IV SA/Wa 1622/14

WyrokWSA w Warszawie2014-11-07

Skład orzekający: Katarzyna Golat, Łukasz Krzycki, Beata Sobocha

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony, mimo że organizacja wykazała cele statutowe związane z ochroną środowiska i podniosła argumenty dotyczące potencjalnego negatywnego wpływu planowanego przedsięwzięcia na środowisko?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej naruszył przepisy prawa procesowego, w szczególności obowiązek wnikliwego wyjaśnienia sprawy i uzasadnienia orzeczenia, odmawiając organizacji społecznej dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Organ nie dokonał należytej analizy argumentów podniesionych przez organizację, dotyczących potencjalnych negatywnych oddziaływań przedsięwzięcia na środowisko, takich jak przekroczenie norm jakości powietrza, hałasu czy kumulacja oddziaływań. Brak takiej analizy i ustosunkowania się do podniesionych kwestii stanowi istotne naruszenie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie "Z." złożyło skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. odmawiające Stowarzyszeniu udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia (garaże i parking). Stowarzyszenie argumentowało, że jego udział jest uzasadniony celami statutowymi i interesem społecznym, wskazując na potencjalne negatywne oddziaływania inwestycji na środowisko. Organy administracji odmówiły dopuszczenia Stowarzyszenia, uznając brak wykazania interesu społecznego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta W. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego Stowarzyszenia zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Golat (spr.), Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Beata Sobocha, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1.Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z [...] marca 2014 r. odmawiające Stowarzyszeniu "Z." (zwanemu dalej "Stowarzyszeniem", skarżącą) udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek B. Sp. z o.o. S.K.A. z 19 października 2013 r., w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia, polegającego na realizacji garaży i parkingu samochodowego wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha, w ramach etapowej budowy kompleksu budynków mieszkalnych z usługami w części parterowej, pn. "B." na dz. ew. nr [...],[...] obręb [...] przy ul. [...] w Dzielnicy S. W. Zostało ono wydane w następujących okolicznościach sprawy. 2. Prezydent W. postanowieniem z [...] marca 2014 r. nr [...] odmówił Stowarzyszeniu "Z." udziału na prawach strony w postępowaniu administracyjnym wszczętym na wniosek B. Sp. z o.o. S.K.A. z 19 października 2013 r., w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla ww. przedsięwzięcia. W uzasadnieniu wskazano, że Stowarzyszenie, powołujące się we wniosku o dopuszczenie do udziału na art. 31 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, określanej dalej jako "Kpa"), nie wykazało ani we wniosku, ani w odpowiedzi na wezwanie z 19 lutego 2014 r. do uzupełnienia wniosku, interesu społecznego w udziale w ww. postępowaniu. 3. Stowarzyszenie w zażaleniu od ww. postanowienia podniosło, że organ I instancji nie wziął pod uwagę ważnych dokumentów, które powinny być traktowane jako dowody w sprawie (tj.: opracowania ekofizjograficznego do Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W., Krajowego raportu pn. "S.", oprac. Ministerstwo Środowiska, grudzień 2012 r. i programu POP dla aglomeracji [...]). Wskazało, że jako główne kryteria istnienia interesu społecznego należy uznać następujące wartości: ochronę zdrowia i przyrody, przyczynianie się do lepszego wyjaśnienia okoliczności sprawy i pełniejszego gromadzenia materiału dowodowego, przyczynienie się do lepszego załatwienia danej sprawy, a tym samym wypełnienia celów postępowania administracyjnego. Zdaniem Stowarzyszenia, jego udział w przedmiotowym postępowaniu czyni zadość ww. kryteriom. Ponadto przesądzanie, że zagwarantowane będą wymagania w zakresie hałasu wewnątrz projektowanych mieszkań na terenie inwestycji i że inwestycja nie będzie oddziaływać ponadnormatywnie oraz że oddziaływanie przedsięwzięcia na istniejące otoczenie, zostało szczegółowo zbadane przez organ I instancji, jest – w ocenie skarżącej - przedwczesne na etapie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podniosło także, że kwestia udziału Stowarzyszenia w postępowaniu nie została rozpatrzona w kontekście prawa wspólnotowego oraz w kontekście Konwencji z Aarhus. 4. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] marca 2014 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia, odwołując się do orzecznictwa SKO wskazało, że z treści wyroku NSA z dnia 11 kwietnia 2012 r., 11 OSK 122/11 wynika, że organizacja społeczna, której celami statutowymi jest szeroko rozumiana ochrona środowiska lub przyrody, jak również działania proekologiczne i która zgłasza swój udział w postępowaniu dotyczącym orzeczeń wydawanych nie na podstawie przepisów ustawy z 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku, wykazując, iż za jej udziałem w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 Kpa przemawia interes społeczny, ma obowiązek przedstawić szczególną argumentację w tym zakresie. Dalej SKO podniosło, że udział takiej organizacji społecznej w wyżej wymienionych postępowaniach powinien być rozważany w wyjątkowych przypadkach ponieważ istnieje ustawa szczególna, która te kwestie rozwiązuje w sposób zapewniający odpowiedni udział społeczeństwa w procesie inwestycyjnym. Zdaniem Kolegium nie można stwierdzić, że sprawa uczestnictwa Stowarzyszenia w postępowaniu nie została rozpatrzona w kontekście prawa wspólnotowego oraz w kontekście Konwencji z Aarhus w sytuacji, gdy przepisy prawa polskiego są zgodne z ww. przepisami prawa wspólnotowego i Konwencji z Aarhus. Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 listopada 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1925/10 SKO stwierdziło, że interes społeczny nie przejawia się w tym, iż udział organizacji przyczyni się do lepszego wyjaśnienia faktów, aspektów sprawy, do bardziej korzystnego gromadzenia materiału dowodowego, aby działanie w interesie publicznym przyczyniło się do lepszego załatwienia danej sprawy, lepszego wypełnienia celów postępowania administracyjnego, gdyż taki zakres ochrony interesu społecznego może dotyczyć każdego postępowania i jest on realizowany przez formy kontroli instancyjnej oraz sądowej decyzji administracyjnych, a nie przez dopuszczenie do postępowania organizacji społecznych. Z kolei samo Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego W., na które powołuje się Stowarzyszenie, nie stanowi prawa miejscowego i nie może być podstawą decyzji administracyjnych; a materiały powoływane przez Stowarzyszenie nie są obligatoryjne w tym sensie, że nie ma obowiązku brania ich pod uwagę przy wydawaniu decyzji (np. w sprawie środowiskowych uwarunkowań dla ww. przedsięwzięcia). Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem Kolegium, uznać należy, że Stowarzyszenie nie wykazało konkretnego interesu społecznego mającego związek z przedmiotowym postępowaniem. 5. Stowarzyszenie kwestionując postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2014 r. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jego uchylenie, wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji. Odnosząc się do powołanego przez organ odwoławczy wyroku NSA sygn. II OSK 122/11 wskazało, że ww. wyrok został wydany w odmiennych okolicznościach faktycznych i prawnych. Wywodziło, że odnosi się on organizacji społecznej zgłaszającej swój udział w postępowaniu dotyczącym orzeczeń wydawanych nie na podstawie przepisów ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku. Natomiast w niniejsza sprawa dotyczy uczestnictwa organizacji ekologicznej w postępowaniu środowiskowym, prowadzonym na podstawie Kpa, w ścisłym związku z ustawą o udostępnieniu informacji o środowisku. Przywołanie powyższego wyroku przez organ – zdaniem Stowarzyszenia - nie mogło prowadzić do wniosku, że sprawa uczestnictwa Stowarzyszenia w postępowaniu została rozpatrzona w kontekście prawa wspólnotowego oraz konwencji z Aarhus, skoro dyrektywa 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne ("dyrektywa OOŚ") oraz konwencja stanowiły niejako punkt wyjścia do opracowania ustawy z dnia 3 października 2008 r. Następnie ustosunkowując się do powołanego przez