IV SA/Wa 1621/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran (spr.), Protokolant Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lutego 2010 r. sprawy ze skargi T. M. i W. M. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących T. M. i W. M. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...] Wojewoda [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, że zespół dworsko-parkowy wchodzący w skład nieruchomości ziemskiej pn. G., zapisanej w księdze hipotecznej Rep. hip. [...] nie podlegał przejęciu na rzecz Państwa na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. T. M. i W. M. reprezentowani przez adw. J. K. wystąpili do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia w/w zażalenia. Uzasadniając postanowienie organ wskazał, iż pełnomocnik skarżących uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia. Zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008r. zostało doręczone pełnomocnikowi skarżących w dniu 17 grudnia 2008 r. Zatem siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia upłynął w dniu 24 grudnia 2008r. Tymczasem zażalenie zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 2 stycznia 2009 r., a więc z uchybieniem ustawowego terminu. Do zażalenia skarżący dołączyli wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia uzasadniając, iż nie wniosła zażalenia w terminie z uwagi na zamknięcie w dniu 24 grudnia 2008 r. placówki Poczty Polskiej w R. już o godzinie 16:00, przy czym żadna inna placówka w miejscu pobytu pełnomocnika po tej godzinie również nie pracowała. W ocenie organu niedotrzymanie ustawowego terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. jest przez stronę zawinione. Pełnomocnik nie dołożyła należytej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Doświadczenie życiowe nakazuje przewidzieć, iż w dniu 24 grudnia, tj. Wigilii Bożego Narodzenia placówki Poczty Polskiej mogą być otwarte krócej niż zazwyczaj. Pełnomocnik mógł rozeznać się w sprawie godzin urzędowania placówek i ewentualnie skorzystać z usługi innego doręczyciela. Skargę na to rozstrzygnięcie złożyli T. M. i W. M. reprezentowani przez adw. J. K. zarzucając naruszenie art. 58 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie w skutek błędnego stwierdzenia, że pełnomocnik strony nie dochowała należytej staranności, a tym samym że niedochowanie terminu zostało zawinione oraz wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i stwierdzenie, że nie podlega ono wykonaniu oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania wg norm przepisanych. Pełnomocnik skarżących podniosła, iż postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. zostało doręczone do Kancelarii pełnomocnika w dniu 17 grudnia 2008 r. Zatem termin do wniesienia środka odwoławczego upływał w dniu 24 grudnia 2008 r. W dniu 24 grudnia 2008 r. pełnomocnik przebywała u rodziny w R. – w mieście, w którym działa placówka Poczty Polskiej 24 godziny na dobę także w niedziele i święta. Ponieważ dzień 24 grudnia nie był dniem wolnym od pracy, placówka ta winna działać co najmniej do godz. 24:00. Po przybyciu na pocztę o godz. 17.00 okazało się, że poczta tego dnia otwarta była do godz. 16.00. Również żadna inna poczta w R. już nie pracowała i nie było możliwości aby dotrzeć do innej miejscowości, w której działała o tej porze placówka Poczty Polskiej. Tym samym niemożność nadania zażalenia powstała bez winy pełnomocnika. Zdaniem pełnomocnika postanowienie nie byłoby zasadne nawet wówczas, gdyby chodziło o miejscowość, w której z zasady placówki Poczty nie działają w dni wolne od pracy i Święta lub działają krócej. Wigilia nie jest bowiem ani świętem, ani dniem wolnym od pracy, ani nie była sobotą w czasie której urzędy pocztowe bądź to nie działają, bądź działają krócej. Pełnomocnik podkreśliła, iż w R. placówka Poczty przy dworcu PKP działa non stop przez 24 godziny na dobę, także w niedzielę i święta. Taka informacja widnieje na drzwiach urzędu pocztowego oraz w Internecie, co zostało sprawdzone w dniu 24 grudnia 2008 r. na stronie internetowej Poczty Polskiej. Pełnomocnik miała prawo sądzić na podstawie informacji sprawdzonej na stronie internetowej, iż w Wigilię praca urzędu będzie odbywała się w godzinach takich jak zwykle urząd pracuje. Tym bardziej, że wielokrotnie przebywając w R. korzystała z tej placówki w dni wolne od pracy, w święta, w godzinach wieczornych oraz nocnych i nigdy wcześniej taka sytuacja nie miała miejsca. Zatem w powyższych okolicznościach trudno mówić o zawinionym uchybieniu terminu do złożenia środka zaskarżenia. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem Sądu, wydając zaskarżone postanowienie, organ naruszył art. 7 i art. 77 § 1 kpa, gdyż nie wyjaśnił w sposób dostateczny okoliczności, na które pełnomocnik skarżących powoływała się we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia. Zgodnie z art. 58 § 1 K.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 K.p.a.). Z powyższej regulacji wynika, że uchybiony termin należy przywrócić pod warunkiem, że zostaną spełnione łącznie cztery przesłanki, tj.: 1) zainteresowany wystąpi z wnioskiem o przywrócenie danego terminu, 2) zainteresowany uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, 3) wniosek o przywrócenie terminu zostanie wniesiony w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, 4) jednocześnie z wniesieniem tego wniosku zostanie dokonana czynność, dla której dokonania był określony termin. Odnosząc się do obowiązku uprawdopodobnienia, zauważyć należy, iż uprawdopodobnić to znaczy stworzyć w świadomości organu orzekającego w danej sprawie przekonanie o prawdopodobieństwie danego faktu. Oznacza to, iż strona powinna uprawdopodobnić, że pomimo zachowania należytej staranności nie mogła dokonać danej czynności, w przypadku sprawy wnieść w terminie odwołania. Należy także zaznaczyć, że powyższa przeszkoda musi występować stale przez cały okres biegu terminu przepisanego dla realizacji tej czynności (wyrok NSA z 7.07.2009r., sygn. akt II OSK 1121/08). W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że zażalenie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu pełnomocnik skarżących nadała na poczcie w dniu 2 stycznia 2009 r., a więc po upływie terminu do wniesienia zażalenia, który upłynął w dniu 24 grudnia 2008 r. W uzasadnieniu wniosku z dnia 2 stycznia 2009 r. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia pełnomocnik podała, iż zamknięcie o godzinie 16.00 urzędu pocztowego w R. działającego 24 godziny na dobę, także w niedziele i święta uniemożliwiła jej dokonanie w terminie czynności, dla której określony był ten termin. Wobec tych informacji, organ powinien ustalić godziny urzędowania placówki Poczty Polskiej przy budynku dworca PKP w R. oraz jakie godziny urzędowania zostały określone przez dyrekcję Poczty dla tej placówki w dniu 24 grudnia 2008r., a także czy na terenie R. w tym dniu działała inna placówka pocztowa dłużej niż po godzinie 17-tej. Dopiero po wyjaśnieniu tej kwestii organ uprawniony był do wydania rozstrzygnięcia co do wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Przypomnieć należy, iż stosownie do art. 7 kpa, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto spoczywa na nim także obowiązek wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny materiału dowodowego ( art. 77 § 1 kpa). Złamanie powyższych zasad, w ocenie Sądu mogło mieć wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji musiało prowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Rozpoznając ponownie sprawę, organ uwzględni powyższe uwagi i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach orzeczono na podstawie art. 242 cyt. ustawy.