IV SA/Wa 162/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Groński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Zyglewska Sędzia WSA Anna Szymańska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi A. A. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego S. A. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odcisków linii papilarnych - uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. znak: [...]. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...], zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez małoletnią A.A. reprezentowaną przez przedstawiciela ustawowego S.A., na podstawie art. 59 k.p.a. odmówiło skarżącej przywrócenia terminu do złożenia odcisków linii papilarnych. Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że S.A. w dniu 31 października 2014 r. (data nadania w urzędzie pocztowym) zwróciła się do Wojewody [...] o udzielenie jej małoletniej córce A.A. zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Organ I instancji pismem z 14 listopada 2014 r. na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. wezwał S.A. (matkę skarżącej) do uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania, braków formalnych wniosku (uzupełnienia wszystkich części wniosku oraz złożenia kopii ważnego dokumentu podróży lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość). Wojewoda, działając na podstawie art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2013, poz. 1650) zobowiązał również przedstawiciela ustawowego cudzoziemki do osobistego stawiennictwa w urzędzie, w terminie 7 dni od dnia odebrania pisma, pod rygorem pozostawienia bez rozpoznania wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie. Ponadto, powołując art. 106 ust. 4 tej ustawy wezwał małoletnią do stawiennictwa w urzędzie w terminie 7, dni celem złożenia odcisków linii papilarnych. Niniejsze pismo zostało doręczone przedstawicielowi ustawowemu małoletniej 20 listopada 2014 r. W piśmie z dnia 9 stycznia 2015 r. S.A. złożyła wniosek o "przywrócenie terminu linii papilarnych moich dzieci". Wnioskodawczyni oświadczyła, że z uwagi na chorobę dzieci nie mogła stawić się w urzędzie i w związku z tym wnosi o wyznaczenie nowego terminu. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lutego 2015 r. nr [...] odmówił skarżącej przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie. W uzasadnieniu organ podał, że wnioskodawczyni nie uprawdopodobniła okoliczności wskazujących na brak jej winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. W rozpoznawanej sprawie strona dopuściła się zaniedbania, którego nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu. W związku z tym nie ma podstaw prawnych do przywrócenia terminu. W dniu 23 lutego 2015 r. S.A. złożyła zażalenie na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu, podnosząc, że z uwagi na błąd w akcie urodzenia dziecka oraz jego chorobę nie mogła uzupełnić w terminie braków wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowieniem z [...] kwietnia 2015 r. (nr [...]), na podstawie art. 127 § 2 i art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził m. in., że przedstawicielka ustawowa skarżącej we wniosku z 9 stycznia 2015 r. domagała się przywrócenia terminu do złożenia odcisków linii papilarnych przez małoletnią cudzoziemkę, nie zaś przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy zalecił Wojewodzie [...] aby ten ponownie rozpoznając sprawę uwzględnił, że termin do złożenia odcisków linii papilarnych przez cudzoziemca ubiegającego się o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie w Polsce, jest terminem prawa materialnego który nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 k.p.a. Wojewoda [...] postanowieniem z [...] lipca 2015 r. (nr [...]) odmówił skarżącej przywrócenia terminu do złożenia odcisków linii papilarnych. Organ I instancji, kierując się wytycznymi organu odwoławczego przyjął, że termin do dokonania tej czynności procesowej nie podlega przywróceniu. Organ odwoławczy postanowieniem z [...] listopada 2015 r. (nr [...]) utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] lipca 2015 r. A.A. reprezentowana przez przedstawiciela ustawowego S.A. zaskarżyła postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] listopada 2015 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W uzasadnieniu skargi podniosła, że z przyczyn obiektywnie niezależnych, nie miała możliwości dochowania ustawowego terminu do uzupełnienia żądanych braków wniosku o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie w Polsce. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Z przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest obowiązany do zbadania jego legalności w pełnym zakresie, nie ograniczając się do zarzutów skargi. Bierze więc z urzędu naruszenia prawa, których nie dostrzegła strona wnosząca skargę. Skarga może być zatem uwzględniona niezależnie od zasadności podniesionych w niej zarzutów. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Przedmiotem skargi jest postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji (Wojewody [...]) w sprawie odmowy przywrócenia skarżącej terminu do złożenia odcisków linii papilarnych, w związku z jej wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie w Polsce. W zaskarżonym postanowieniu organ przyjął, że termin do złożenia odcisków linii papilarnych przez osobę ubiegającą się o uzyskanie zezwolenia na zamieszkanie w Polsce jest terminem prawa materialnego, o którym mowa w art. 58 k.p.a. i nie jest możliwe jego przywrócenie. Z przebiegu sprawy administracyjnej wynika jednak, że skarżąca – matka małoletniej ubiegającej się o zezwolenie na zamieszkanie w Polsce przede wszystkim nie dopełniła wynikającego z art. 105 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach obowiązku złożenia wniosku o zezwolenie w obecności małoletniej. W konsekwencji nie dopełniła obowiązku złożenia przez małoletnią w chwili składania wniosku, odcisków linii papilarnych (art. 99 ust. 1 pkt 11 ustawy). Przepis art. 105 ust. 2 ustawy stanowi, że jeżeli wniosek o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy nie został złożony przez cudzoziemca osobiście, wojewoda wzywa go do osobistego stawiennictwa w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Zdaniem Sądu ten sam rygor (wezwanie do osobistego stawiennictwa) należy zastosować w przypadku, gdy wniosek o zezwolenie nie został złożony w obecności małoletniego wnioskodawcy, który ukończył 6 lat (art. 105 ust. 4). Z treści art. 99 pkt 11 ustawy wynika z kolei, że odciski linii papilarnych odbiera się przy (osobistym) złożeniu wniosku o zezwolenie. A zatem żądanie przez skarżącą przywrócenia terminu w sytuacji, gdy wniosek o zezwolenie nie został złożony w obecności jej małoletniej córki należało potraktować przede wszystkim jako żądanie umożliwienia jej uzupełnienia braku osobistego stawiennictwa w urzędzie i przy tej okazji – złożenia odcisków linii papilarnych. Skoro w świetle przywołanych przepisów prawnych dopuszczalne jest przywrócenie terminu do osobistego stawiennictwa małoletniego wnioskodawcy w związku ze złożeniem wniosku o zezwolenie, to tym samym należałoby uznać za dopuszczalne przywrócenie terminu do złożenia przez wnioskodawcę odcisków linii papilarnych. Obie te czynności zostały bowiem powiązane w czasie. Dopuszczenie możliwości przywrócenia terminu do złożenia odcisków linii papilarnych wraz z przywróceniem terminu do osobistego stawiennictwa wnioskodawcy w urzędzie nie stoi w sprzeczności z art. 99 ust. 11 ustawy, według którego niedopełnienie obowiązku złożenia odcisków linii papilarnych przy złożeniu wniosku uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia zezwolenia. Należy bowiem przyjąć, że ten przepis ma zastosowanie wówczas, gdy wnioskodawca przy składaniu wniosku osobiście nie dopełnił tego obowiązku (np. odmówił złożenia odcisków palców). Natomiast wtedy, gdy nie złożył wniosku osobiście i w rezultacie nie miał możliwości złożenia odcisków linii papilarnych, ma zastosowanie art. 105 ust. 2 i 4 ustawy. A więc jeżeli nie usunął tych braków w wyznaczonym terminie, wniosek o zezwolenie pozostawia się bez rozpoznania. Sąd orzekający w niniejszym składzie nie podziela zatem stanowiska wyrażonego w tej sprawie przez organy obu instancji, że po pierwsze - skarżąca domagała się jedynie przywrócenia terminu do złożenia odcieków linii papilarnych, po drugie zaś, że ten termin ma charakter materialnoprawny i dlatego nie podlega przywróceniu. Należy jeszcze raz podkreślić, że jeżeli z art. 99 pkt 11 ustawy wynika, że terminem do złożenia odcisków linii papilarnych jest termin osobistego złożenia wniosku o zezwolenie lub termin osobistego stawiennictwa przy tej okazji małoletniego, w imieniu którego wniosek jest składany, to prawnie dopuszczalna możliwość przywrócenia terminu do osobistego stawiennictwa wnioskodawcy w urzędzie powinna, siłą rzeczy, dotyczyć również złożenia odcisków linii papilarnych. Na zakończenie Sąd stwierdza, że Wojewoda [...] nie był związany wytycznymi Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zawartymi w postanowieniu z [...] kwietnia 2015 r., wydanym na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zatem wytyczne dla organu I instancji mogą obejmować jedynie kwestie dotyczące wyjaśnienia określonych okoliczności faktycznych sprawy, Nie jest natomiast dopuszczalne związanie organu I instancji oceną prawną organu odwoławczego. W k.p.a. nie ma bowiem przepisu (stanowiącego odpowiednik art. 153 p.p.s.a.) zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Wynika z tego, że organ I instancji bezpodstawnie uznał się za związany błędnym poglądem prawnym, wyrażonym w decyzji kasacyjnej z [...] kwietnia 2015 r. Z powyższych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i art. 135 w związku z art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.