organ wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt IV SA/WA 1925/10 Stowarzyszenie stwierdziło, że powołanie się na ten wyrok w kontekście niniejszej sprawy jest nietrafne. Wyrok ten zapadł bowiem w odmiennych okolicznościach prawnych (żądanie dopuszczenia organizacji społecznej dotyczyło postępowania o wydanie decyzji o warunkach zabudowy wydawanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym Dz. U. Nr 80, poz. 717). Ponadto, w wyroku tym nie poddawano w wątpliwość kryterium istnienia interesu społecznego. Końcowo podniosło, że organ odwoławczy błędnie uznał, że Studium nie ma znaczenia dla postępowania środowiskowego oraz, że nie ma obowiązku brania pod uwagę materiału dowodowego powołanego przez Stowarzyszenie. Zdaniem Stowarzyszenia powyższe świadczy o nieprawidłowym podejściu do analizy materiału dowodowego powołanego przez Stowarzyszenie w pismach sygn. [...], sygn. [...] oraz [...]. W ocenie Stowarzyszenia organ odwoławczy niedokonując wnikliwej analizy powołanych przez Stowarzyszenie materiałów dowodowych jak również niewskazując z jakich przyczyn odmawia racji innym dowodom naruszył art. 7, art. 8, art. 77 oraz 107 § 3 Kpa. 6. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta W. z [...] marca 2014 r., zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa procesowego w zakresie obowiązku wnikliwego wyjaśnienia sprawy oraz uzasadnienia orzeczenia (art 7, 77 § 1 art. 80 i 107 § 3 w zw. z art. 126, 140 i 144 Kpa), co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. 8. Stowarzyszenie powołało we wniosku o dopuszczenie do udziału z 28 stycznia 2014 r., powołując podstawę prawną swojego żądania, wskazało przepis art. 31 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, wskazywanej dalej jako "Kpa"). Zgodnie z art. 31 § 1 Kpa organizacja może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem wszczęcia postępowania bądź dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. W rozpoznawanej sprawie jest bezsporne, że udziałowi Stowarzyszenia w postępowaniu na prawach strony nie stoi na przeszkodzie wzgląd na jego cele statutowe (do których należy m.in. ochrona środowiska), a stanowisko to Sąd aprobuje. W ocenie organu przeszkodę stanowi natomiast brak przesłanki interesu społecznego, w myśl art. 31 ust. 1 zdanie wstępne Kpa. 9. Odnosząc się do tej argumentacji Sąd stwierdza, że trafnie wywodzi Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że dopuszczenie określonej organizacji społecznej do postępowania w sprawach z zakresu ochrony środowiska, na zasadzie art. 31 § 1 Kpa, a więc wykraczających poza przypadki wskazane w art. 44 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (D.U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm. – dalej ustawa o ocenach) (przypadki postępowań wymagających udziału społeczeństwa), nawet gdy uzasadniają to cele statutowe wnioskodawcy, nie może być niejako automatyczne. Jego zasadność musi być rozważana, mając na uwadze wszystkie realia konkretnej sprawy, z uwzględnieniem założenia, że za dopuszczeniem stowarzyszenia do udziału w konkretnym postępowaniu muszą przemawiać także określone względy interesu publicznego. Uwarunkowania sprawy muszą być tego rodzaju, że z powodu ochrony określonych dóbr o charakterze ogólnospołecznym (np. zasobów przyrodniczych o szczególnej wartości) lub istotnych dla społeczności lokalnych (jakość powietrza, warunki akustyczne), w powiązaniu ze specyfiką planowanych działań, wzmocnienie tzw. czynnika społecznego w postępowaniu jest uzasadnione. Istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Organizacja taka zgłaszając żądanie udziału w postępowaniu administracyjnym zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, zatem dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 § 2 Kpa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 10 kwietnia 2013 r., IV SA/Po 90/13, LEX nr 1310737 oraz wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 139/09). Okoliczności sprawy muszą odzwierciedlać ten interes w konkretnych zagadnieniach podlegających rozpatrzeniu w toku postępowania głównego, do którego akces zgłasza Stowarzyszenie. Sam fakt działania na gruncie przepisów administracyjnych czy konieczność ważenia interesu w postępowaniu administracyjnym, do czego zobowiązuje art. 7 Kpa, jak również sam wzgląd na zachowanie zasady praworządności (również aktualny w toku każdego postępowania administracyjnego) nie uprawnia do udziału stowarzyszeń, bez ukonkretnienia owego interesu. W przeciwnym razie przepis art. 31 Kpa byłyby zbędny, potrzeba istnienia konstrukcji dopuszczenia do udziału bałaby iluzoryczna, a instytucja udziału stowarzyszenia w postępowaniach miałaby uniwersalny charakter. W świetle powyższej uwagi nie może mieć w sprawie kluczowego znaczenia argumentacja Strony skarżącej, że inwestycja należy do określonej kategorii przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, czy też sam fakt planowania jej na terenie gdzie, jak wywodzi Strona skarżąca, są przekroczone standardy jakości środowiska (także w sytuacji, gdy wiąże się to z konkretnymi zobowiązaniami w świetle prawa stanowionego na szczeblu UE). O ile wolą prawodawcy byłoby, aby wskazane względy skutkowały koniecznością zapewnienia udziału zainteresowanej organizacji społecznej (czy ekologicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 ustawy o ocenach) w postępowaniu, ustanowiłby taką regułę wprost - wzorem rozwiązań przyjętych w art. 44 ustawy o ocenach (skład orzekający podziela wywody zawarte w tym zakresie w wyroku WSA w Warszawie z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1427/12, CBOSA). Jednocześnie należy wskazać, że ustalenie, czy występuje interes publiczny przemawiający za dopuszczeniem organizacji społecznej do udziału w postępowaniu wymaga w każdym przypadku wnikliwej analizy w kontekście ustalenia celu prowadzenia danego postępowania, a następnie rozważenia konkretnych uwarunkowań faktycznych sprawy, które mogą w świetle wniosków organizacji społecznej przemawiać za jej dopuszczeniem do udziału w postępowaniu. W rozpoznawanym przypadku organ orzekający w sprawie nie uczynił zadość wskazanemu wymaganiu. 10. Na wstępie należy wskazać, że wniosek dotyczył udziału w postępowaniu, które ze względu na rodzaj przedsięwzięcia (należące do mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, w rozumieniu art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy o ocenach, w związku z § 3 ust. 1 pkt 56 lit. b rozporządzenia rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko) zakończyć się może wydaniem decyzji środowiskowej, w myśl art. 80 ust. 1 ustawy o ocenach bądź też orzeczeniem o braku potrzeby przeprowadzenia procedury ocen oddziaływania na środowisko (art. 84 ust. 1 wskazanej ustawy). Jedynie w razie wydania decyzji środowiskowej określa się wymagania co do warunków realizacji przedsięwzięcia (art. 82 ust. 1 ustawy o ocenach), m.in. co do wymagań do uwzględnienia w projekcie budowlanym (pkt 1 lit. c wskazanego art. 82 ust. 1). W przedmiotowym postępowaniu, co odnotował organ administracji, wydano postanowienie o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia, polegającego na realizacji garaży i parkingu samochodowego, wraz z towarzyszącą im infrastrukturą o powierzchni użytkowej nie mniejszej niż 0,5 ha, w ramach etapowej budowy kompleksu budynków mieszkalnych z usługami (postanowienie prezydenta W. z [...] grudnia 2013 r., karta 26 akt sprawy). W tym kontekście istotne znaczenie ma właściwa ocena okoliczności faktycznych sprawy, w szczególności ocena trafności argumentacji co do stanu faktycznego podnoszonej przez wnoszącą o dopuszczenie do udziału w postępowaniu organizację społeczną. Należy bowiem przypomnieć, że to prawodawca określa normatywnie kryteria, które należy brać pod uwagę przy orzekaniu czy nie ma potrzeby przeprowadzania procedury ocen oddziaływania na środowisko (art. 63 ust 1 ustawy o ocenach), a tym samym określania wymagań ekologicznych w decyzji środowiskowej (wskazany art. 84 ust. 1 a art. 82 ust. 1 ustawy o ocenach). W realiach niniejszej sprawy Stowarzyszenie już we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wskazywało, że przedsięwzięcie ma zostać usytuowane w szczególnym miejscu – tj. korytarza napowietrzania m.st. Warszawy. Ponadto Strona skarżąca podnosiła kolejne istotne, w jej ocenie, uwarunkowania sprawy: - karta informacyjna przedsięwzięcia nie uwzględnia wszystkich okoliczności, mogących mieć znaczenie dla sprawy, w tym wszystkich źródeł uciążliwości, - realizację inwestycji na terenie, gdzie już (w ocenie Stowarzyszenia) przekroczone są normy jakości powietrza, przy czym specyfika inwestycji wiązać się będzie z dodatkowymi emisjami, - przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu, - możliwość kumulacji oddziaływań, - brak podania źródeł zawartego w karcie informacyjnej przedsięwzięcia stwierdzenia o zachowanych standardach jakości powietrza. W odpowiedzi Strony skarżącej z 19 lutego 2014 r. na wezwanie z 6 lutego 2014 r. do uzupełnienia wniosku o dopuszczenie do udziału w postepowaniu Stowarzyszenie odwołało się do uprzednio składanych pism i wydanych dokumentów, podtrzymując argumentację. Jednakże, organ administracji, rozpoznając wniosek w żaden sposób nie odniósł się do przedstawionej przez Stowarzyszenie argumentacji w tym zakresie i nie ustosunkował się do niej. W postanowieniu SKO z [...] lipca 2014 r. stwierdzono, że "organ wziął pod uwagę cele statutowe Stowarzyszenia, jednakże nie dopatrzył się istnienia interesu społecznego, który mógłby podlegać ochronie, w związku z czym wniosek uznano za bezzasadny" (str. 7 postanowienia SKO z 19 marca 2014 r., karta 41 akt sprawy). Organ wyraził jedynie ogólne stanowisko, że ochrona środowiska i zdrowia ludzi nie uzasadnia zastosowania art. 31 Kpa, bowiem w przeciwnym razie - tu trafnie zauważono - istniałaby konieczność dopuszczenia stowarzyszeń ekologicznych do udziału w każdej sprawie. Wymagało jednak rozważenia czy istotnie przedsięwzięcie będzie realizowane (jak wywodzi Strona skarżąca) na terenie, gdzie przekroczone są normy jakości środowiska i o ile tak, czy określone emisje - powstające w jego wyniku - są tego rodzaju, że potencjalnie mogą powodować pogorszenie sytuacji w tym zakresie, w końcu czy istotnie - z uwagi na toczące się równocześnie postępowania w przedmiocie decyzji środowiskowych dla innych przedsięwzięć - może dojść do kumulacji niekorzystnych oddziaływań. Nie odniesiono się w ogóle do zupełności i poprawności informacji i danych zawartych w karcie informacyjnej przedsięwzięcia, co - jak wywodzono w dalszym toku postępowania - mogło mieć wpływ na parametry środowiskowe planowanego przedsięwzięcia, a co za tym idzie – na inną ocenę zasadności wydawania postanowienia o odstąpieniu od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Pominięto również zupełnie wskazywane przez Stowarzyszenie zagadnienie hałasu. Lakoniczne stanowisko co do planowanej budowy w obszarze korytarza napowietrzającego zawarto w zaskarżonym postanowieniu II instancji, co sprowadziło się do informacji o prawnym znaczeniu studium uwarunkowań (str. 2, wiersz 52 i nast. zaskarżonego postanowienia). W kwestiach powyższych organy się zatem nie wypowiedziały, co odzwierciedla brak rozważenia tych kwestii przez organ administracji i przedwczesną konkluzję o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postepowaniu (patrz obowiązek przytoczenia stosownej argumentacji w uzasadnieniu - art. 107 § 3, w zw. z art. 126 Kpa). Są to o tyle istotne błędy, że podnoszone przez Stowarzyszenie względy mogą stanowić jeden z normatywnie określonych czynników, które należy rozważyć oceniając, czy konieczne jest przeprowadzenie procedury ocen oddziaływania na środowisko (art. 63 ust. 1 pkt 1 lit. b i d oraz pkt 2 lit. f ustawy o ocenach), a więc wydanie dla danego przedsięwzięcia decyzji środowiskowej, określającej warunki realizacji przedsięwzięcia, o ile jest ono w ogóle w danym miejscu możliwe do zaakceptowania. 11. Jednak wykracza poza granice sprawy rozstrzyganej obecnie przez Sąd ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie - stwierdzenie braku istnienia interesu społecznego dla dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu - jest merytorycznie zasadne. Wymagałoby to bowiem przesądzenia, na etapie sądowej kontroli legalności orzeczenia, zasadności wniosku co do meritum (czy istnieją przesłanki dopuszczenia stowarzyszenia w kontekście wskazywanych konkretnie uwarunkowań). Pełna ocena materiału dowodowego przed wydaniem orzeczenia, co musi znaleźć odzwierciedlenie w jego uzasadnieniu (art. 11 i art. 107 § 3 Kpa), należy do organu administracji. 12. Zdaniem Sadu trudno uznać, aby w tym zakresie uzasadnienie postanowień spełniało wymogi określone w art. 107 § 3 Kpa. Tymczasem efekt przeprowadzonego przez organy postępowania, zgodnie z art. 107 § 3 kpa, powinien znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu faktycznym i prawnym postanowień. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie postanowienia, a więc uzasadnienie odpowiadające swojej treści wymogom określonym w art. 107 § 3 Kpa, ma zaś podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa, mocą której organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Takie uzasadnienie daje również rękojmię, że organ dołożył należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Uzasadnienie winno być elementem decydującym o przekonaniu strony, co do trafności rozstrzygnięcia. Motywy rozstrzygnięcia muszą być tak ujęte, aby strona zainteresowana mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy jej wydaniu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z 6 maja 1999 r., sygn. akt II SA/Gd 134/97, Lex nr 44166). Uzasadnienie wydanych rozstrzygnięć w tej sprawie tych warunków nie spełnia. Nie uczyniono zadość temu wymaganiu, nie zajmując w ogóle stanowiska w określonych, istotnych dla sprawy kwestiach, a wada ta nie może być konwalidowana przez sąd administracyjny poprzez dokonanie samodzielnych ustaleń w tym zakresie, gdyż prowadziłoby to de facto do pozbawienia stron prawa rozpatrzenia sprawy w dwu instancjach administracyjnych (art. 15 Kpa) przed sądową kontrolą legalności ostatecznego orzeczenia (skład orzekający podziela wywody zawarte w tym zakresie w wyroku WSA w Warszawie z 11 grudnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1427/12, CBOSA). 13. Należy dodatkowo wskazać, iż sama nawet szczególnie głęboka wiedza merytoryczna, jaką dysponują członkowie określonej organizacji społecznej, nie może być wystarczającą przesłanką do jej dopuszczenia do udziału w każdym postępowaniu administracyjnym z zakresu ochrony środowiska, pomimo że jego ochrona leży niewątpliwie w interesie społecznym. O ile taka byłaby wola prawodawcy, wyraziłby ją - jak wskazano na wstępie - w sposób jednoznaczny. Wobec braku tego rodzaju regulacji, rolą organu administracji orzekającego w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania jest rozsądne ważenie interesu stron postępowania - w tym m.in. inwestora zainteresowanego także sprawnym (szybkim) prowadzeniem postępowania (udział organizacji społecznej może takie postępowanie potencjalnie przedłużyć) - oraz interesu publicznego czy konkretnie innych stron, za którym może przemawiać udział w danym postępowaniu tzw. czynnika społecznego. 14. Ponadto odnosząc się do argumentacji Strony skarżącej co do kolizji działania organu z celem Konwencji z Aarhus i właściwych przepisów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 grudnia 2001 r. nr 2011/92/UE w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko (Dz. Urz. UE L z dnia 28 stycznia 2012 r. Nr 26, str. 1), których ideą jest zapewnienie społeczeństwu udziału w postępowaniu dotyczącym środowiska, Sąd wskazuje, że regulacje zawarte w wymienionych aktach prawnych zostały implementowane do polskiego porządku prawnego najpierw ustawą z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150m, ze zm.), a obecnie ustawą ocenową. W sytuacji natomiast, gdy przepisy te zostały implementowane do polskiego porządku prawnego, ich wykładnia nie może prowadzić do wniosków oczywiście sprzecznych z jednoznacznie sformułowanymi przepisami ustawy implementującej. 15. Orzekając ponownie w sprawie organ administracji uwzględni ocenę prawną, zawartą w uzasadnieniu niniejszego orzeczenia. 16. Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), orzekł w pkt 1 sentencji wyroku. Orzekając w pkt 2 Sąd miał na względzie, iż zgodnie z art. 200 wskazanej ustawy w przypadku uwzględnienia skargi, skarżącemu należy się od organu administracji publicznej, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie tego przepisu, w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzono koszty postępowania sądowego - wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło