraz z urządzeniami do przesyłu energii", przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...] zlokalizowanych w miejscowości W. , gmina G. , zmienioną na "budowa elektrowni wiatrowej [...] o mocy 500 kW wraz z urządzeniami do przesyłu energii", przewidzianej do realizacji na działce nr [...] zlokalizowanej w miejscowości W. , gm. G. . Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2014 r. inwestor wystąpił o zmianę ww. decyzji poprzez orzeczenie zgodne z jego żądaniem. Wójt Gminy G. kilkakrotnie odmawiał wydania decyzji zmieniającej (decyzja z dnia [...] lipca 2015 r., z dnia [...] października 2015 r. oraz z dnia [...] lipca 2016 r.), które następnie były uchylane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w postępowaniach odwoławczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpatrzeniu skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], wyrokiem z dnia 13 września 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 570/16 uchylił zaskarżoną decyzję, a także decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] lipca 2015 r. i z dnia [...] października 2015 r., oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2015 r., nr [...]. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. odmówił wydania decyzji zmieniającej decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] grudnia 2013 r. o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia pn.: "budowa elektrowni wiatrowej [...] o mocy 800 kW wraz z urządzeniami do przesyłu energii", przewidzianej do realizacji na działkach nr [...] i [...] zlokalizowanych w miejscowości W. , gmina G. , zmienioną na "budowa elektrowni wiatrowej [...] o mocy 500 kW wraz z urządzeniami do przesyłu energii", przewidzianej do realizacji na działce nr [...] zlokalizowanej w miejscowości W. , gm. G. . W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu 16 lipca 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 961), która wprowadziła istotne zmiany stanu prawnego w zakresie rozpatrywanej inwestycji. Przepisy tej ustawy znajdują zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż wniosek o wydanie decyzji zmieniającej został złożony jeszcze przed wejściem w życie tej ustawy. Zdaniem organu, przedmiotowe zamierzenie pozostaje w sprzeczności z art. 4 ust. 1 ww. ustawy dotyczącym warunku odległościowego, który organy są obowiązane uwzględniać już na etapie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji. Ponadto organ pierwszej instancji dokonał subsumpcji przepisu art. 154 Kpa, w wyniku której ustalił, że zmiana decyzji zgodnie z wolą wnioskodawcy doprowadziłaby do stanu niezgodnego z prawem, sprzecznego z ustawą o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Od powyższej decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2017 r. odwołanie złożył S.M. zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie 1) art. 16 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych poprzez brak kontynuacji prowadzonego postępowania w kierunku wydania decyzji środowiskowej, przy powołaniu się przez organ na uwarunkowania merytoryczne nie mające zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, 2) art. 80 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353 ze zm.) – zwanej dalej "ustawą" poprzez niewydanie pozytywnej decyzji pomimo pozytywnych opinii i uzgodnień organów i ustaleń zawartych w raporcie, skutkujące niezastosowaniem art. 82 tej ustawy, 3) art. 85 ust. 2 pkt 1 lit b ustawy w zw. z art. 107 § 1 Kpa poprzez brak uzasadnienia prawnego wydanej decyzji, 4) art. 155 Kpa poprzez jego zastosowanie pomimo braku przesłanek, 5) zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 6 – 9 Kpa, 6) art. 77 § 1 w zw. z art. 85 § 1 Kpa poprzez brak wyczerpującego i bezstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego pozwalającego na bezsporne ustalenie okoliczności faktycznych w sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia [...] lutego 2017 r. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał, iż podstawą prawną rozstrzygnięcia wniosku inwestora o wydanie decyzji zmieniającej winien być przepis art. 154 Kpa, zgodnie z którym decyzja ostateczna na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że decyzja której ma dotyczyć zmiana posiada walor ostateczności, a zgoda strony została potwierdzona przez fakt wniesienia wniosku przez inwestora o zmianę tej decyzji w dniu [...] kwietnia 2014 r. Wątpliwości budzi natomiast spełnienie przesłanki jaką jest interes społeczny lub słuszny interes strony, który ma przemawiać za zmianą tej decyzji. Kolegium wskazało, że określenie "słuszny interes strony" to interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego, a nie tylko z oczekiwaniem strony. Organ drugiej instancji podzielił stanowisko Wójta Gminy G. , który badając zgodność ewentualnej zmiany decyzji środowiskowej z przepisami prawa powołał się na okoliczność w postaci sprzeczności zmiany decyzji z art. 4 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych. Przepis ten określa odległość w której mogą być lokalizowane i budowane elektrownie wiatrowe od budynku mieszkalnego albo budynku o funkcji mieszanej, w skład której wchodzi funkcja mieszkaniowa. Odległość ta jest równa lub większa od dziesięciokrotności wysokości elektrowni wiatrowej mierzonej od poziomu gruntu do najwyższego punktu budowli, wliczając elementy techniczne, w szczególności wirnik wraz z łopatami (całkowita wysokość elektrowni wiatrowych). W niniejszej sprawie odległości te są mniejsze niż wynika to z przepisów ww. ustawy. Wysokość całkowita planowanej elektrowni wyniesie 85 m (zatem minimalna odległość powinna wynosić 850 m), zaś z akt sprawy wynika, że odległość planowanej elektrowni od nieruchomości o funkcji mieszkaniowej wynosi od 220 m (dz. nr [...] w miejscowości W. , nr [...] w miejscowości S., nr [...] w miejscowości N.). Zatem, w sytuacji gdy, planowane przedsięwzięcie pozostaje sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa, co spowodowało konieczność odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań, to konsekwencją powyższego jest uzasadniona prawnie odmowa zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa. Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] kwietnia 2017 r. S.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił on naruszenie: 1) art. 16 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych poprzez zezwolenie na brak kontynuacji prowadzonego postępowania w kierunku wydania decyzji środowiskowej przy powołaniu się przez organ na uwarunkowania merytoryczne nie mające zastosowania w sprawie, 2) art. 80 ustawy poprzez utrzymanie w mocy odmowy wydania decyzji zmieniającej z powodu uwzględnienia wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, przy całkowitym pominięciu wyników uzgodnień i opinii właściwych organów oraz ustaleń zawartych w raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, skutkujące niezastosowaniem art. 82 ustawy, 3) art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo braku należytego uzasadnienia w zakresie informacji w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i uzgodnienia właściwych organów, z ograniczeniem się wyłącznie do swobodnej oceny organu w zakresie oddziaływania inwestycji na środowisko, 4) art. 85 ustawy w zw. z art. 107 § 1 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji pierwszej instancji pomimo braku uzasadnienia prawnego wydanej decyzji, 5) art. 155 kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo jej wydania z naruszeniem prawa, 6) naczelnych zasad proceduralnych zawartych w art. 6art. 9 Kpa, 7) art. 77 § 1 w zw. z art. 85 § 1 Kpa poprzez brak wyczerpującego i bezstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego pozwalającego na bezsporne ustalenie okoliczności faktycznych w sprawie, a także 8) błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący przyjęciem, że inwestycja pomimo pozytywnych opinii i zabezpieczenia interesu osób trzecich, jest niezgodna z interesem społecznym i wydanie decyzji negatywnej na podstawie dowolnej opinii organu. W oparciu o powyższe skarżący wniósł o 1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, 2) stwierdzenie naruszenia prawa przy wydawaniu zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, a także o stwierdzenie naruszenia prawa przy prowadzeniu przedmiotowego postępowania przez organ pierwszej instancji, 3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie i jednocześnie podtrzymało prezentowane w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. Jak trafnie wskazał w uzasadnieniu prawomocnego wyroku z dnia 18 kwietnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wa 570/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie objęta wnioskiem S.M. z dnia [...] kwietnia 2014 r. o zmianę decyzji decyzja Wójta Gminy G. z dnia [...] grudnia 2013 r. nie jest decyzją, na mocy której doszło do nabycia praw przez strony i wobec orzekające w sprawie organy prawidłowo rozpoznały niniejszą sprawę w oparciu o art. 155 Kpa. Jak słusznie zauważył WSA w Warszawie w powyższym wyroku przepisy prawa przewidują również możliwość zmiany decyzji ostatecznych na mocy których żadna ze stron nie nabyła prawa. Przepisem takim jest art. 154 Kpa, który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony (§ 1). W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (§2). Sąd Wojewódzki zaznaczył jednakże, że o uwzględnieniu wynikających z art. 154 Kpa przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony można mówić tylko w takich przypadkach, jeżeli ich uwzględnienie nie narusza prawa, tzn. nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem. WSA w Warszawie podkreślił wówczas, że uwzględnienie interesu strony należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony. Nie mieści się jednak w pojęciu interesu strony orzekanie w sposób sprzeczny z przepisami prawa. Te poglądy podziela skład orzekający w niniejszej sprawie. Trafnie wskazało Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w sprawach o zmianę negatywnej dla strony decyzji ostatecznej wydanej w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia kryterium interesu strony niewątpliwie jest przesłanką rozstrzygnięcia (art. 154 Kpa. Uszło jednakże uwadze S.M., że dotyczy to sytuacji, gdy wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z interesem strony nie prowadzi do naruszenia prawa. Mając na uwadze przepisy art. 7 Konstytucji RP i art. 6 Kpa nakazujące organom administracji działanie z zachowaniem zasady praworządności Wójt Gminy G. , jak też Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. , działając w trybie nadzwyczajnym z art. 154 Kpa, nie mogły – wydać decyzji oczywiście sprzecznej z prawem. Decyzja rażąco naruszająca prawo jest bowiem obciążona wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). W sytuacji, gdy przepis szczególny prawa materialnego, obowiązujący w dacie wydania decyzji w sprawie zmiany, o której mowa w art. 154 § 2 Kpa, stoi w sprzeczności z żądaniem strony o zmianę wcześniejszej decyzji negatywnej, wówczas pierwszeństwo ma zasada legalizmu, a musi ustąpić zasada działania z uwzględnieniem słusznego interesu obywatela, w tym przypadku inwestora (art. 7 Kpa). Prymat zasady praworządności nad zasadą działania w słusznym interesie strony wynika także z treści art. 139 Kpa, który uniemożliwia wydanie prze organ odwoławczy decyzji na niekorzyść strony, lecz zasada ta nie obowiązuje, gdy kwestionowana decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, w dniu 16 lipca 2016 r. weszła w życie ustawa z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz. U. z 2016 r. poz. 961). Niewątpliwie takiego przedsięwzięcia dotyczy niniejsza sprawa (budowa elektrowni wiatrowej [...] o mocy 500 kW wraz z urządzeniami do przesyłu energii na działce nr [...]). Z przepisu art. 1 tej ustawy wynika, że określa ona zasady lokalizacji i budowy lądowych elektrowni wiatrowych w sąsiedztwie m.in. istniejącej zabudowy mieszkaniowej. Przepis art. 4 ust. 1 tej ustawy przewiduje, że elektrownia wiatrowa może być lokalizowana i budowana najbliżej w odległości równej dziesięciokrotności całkowitej wysokości elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego lub budynku o funkcji mieszanej (częściowo mieszkaniowej. Przy czym odległością tą jest najkrótszy odcinek od rzutu poziomego istniejącego budynku lub obiektu budowlanego objętego decyzją o pozwoleniu na budowę albo zgłoszeniem, co do którego nie było sprzeciwu (art. 5 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 tej ustawy). Co istotne, warunki odległościowe dotyczące lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych muszą uwzględniać m. in. organy wydające decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach (art. 6 pkt 7 tej ustawy). Powyższa ustawa w art. 16 ust. 2 wprowadziła przepis przejściowy, odnoszący się do będących w toku spraw z zakresu środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Zgodnie z tym przepisem, w sprawach wszczętych i niezakończonych dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach elektrowni wiatrowych sprawy te prowadzą organy, które były właściwe do ich prowadzenia przed wejściem w życie tej ustawy. Z powyższego wynika, że wprowadzone tą ustawą warunki, dotyczące lokalizacji i budowy elektrowni wiatrowych (w tym i warunki odległościowe, wynikające z przepisu art. 4) mają zastosowanie od wszystkich toczących się postępowań o wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań, także tych prowadzonych w trybach nadzwyczajnych z art. 154 Kpa. Co istotne z przepisu art. 15 ust. 3 w zw. z ust. 7 pkt 1 ustawy o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych wynika, że jeżeli obowiązujący w dniu wejścia w życie tej ustawy plan miejscowy, albo wyłożony wówczas jego projekt lub projekt zmiany planu przewiduje lokalizację elektrowni wiatrowych organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia, jeżeli planowana inwestycja nie spełnia wymogów odległościowych z art. 4 tej ustawy. Z przepisu tego wynika zatem, że w sprawie z zakresu środowiskowych uwarunkowań przesłanka zachowania przez planowaną elektrownię wiatrową warunków odległościowych winna być zbadana w pierwszej kolejności, a jeżeli ta przesłanka nie jest spełniona, wówczas organ nie bada okoliczności wymienionych w art. 80 ust. 1 ustawy. Taka regulacja realizuje zasadę ekonomiki postępowania administracyjnego z art. 12 § 1 Kpa. Skoro bowiem szczególny przepis prawa stoi na przeszkodzie lokalizacji inwestycji, to niecelowe jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego celem ustalenia i oceny przesłanek ogólnych wynikających z ustawy. Interpretując przepis art. 15 ust. 3 wskazanej wyżej ustawy, zgodnie z regułą interpretacyjną a fortiori, należałoby przyjąć, że skoro organ orzekający w sprawie o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązany jest odmówić wyrażenia zgody na lokalizację przedsięwzięcia w postaci elektrowni wiatrowej, które przewiduje już obowiązujący plan miejscowy, to tym bardziej taki obowiązek ma ten organ wówczas, gdy chodzi o samą budowę elektrowni wiatrowej, a dla danego terenu nie obowiązuje plan miejscowy. Argumentację tę wzmacniają wnioski z analizy przepisów przejściowych ustawy odległościowej. Wynika z nich generalne założenie, że to, czy stosować przepis art. 4 w przypadku terenów dla których nie obowiązuje plan miejscowy zależy od fazy, w której znajduje się planowane zamierzenie inwestycyjne (budowa elektrowni wiatrowej). W przypadku inwestycji planowanych na terenie dla którego nie obowiązuje plan miejscowy nie ma fazy lokalizacji tej inwestycji, jest jedynie faza jej budowy. Znamienne jest to, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach uzyskiwana jest wówczas przed wydaniem decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 72 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy). Tymczasem z przepisów przejściowych ustawy odległościowej wynika, że – jeżeli chodzi o elektrownie wiatrowe – wszczęte przed wejściem w życie ustawy odległościowej postępowania w przedmiocie uzyskania decyzji WZ podlegają umorzeniu, a już wydane decyzje tracą moc ex lege (art. 14 ust. 5-7 tej ustawy). Z kolei stary stan prawny (bez potrzeby stosowania art. 4) odnosi się do tych spraw zainicjowanych przed wejściem w życie ustawy odległościowej, w których toczą się postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę elektrowni wiatrowej (art. 13 ust. 3 i art. 14 ust. 6 tej ustawy). Ustawodawca w takim przypadku uznał, że dotychczasowy stan prawny będzie stosowany do inwestycji w postaci budowy elektrowni wiatrowych, które zbliżają się do fazy ich realizacji. Inwestycje będące na etapie przygotowawczym muszą zaś uwzględniać nowy stan prawny. Skoro zatem w niniejszej sprawie w dacie wejścia w życie ustawy odległościowej planowana przez S.M. inwestycja znajdowała się w fazie przygotowawczej, wcześniejszej niż postępowanie o wydanie decyzji WZ, to tym bardziej zasadna jest odmowa wyrażenia zgody na realizację tego przedsięwzięcia, z uwagi na niespełnienie wymogów z art. 4, niż w przypadku określonym w art. 15 ust. 3 ustawy odległościowej. Poza sporem jest zaś to, że dla terenu miejscowości W. gmina G. nie obowiązuje plan miejscowy oraz to, że w niniejszej sprawie warunek odległościowy z art. 4 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy odległościowej nie został spełniony, skoro planowana inwestycja obejmie budowę 1 elektrowni wiatrowej o maksymalnej wysokości wieży 65 m i maksymalnej wysokości całej konstrukcji nieprzekraczającej 85 m, na działce nr [...] w miejscowości W. , gdy tymczasem istniejące najbliższe zabudowania mieszkalne znajdują się w odległości (223-230 m), co wynika z raportu oddziaływania na środowisko z listopada 2013 r. W tej sytuacji Wójt Gminy G. właściwie zastosował przepis art. 154 Kpa w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 art. 6 pkt 7 i art. 16 ust. 2 ustawy odległościowej i odmówił zmiany negatywnej dla strony decyzji z dnia [...] grudnia 2013 r., a SKO w P. prawidłowo zaakceptowało tę decyzję. Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów Sąd uznał je za nieuzasadnione. Jak wskazano wyżej, skoro w niniejszej sprawie szczególne przepisy prawa (ustawy odległościowej) wyłączały możliwość wydania decyzji pozytywnej dla strony, to wbrew zasadzie ekonomiki postępowania administracyjnego byłoby analizowanie i ocena przez organy orzekające w sprawie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach m.in. wyników uzgodnienia RDOŚ i opinii PPIS, raportu odziaływania przedsięwzięcia na środowisko wraz z uzupełnieniami, czy też wyników postępowania z udziałem społeczeństwa, a następnie przedstawienie w uzasadnieniach wydanych decyzji stanowisk w tym zakresie. Sąd zwraca uwagę, że organ prowadzący postępowanie w 2014 r. i 2015 r. procedował w sprawie o zmianę decyzji z 2013 r. w trybie art. 154 Kpa, dążąc do wyjaśnienia sprawy, mając na uwadze przepis art. 87 ustawy, zd. pierwsze. W tym zakresie uzyskał m. in. opinię PPIS i uzgodnienie RDOŚ. Dopiero w dniu 19 lutego 2016 r. do Sejmu RP wpłynął poselski projekt ustawy odległościowej. Natomiast w dniu 22 czerwca 2016 r. zakończył się proces legislacyjny i Prezydent RP podpisał te ustawę (www.sejm.gov.pl). Zatem trudno zarzucić organom, że wówczas prowadziły w tej sprawie, celem wyjaśnienia okoliczności wynikających z art. 80 ust. 1 i art. 85 ust. 2 w zw. z art. 87 ustawy. Podnoszona przez skarżącego kwestia przewlekłości prowadzonego przez organy postępowania wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy. W tym zakresie stronie przysługiwały stosowne środki prawne - zażalenie do organu wyższego stopnia lub wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (art. 37 § 1 Kpa), a następnie skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.). Podnoszona przez S.M. okoliczność poniesienia znacznej szkody poprzez zainwestowanie dużych środków finansowych w realizację planowanego przedsięwzięcia, które w kolejnych decyzjach nie uzyskało akceptacji organów właściwych w sprawie o wydanie środowiskowych uwarunkowań, także wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy. Okoliczność istnienia w okolicy wcześniej wybudowanych ferm wiatrowych również nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy. Zarzut naruszenia art. 155 Kpa jest niezasadny, z tego względu, że na podstawie decyzji Wójta Gminy G. z dnia [...] grudnia 2013 r. strona nie nabyła prawa. Organy orzekały w niniejszej sprawie na podstawie przepisu art. 154 Kpa, co wynika z treści ich decyzji. Sąd nie podziela stanowiska skarżącego, że przepis art. 4 ust. 1 ustawy odległościowej ma jedynie znaczenie przy tworzeniu planów zagospodarowania przestrzennego i lokalizacji ferm wiatrowych. Z przepisów ustawy z dnia 20 maja 2016 r. wynika, że dotyczy ona nie tylko lokalizacji, ale także budowy lądowych ferm wiatrowych (art. 1 tej ustawy). Faktem jest to, że z przepisu art. 3 tej ustawy wynika, iż lokalizacja elektrowni wiatrowej następuje wyłącznie w planie miejscowym. Skarżący pomija jednak to, że wymogi odległościowe wymienione w art. 4 ust. 1 odnoszą się nie tylko do lokalizacji tego rodzaju inwestycji w planie miejscowym, ale i samej budowy elektrowni wiatrowych. Te zaś wymogi w każdej toczącej się sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, także sprawie tego rodzaju toczącej się w trybie nadzwyczajnym, musi uwzględnić organ, co wynika z art. 6 pkt 7 w zw. z art. 16 ust. 2 tej ustawy. Jeżeli chodzi o art. 87 ustawy Sąd stoi na stanowisku, że przepis ten nie stanowi samodzielnej podstawy prawnej do wydania decyzji zmieniającej wcześniejszą decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis ten w sensie materialnym nakazuje stosować odpowiednio zasady z działu V oraz działu VI obowiązujące przy wydawaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w postępowaniach zwyczajnych. Tryb postępowania w sprawie zmiany tego rodzaju decyzji regulują przepisy art. 154, art. 155 w zw. z art. 87 ustawy, czy art. 161 § 1 i 2 Kpa. Zastosowania nie znajduje natomiast przepis art. 163 Kpa, ponieważ ustawa nie zawiera szczególnych przepisów w sprawie zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Mając na uwadze to, że tryb zmiany decyzji z art. 154 Kpa nie może doprowadzić do wydania decyzji stojącej w sprzeczności z prawem, przepis art. 87 zd. pierwsze należy rozumieć w ten sposób, że w sytuacji, gdy przepis szczególny nie stoi na przeszkodzie w wydaniu decyzji zmieniającej organ działający w tym trybie wyjaśnia sprawę stosując odpowiednio przepisy z działu V oraz działu VI ustawy, tak jak organ działający w postępowaniu zwykłym. Przepis art. 87 zd. pierwsze stanowi bowiem, że przepisy działu V oraz działu VI stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany decyzji (a więc w przypadku wykluczenia na wstępie okoliczności uniemożliwiających uwzględnienie wniosku o zmianę). Jeżeli natomiast obowiązujący stan prawny w dacie wydawania decyzji zmieniającej jest tego rodzaju, że organ zobligowany jest odmówić zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wówczas nie dochodzi do odpowiedniego stosowania przepisów działu V oraz działu VI ustawy. Na marginesie Sąd zauważa, że w dniu 2 grudnia 2016 r. wpłynął do Trybunału Konstytucyjnego wniosek grupy posłów na Sejm RP o zbadanie konstytucyjności przepisów art. 4 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ustawy odległościowej w oparciu o wskazane we wniosku wzorce konstytucyjne. Wniosek ten został zarejestrowany pod sygn. akt K 51/16. Gdyby okazało się, że Trybunał Konstytucyjny orzekł o ich niezgodności ze stosownymi przepisami Konstytucji RP, wówczas strona miałaby możliwość wystąpienia o wznowienie postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją w oparciu o podstawę wznowienia z art. 145a Kpa. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło