IV SA/Wa 1620/10
WyrokWSA w Warszawie2010-11-03
Skład orzekający: Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Marta Laskowska-Pietrzak, Teresa Zyglewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmowna w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego z 1977 r. była prawidłowa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi była prawidłowa, ponieważ organ właściwie ustalił, że gospodarstwo rolne wykazywało niski poziom produkcji rolnej, co stanowiło przesłankę do jego przejęcia na własność Państwa za rentę zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z 29 maja 1974 r. Ponadto organ zapewnił udział w postępowaniu wszystkim uprawnionym spadkobiercom i właścicielom nieruchomości, a zarzuty skarżącego co do braku dowodów były nieuzasadnione.Stan faktyczny
W 1977 r. Naczelnik Miasta M. i Wojewoda wydali decyzje o przejęciu gospodarstwa rolnego A. M. na rzecz Skarbu Państwa za rentę z powodu niskiego poziomu produkcji rolnej. Spadkobiercy zaskarżyli te decyzje, podnosząc, że grunty były uprawiane. Minister Rolnictwa w 2002 i 2003 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, które zostały uchylone przez WSA w Warszawie w 2004 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Minister w 2010 r. ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, co zostało zaskarżone przez Z. M.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (spr.), Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant ref. staż. Marek Bereziński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi po rozpoznaniu wniosku złożonego przez Z. M. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1977 r. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ przedstawił następujący stan sprawy.
Naczelnik Miasta M. decyzją z dnia [...] maja 1977 r. wydaną na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. z 1974 r., Nr 21, poz. 118) orzekł z urzędu o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa, za rentę, gospodarstwa rolnego położonego w M., ul. [...] wraz z zabudowaniami o łącznej powierzchni 5,75, stanowiącego byłą własność A. M.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1977 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Miasta M.
Spadkobiercy A. M. (Z. M., W. Z., J. K., T. K., J. K., J. C., E. C., J. K., K. K., W. K., E. S., P. M., R. M.) wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji z 1977 r. Wnioskodawcy podnieśli, że wbrew ustaleniom zawartym w powyższych decyzjach, przejęte grunty były systematycznie uprawiane i nie wykazywały niskiego poziomu produkcji rolnej.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] lipca 2002 r. odmówił stwierdzenia nieważności powyższych decyzji. Organ ustalił, że: 1/ z gospodarstwa o powierzchni 5,75 ha tylko 0,62 ha było wykorzystywane rolniczo, 2/ właścicielka utrzymywała się z krawiectwa, a nie z rolnictwa, 3/ nie prowadziła chowu inwentarza oraz nie uprawiała zbóż i ziemniaków, 4/ w odwołaniu od decyzji Naczelnika Miasta M. zakwestionowała zbyt niską jej zdaniem wycenę gospodarstwa nie zaprzeczając twierdzeniom, że nie uprawia ziemi i nie prowadzi chowu inwentarza.
Następnie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] września 2003 r. utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2003 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 września 2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 4246/03 uchylił powyższe decyzje wskazując m.in., że 1/ organ nie zapewnił w prowadzonym postępowaniu udziału wszystkim następcom A. M. oraz aktualnym właścicielom nieruchomości wchodzących w skład przejętego gospodarstwa, 2/ szereg twierdzeń organu nie znalazło uzasadnienia w materiale dowodowym, w szczególności brak dowodu, że gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. ponownie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1977 r. i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r.
Z. M. wystąpił z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w pierwszej kolejności uzasadnił legitymację prawną wnioskodawców do występowania w niniejszym postępowaniu.
Organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na podstawie przepisów art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. W świetle tego przepisu gospodarstwo rolne obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych mogło być przejęte na rzecz Skarbu Państwa z urzędu, w przypadku spełnienia dwóch warunków – osiągnięcia przez rolnika wskazanego w ustawie wieku oraz wykazywania przez gospodarstwo niskiego poziomu produkcji rolnej. Podstawami faktycznymi wydanych orzeczeń z 1977 r. było przyjęcie, że gospodarstwo rolne A. M. obejmowało w dacie przejęcia co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, właścicielka gospodarstwa spełniała wymagany ustawą wiek – 60 lat, a gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji.
Pierwsza i druga z powyższych podstaw faktycznych orzeczeń nie budzi wątpliwości. Wnioskodawcy kwestionują natomiast ustalenia faktyczne poczynione przez organ tj. przyjęcie, że przedmiotowe gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej.
Podstawą uznania przez organy orzekające, że przedmiotowe gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej były ustalenia dokonane przez zespół specjalistów w dniu 19 listopada 1976 r. i zawarte w protokole lustracji gospodarstwa. W protokole tym stwierdzono, że w latach 1975-76 rolniczo wykorzystywano grunty o powierzchni 0,62 ha, zaś pozostałej części gruntów nie wykorzystywano. Gospodarstwo było częściowo użytkowane przez dzierżawców, pozostała część leżała odłogiem ze względu na podeszły wiek właścicielki. W gospodarstwie brak było inwentarza żywego, właścicielka nie kontraktowała płodów rolnych, nie odnawiała nasion zbóż i sadzeniaków, nie stosowała nawożenia organicznego ani mineralnego, nie stosowała chemicznych środków ochrony roślin, grunty były zachwaszczone. Protokół zakończony został stwierdzeniem, że "gospodarstwo należy zaliczyć do kategorii wykazujących niski poziom produkcji rolnej wskutek zaniedbania".
Organ wskazał, że w zgromadzonych materiałach znajdują się również inne dokumenty potwierdzające zasadność zaliczenia gospodarstwa A. M. do kategorii "wykazujących niski poziom produkcji rolnej wskutek zaniedbania":
1/ notatka służbowa z dnia 30 marca 1977 r. – wynika z niej, że A. M. nie pobierała żadnej renty ani emerytury oraz, że mieszka w zaniedbanym drewnianym budynku, który od wielu lat nie był remontowany. Gospodarstwo leży odłogiem, rodzina nie wykazuje zainteresowania, ani warunkami w jakich mieszka A. M., ani zagospodarowaniem jej gospodarstwa;
2/ odwołanie A. M. z dnia 30 maja 1977 r., w którym właścicielka nie kwestionuje zaliczenia jej gospodarstwa jako wykazującego niski poziom produkcji rolnej, lecz nie zgadza się ze zbyt niską kwotą ustaloną jako wartość gospodarstwa;
3/ pismo Wojewódzkiego Biura Geodezji i Terenów Rolnych w [...] z dnia 6 czerwca 1977 r., z którego wynika, że grunty uprawiane prze dzierżawców – tylko w części były właściwie wykorzystywane rolniczo, a na pozostałej części prowadzony był wypas bydła. Połowa gruntów zaś leżała odłogiem.
W celu ustalenia jaka powierzchnia gospodarstwa była przedmiotem dzierżawy oraz w jakich okresach miała ona miejsce, przesłuchano świadków: B. S., A. J. oraz W. G. Z zeznań świadków wynika, że dzierżawione były grunty o łącznej powierzchni nie większej niż 0,8798 ha. W ocenie organu naczelnego, powyższe zeznania w żaden sposób nie podważają ustaleń dokonanych przez organy orzekające o przejęciu gospodarstwa A. M..
Reasumując, w ocenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi ustalenia faktyczne dokonane przez organy były zgodne ze stanem rzeczywistym, co w pełni uprawniało je do uznania przedmiotowego gospodarstwa za wykazujące niski poziom produkcji rolnej w rozumieniu art. przepisów art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne.
Skargę na powyższą decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Z. M. W uzasadnieniu skargi wskazał, że w aktach sprawy nie ma dowodu potwierdzającego, że przedmiotowe gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a bez dokonania jednoznacznych ustaleń w tym zakresie organ nadzoru nie może prawidłowo ocenić zgodności z prawem kwestionowanej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Organ administracji orzekający w niniejszej sprawie, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest oceną prawną zawartą w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 4246/03 zgodnie z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)
W piśmiennictwie (J.P. Tarno "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze, Warszawa 2004, str. 223) podkreśla się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego
Naruszenie przez organy administracyjne postanowień powołanego przepisu powoduje konieczność - w razie złożenia na tej podstawie skargi - uchylenia zaskarżonej decyzji, zaś niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej.
Orzekający uprzednio w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał m.in., że 1/ organ nie zapewnił w prowadzonym postępowaniu udziału wszystkim następcom A. M. oraz aktualnym właścicielom nieruchomości wchodzących w skład przejętego gospodarstwa, 2/ szereg twierdzeń organu nie znalazło uzasadnienia w materiale dowodowym, w szczególności brak dowodu, że gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej.
Mając na uwadze wskazanie Sądu dotyczące zapewnienia udziału w postępowaniu wszystkim spadkobiercom A. M. oraz aktualnym właścicielom nieruchomości organ dokonał ustaleń w tym zakresie na podstawie postanowień Sądu Rejonowego w M.: z dnia [...] listopada 1984 r. (sygn.akt [...]), z dnia [...] lipca 1992 r. (sygn.akt [...]), z dnia [...] stycznia 1993 r. (sygn.akt [...]), z dnia [...] maja 2000 r. (sygn.akt [...]), z dnia [...] października 2000 r. (sygn.akt [...]), z dnia [...] sierpnia 2001 r. (sygn.akt [...]), z dnia [...] lutego 2002 r. (sygn.akt [...]) oraz z dnia [...] marca 2004 r. (sygn.akt [...]). Organ zapewnił więc udział w postępowaniu następującym osobom: Z. M., W. Z., J. K., T. K., J. K., J. C., E. C., J. K., K. K., W. K., E. S., P. M., R. M. oraz M. Z., M. P. i W. P.
Odnośnie drugiego ze wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku, że szereg twierdzeń organu nie znalazło uzasadnienia w materiale dowodowym, w szczególności brak dowodu, że gospodarstwo wykazywało niski poziom produkcji rolnej to wskazać należy, że po wyroku Sądu, w trakcie rozpatrywania sprawy przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi odnalezione zostały w 2007 r. oryginalne akta sprawy dotyczące przejęcie gospodarstwa A. M.
W odnalezionych aktach sprawy oraz innych zgromadzonych przez organ znajdują się:
1/ protokół z przeprowadzenia lustracji gospodarstwa rolnego przeprowadzony dnia 19 listopada 1976 r. Wskazano w nim m.in. że gospodarstwo częściowo użytkowane jest przez dzierżawców, pozostała część leży odłogiem, właścicielka nie kontraktuje produktów rolnych, nie odnawia nasion zbóż i sadzeniaków, nie stosuje nawożenia (organicznego i mineralnego),
2/ odwołanie A. M. od decyzji Naczelnika Miasta M., w którym odwołująca wskazała, że " działki na własność Państwa nie oddam, gdyż rażąca jest wartość majątku gospodarstwa", "rolnictwa nie było źródłem mego utrzymania"
Odnosząc się do wskazanych przez skarżącego Z. M. argumentów zawartych m.in. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2010 r., że "Rodzina była zainteresowana przejęciem ziemi, na co jednak nie było szans, z uwagi na inne plany gminy" to zacytować należy fragment z notatki służbowej z dnia 30 marca 1977 r. spisanej na okoliczność przejęcia gospodarstwa. Wynika z niej, że A. M. zamieszkiwała w budynku drewnianym, walącym się, dziury w suficie i dachu, od lat nie remontowanym. Mieszkanie opalane było piecem przenośnym, dym dostawał się do mieszkania, z uwagi na brak opału (drewna lub węgla), opala liśćmi zagrabionymi z podwórza. Zapytana rodzinę A. M. odpowiedziała, że własnych dzieci nie miała, rodzice zmarli, a rodzina w ogóle nie interesuje się jej losem, chociaż zamieszkuje w N.".
Oceniając decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2010 r. wskazać należy, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Należy pamiętać, iż ewentualne zaistnienie wad ocenia się według stanu faktycznego i prawnego sprawy, istniejącego w dacie wydawania decyzji kwestionowanej w postępowaniu nieważnościowym.
Zadaniem organu, prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji, jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie takie ma zatem odrębną podstawę prawną i nie może być traktowane tak, jakby jego przedmiotem było ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego.
W myśl art. 9 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz.U. z 1974 r., Nr 21, poz. 118) gospodarstwo rolne przejmowane było na własność Państwa w dwóch różnych sytuacjach wyszczególnionych w ustępie 1 i 2 tego przepisu. Zgodnie z art. 9 ust. 1 Państwo na wniosek rolnika przejmowało na własność gospodarstwo rolne za rentę, jeżeli przekazał on wszystkie nieruchomości wchodzące w skład tego gospodarstwa, obejmujące, co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, a ponadto:
1) osiągnął wiek 65 lat mężczyzna, a 60 lat kobieta albo
2) zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Z kolei w myśl art. 9 ust. 2 powołanej ustawy gospodarstwo rolne określone w ust. 1 mogło być przejęte na własność Państwa za rentę również z urzędu, jeżeli wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek 60 lat mężczyzna, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów.
W myśl tego przepisu, tj. art. 9 ust. 2 ustawy o przejmowaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, który był podstawą wydania zakwestionowanej decyzji, gospodarstwo rolne obejmujące, co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych, mogło być przejęte na własność Państwa za rentę również z urzędu, jeżeli wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek 60 lat mężczyzna, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów, w myśl przepisów o powszechnym zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
Z powyższego wynika, że przed wydaniem decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego, organ prowadzący postępowanie administracyjne winien był w pierwszej kolejności ustalić, czy gospodarstwo rolne kwalifikuje się do zaliczenia, jako wykazujące niski poziom produkcji rolnej, a następnie ustalić, czy rolnik spełnia ustawowe warunki pozwalające na przejęcie gospodarstwa rolnego z urzędu na własność Państwa za rentę.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 czerwca 1998 r. wydanym w sprawie sygn. akt II SA 456/98 (LEX nr 41828) stwierdził, że wydanie decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa poprzedzały dwa postępowania wyjaśniające: pierwsze - prowadzone w celu wydania opinii, że gospodarstwo rolne kwalifikuje się do zaliczenia, jako wykazujące niski poziom produkcji rolnej, drugie - ustalające, że rolnik odpowiada ustawowym warunkom dopuszczającym przyjęcie gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę.
Z dołączonych akt administracyjnych wynika, że A. M. była właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,65 ha. Gospodarstwo składało się z następujących rodzajów użytków: rola 2,78, pastwisko 0,25, łąka 1,27, las 1,34, grunt budowlany 0,09.
W dniu 19 listopada 1976 r. został sporządzony protokół z przeprowadzenia lustracji gospodarstwa rolnego A. M. przez zespół specjalistów złożony z trzech osób. Z protokołu wynika, że właścicielka lustrowanego gospodarstwa rolnego odmówiła wyjaśnień co do swego gospodarstwa.
Po przeprowadzeniu badań stwierdzono, że z gruntów o ogólnej powierzchni 5,75 ha wykorzystywano rolniczo w 1975 r. – 0,62 ha, w 1976 r. – 0,62 ha. Gospodarstwo częściowo użytkowane przez dzierżawców, reszty gruntów nie wykorzystywano z uwagi na podeszły wiek właścicielki gospodarstwa. A. M. nie posiadała inwentarza żywego, właścicielka nie kontraktowała płodów rolnych, nie odnawiała nasion zbóż i sadzeniaków, nie stosowała nawożenia organicznego ani mineralnego, nie stosowała chemicznych środków ochrony roślin, grunty były zachwaszczone. Zespół badający gospodarstwo rolne A. M. zaliczył je do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania. Protokół został podpisany przez osoby biorące udział w lustracji gospodarstwa rolnego.
Jak już wyżej wskazano, sama ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przejmowaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne nie określała trybu kwalifikowania gospodarstw rolnych, jako wykazujących niski poziom produkcji rolnej. Tryb tej kwalifikacji określony w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów nie musiał być w sprawie ściśle stosowany, gdyż rozporządzenie to było aktem wykonawczym do ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych, a nie do ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przejmowaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne. Sam protokół z dnia 19 listopada 1976 r. z przeprowadzenia lustracji gospodarstwa rolnego A. M. odpowiada wymogom art. 68 kpa. Treść protokołu wskazuje, że przedmiotowe gospodarstwo rolne wykazywało niski poziom produkcji rolnej w rozumieniu art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. Skoro jedną z przesłanek przejęcia gospodarstwa rolnego na własność Państwa za rentę było ustalenie, że gospodarstwo to wykazuje niski poziom produkcji rolnej to w odniesieniu do gospodarstwa rolnego stanowiącego własność A. M. przesłanka ta została ustalona. Należy zauważyć, iż sama A. M. nie kwestionowała ustalenia, że jej gospodarstwo wykazuje niski poziom produkcji rolnej, co wynika wprost z treści odwołania od decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r.
Z akt sprawy wynika również, że A. M. spełniała warunki związane z wiekiem określone w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r.
Powyższe wskazuje, iż w przypadku gospodarstwa rolnego A. M. spełnione zostały ustawowe przesłanki z art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przejmowaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne i dało możliwość przejęcia tego gospodarstwa z urzędu na własność Państwa za rentę.
Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosował przepisy procedury administracyjnej, tym samym za nieuzasadnione należy uznać zarzuty wskazane w skardze, a dotyczące nieprawidłowego prowadzenia postępowania.
Mając powyższe na względzie Sąd działając na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło