IV SA/Wa 1625/21

Warszawa, 28 stycznia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Szymańska Sędzia WSA Kaja Angerman (spr.) Sędzia WSA Jarosław Łuczaj po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym 28 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy 1. stwierdza nieważność § 4 ust. 2 załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały w zakresie sformułowania "związana z ich bieżącą eksploatacją", 2. oddala skargę w pozostałym zakresie. IV SA/Wa 1625/21 UZASADNIENIE Prokurator Rejonowy w [...] wniósł skargę na uchwałę Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] grudnia 2019 r. w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...]. Prokurator zaskarżył uchwałę w części dotyczącej § ust. 2 załącznika do uchwały. Zarzucił jej istotne naruszenie przepisów prawa, a mianowicie przepisów art. 31 ust. 3 i art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r., art. 4 ust. 2 pkt 1 lit d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez przekroczenie zakresu upoważnienia ustawowego w § 4 ust. 2 Regulaminu w związku z dopuszczeniem dokonywania napraw pojazdów samochodowych poza warsztatami samochodowymi, wyłącznie związanych z ich bieżącą eksploatacją. Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności w części uchwały tj. w zakresie § 4 ust. 2 Regulaminu. W odpowiedzi na skargę Gmina wniosła o umorzenie postępowania sądowego w związku z uwzględnieniem skargi. Wskazano, ze [...]października 2021 r. została podjęta uchwała nr [...] w sprawie zmiany załącznika nr 1 do zaskarżonej uchwały. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała uwzględnieniu. Sąd podzielił stanowisko skarżącego, że z uwagi na istotne naruszenie prawa zachodziła konieczność stwierdzenia nieważności zakwestionowanego w skardze postanowienia uchwały Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] grudnia 2019 r. Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...]. Sąd uznał jednak, że wystarczające jest stwierdzenie nieważności postanowienia określonego w § 4 ust. 2 załącznika nr 1 do uchwały tj. w zakresie sformułowania "związana z ich bieżącą eksploatacją". Dlatego też należało oddalić żądanie skargi sformułowane w szerszym zakresie. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że podstawę do zastosowania sankcji nieważności uchwał organów samorządu terytorialnego stanowi naruszenie przepisów prawa z wyłączeniem jednak nieistotnego naruszenia. Z kolei przyjmuje się, że do kwalifikowanego naruszenia przepisów prawa należy wykroczenie poza granice delegacji ustawowej oraz sprzeczność aktu prawa miejscowego z powszechnie obowiązującym aktem normatywnym wyższego rzędu. Materialnoprawną podstawę uchwały będącej przedmiotem skargi stanowią przepisy ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia uchwały (t.j.: Dz.U. z 2019 r., poz.2010). Treść regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie gminy będącego aktem prawa miejscowego zgodnie z art. 94 Konstytucji RP powinna być ustanowiona na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w ustawie. Oznacza to konieczność ścisłego przestrzegania zakresu wynikającej z przepisu ustawy delegacji do wydania takiego aktu, dokładnego zastosowania dyrektyw wiążących lokalnego prawodawcę, a także zakaz powtarzania i modyfikowania, jak też naruszania obowiązujących przepisów ustawowych. Biorąc pod uwagę powyższe, nie budzi wątpliwości, że regulamin utrzymania czystości i porządku nie może wykraczać poza materie przewidziane w art. 4 ust. 2 ustawy. Przepis ten ściśle określa zakres spraw, które mogą być przedmiotem unormowania uchwały rady gminy. Nie daje on prawa radzie gminy ani do stanowienia aktów prawa miejscowego regulujących zagadnienia inne niż wymienione w przywołanym przepisie, ani podejmowania regulacji w inny sposób niż wskazany przez ustawodawcę, gdyż oznaczałoby to wykroczenie poza zakres delegacji ustawowej. Regulacja powołanego przepisu art. 4 ust. 2 ustawy ma charakter wyczerpujący, zatem uchwalając na jego podstawie regulamin czystości i porządku, rada powinna zawrzeć w nim postanowienia odnoszące się do enumeratywnie wymienionych w ustawie zagadnień. Wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w art. 4 ust. 2 ustawy przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości bądź w części. W § 4 ust. 2 Regulaminu zawarto postanowienie o treści: "Naprawa pojazdów samochodowych, związana z ich bieżącą eksploatacją, może się odbywać wyłącznie pod warunkiem gromadzenia powstających odpadów w urządzeniach do tego przeznaczonych.". Należy uznać, że postanowienie z § 4 ust. 2 Regulaminu wykracza poza zakres delegacji ustawowej. Zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 lit c u.c.p.g. rada gminy została upoważniona do określenia w regulaminie zasad, a więc warunków, które należy spełnić aby mycie i naprawa samochodów poza myjniami i warsztatami naprawczymi były dopuszczalne. Przedmiotowe postanowienie choć określa warunki dotyczące napraw samochodów poza warsztatami, to jednocześnie ogranicza zakres możliwych do wykonywania napraw do tych, które związane są z bieżącą eksploatacją samochodów. Rada gminy nie została upoważniona do wprowadzenia ograniczeń związanych z wykonywaniem prawa własności. Rada gminy nie posiada kompetencji do określania jakiego rodzaju naprawy samochodów mogą być dokonywane poza warsztatami samochodowymi. Zdaniem sądu w celu wyeliminowania tego naruszenia prawa nie było konieczne stwierdzenie nieważności w całości postanowienia zawartego w zaskarżonej jednostce redakcyjnej. Wystarczające było wyeliminowanie z obrotu prawnego sformułowania "związana z ich bieżącą eksploatacją", dlatego w pozostałym zakresie skargę oddalono. W ocenie sądu stanowisko, że z chwilą podjęcia przez Radę Gminy nowej uchwały, która wyeliminowała z obrotu prawnego uchwałę zaskarżoną w części niezgodnej z przepisami prawa, zachodzi przesłanka do umorzenia postępowania sądowego nie jest zasadne. Stwierdzenie nieważności uchwały jest orzeczeniem dalej idącym i eliminującym akt z powodu jego wadliwości od chwili jego podjęcia, co w przedmiotowej sprawie było konieczne. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 147 § 1 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.