IV SA/Wa 1629/14
WyrokWSA w Warszawie2015-02-26
Skład orzekający: Anna Szymańska, Katarzyna Golat, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prawidłowo zastosował art. 37 ustawy o ochronie przyrody, nakazując przywrócenie stanu poprzedniego terenu, uwzględniając wcześniejsze orzeczenie WSA i jego wskazania prawne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska jest zgodna z prawem. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w poprzednim wyroku WSA w tej samej sprawie. W poprzednim wyroku WSA stwierdził, że zostały spełnione przesłanki do zastosowania art. 37 ustawy o ochronie przyrody, a jedynie środek zastosowany przez organ nie był zgodny z prawem. Organy administracji oraz sąd rozpoznający sprawę ponownie są związane tym poglądem prawnym, a skarżący nie przedstawili nowych faktów ani dowodów, które mogłyby zmienić tę ocenę.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, która uchyliła część decyzji organu I instancji i orzekła na nowo w przedmiocie nakazu przywrócenia stanu poprzedniego terenu działki skarżących. Skarżący T. i A. O. podważyli zasadność zastosowania art. 37 ustawy o ochronie przyrody, twierdząc, że ich działania nie miały negatywnego wpływu na obszar Natura 2000 i że organ nie wykazał, iż nieruchomość znajduje się na takim obszarze. Wcześniejsze postępowanie zostało już raz uchylone przez WSA z powodu przekroczenia przez organ dyspozycji art. 37 ustawy.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Łukasz Krzycki, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lutego 2015 r. sprawy ze skargi T. O i A. O. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego terenu - oddala skargę -
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T. i A. O. decyzją z dnia [...] maja 2014r. (nr [...]) Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska uchylił pkt I lit. b i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie oraz uchylił pkt II zaskarżonej decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2013r. i w tym zakresie orzekł na nowo. Natomiast decyzją Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] września 2013r. znak [...] nakazano T. i A. O. podjęcie czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu na działce nr [...] w obrębie K. – obszar Natura 2000 "[...]" [...], co zostało sformułowane w pkt I lit. a) i b) oraz pkt II.
Decyzja powyższa zapadła w następującym stanie faktycznym.
Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz. U. z 2009 r., nr 151, poz. 1220, ze zm.) nakazał w punkcie I. właścicielom działki o nr ewidencyjnym [...] w obrębie K., T. O. i A. O.: a) podjęcie niezbędnych czynności w celu przywrócenia stanu poprzedniego przedmiotowego terenu poprzez usunięcie całej warstwy nawiezionego żwiru i ziemi z wymienionego terenu do poziomu gruntu macierzystego oraz wykonanie dwóch oczek wodnych dla płazów o następujących parametrach: łącznej powierzchni ok. 200 m², zróżnicowanej głębokości (maksymalnie 1 m), łagodnych brzegach, owalnym kształcie, b) wykonania zaleconych działań pod nadzorem pracownika [...] Parku Narodowego, a w punkcie II ustalił termin całkowitej realizacji zadania do dnia 30 listopada 2011 r.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] września 2012 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania Teresy O. i A. O. uchylił punkt II zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzekł poprzez ustalenie terminu całkowitej realizacji zadania do dnia 30 listopada 2012 r., natomiast w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] ustalił, iż na terenie działki o nr geodezyjnym [...] w obrębie K., gmina S., zostały przeprowadzone prace ziemne polegające na nawiezieniu warstwy ziemi i żwiru, co doprowadziło do zniszczenia znajdującego się na tym terenie mokradła, które stanowiło siedlisko m.in. chronionego kumaka nizinnego Bombina bombina będącego przedmiotem ochrony obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...] [...]. Organ I instancji uznał działanie to za mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony wymienionego obszaru Natura 2000. Ustalił również, że prace te zostały przeprowadzone bez uzyskania zezwoleń lub decyzji określonych w art. 37 ustawy o ochronie przyrody.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po analizie materiału dowodowego uzupełnionego o opinię rzeczoznawcy potwierdził ustalenia organu I instancji, że działka o nr [...] w obrębie K., na której przed podjęciem robót ziemnych znajdowało się mokradło, stanowiła siedlisko kilku gatunków roślin i zwierząt objętych ochroną ścisłą, tj. wawrzynka wilczełyko Dapbne mezereum, kukułki krwistej Dactylorhizą incarnata, kumaka nizinnego, żaby moczarowej Rana arvalis, żaby trawnej Rana temporaria, żaby jeziorkowej Rana lessonae, ropuchy szarej Bufo bufo. Ponadto w sąsiedztwie wymienionej działki znajduje się kilka typów siedlisk z załącznika I Dyrektywy Siedliskowej, tj. łęg olszowo-jesionowy (Circaeo-Alnetum, kod 91E0-3) w odległości ok. 100 m, bór sosnowy bagienny (Vaccinio ídiginosi-Vinetum, kod 91D0) w odległości 140 m. Oprócz tego, w odległości 55 m na wschód od tego terenu zlokalizowany jest zbiornik dystroficzny [...], stanowiący siedlisko przyrodnicze - naturalne, dystroficzne zbiorniki wodne (kod 3160), otoczony mszanem o charakterze torfowiska przejściowego (kod 7140-1) z elementami torfowiska wysokiego (kod 7110, siedlisko priorytetowe), a w odległości 150 m położony jest kolejny zbiornik dystroficzny, [...]. Wszystkie wymienione siedliska stanowią przedmiot ochrony obszaru Natura 2000 [...].
Organ odwoławczy wskazał, że teren analizowanej działki przed podjęciem robót ziemnych, na której występował kumak nizinny, stanowił typowe siedlisko tego gatunku z uwagi na podmokły obszar (mokradło) z bujną roślinnością hydrofilną. Nawiezienie na ten teren warstwy ziemi i żwiru spowodowało całkowite zniszczenie tego ekosystemu, a tym samym fragmentu siedliska gatunku chronionego w obszarze Natura 2000. Uznał, że charakter i skutki tego działania należało uznać za mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, jednym z których jest - w przypadku [...] - niepogarszanie stanu zachowania kumaka nizinnego. Powyższe działania zostały przeprowadzone bez uzyskania wymaganych przepisami prawa zezwoleń lub decyzji wymienionych w art. 37 ustawy o ochronie przyrody.
Ponadto organ podkreślił, że służby [...] Parku Narodowego dysponowały aktualnymi (przed dokonaniem spornych prac przez skarżących) obserwacjami z tego terenu, gromadzonymi na bieżąco przez pracowników o różnych specjalnościach przyrodniczych. Stąd też w treści pism wydanych przez Park zawarto kompleksowe dane o występowaniu na tym terenie i w jego otoczeniu cennych gatunków i siedlisk przyrodniczych. Tego rodzaju informacje parki narodowe gromadzą w prowadzonych przez siebie bazach danych. W pismach wskazano gatunki, jakie występowały na terenie samej działki, w tym kluczowego dla niniejszego postępowania kumaka nizinnego (miejsce rozrodu). Dopiero w dalszej części opisano gatunki, które stwierdzono w bezpośrednim sąsiedztwie rozpatrywanego terenu.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał również, że ocenę Dyrektora [...] Parku Narodowego potwierdził też w swojej opinii biegły sądowy dr inż. W. K., który potwierdził dane [...] Parku Narodowego o gatunkach występujących na tym terenie i jednocześnie przyznał, że działania poczynione na działce nr ew. [...] w obrębie K. spowodowały istotną szkodę dla środowiska naturalnego. Organ odwoławczy nie dał natomiast wiary przedstawionemu przez strony dowodowi w postaci opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę inż. M. A. i szeroko uzasadnił swoje stanowisko w tym zakresie.
Powyższą decyzję zaskarżyli do sądu administracyjnego T. i A. O.
Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013r. (sygn. akt IV SA/Wa 2797/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...] sierpnia 2011r. Sąd w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że organ wykazał, iż w sprawie zostały spełnione przesłanki pozwalające na zastosowanie instytucji określonej w art. 37 ustawy. Jednak poprzednio orzekając w sprawie organ przekroczył dyspozycję art. 37 ustawy i nakazał wykonanie czynności, które nie zmierzają wyłącznie do przywrócenia stanu poprzedniego działki skarżących (nie mieści się w zakresie normy prawa wykonanie dwóch oczek wodnych, których przed zasypaniem działki nie było).
Ponownie rozpoznając sprawę Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w [...] wydał w dniu [...] września 2013r. decyzję na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nakazującą właścicielom działki nr ew. [...] w obrębie K. podjęcie niezbędnych czynności w celu przywrócenia stanu poprzedniego przedmiotowego terenu poprzez:
a) usunięcie całej warstwy nawiezionego żwiru i ziemi z działki nr ewidencyjny [...] obręb K. do poziomu gruntu macierzystego,
b) wykonanie zaleconych działań pod nadzorem pracownika [...] Parku Narodowego,
- wyznaczono termin całkowitej realizacji zadania do 30 listopada 2013r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powtórzył, że działka nr [...] obręb K. położona jest w granicach projektowanego specjalnego obszaru ochrony siedlisk Natura 2000 [...] [...], zatwierdzonego przez Komisję Europejską. W kwestii faktów organ powielił ustalenia zawarte w poprzednich wydanych w sprawie decyzjach.
Organ stwierdził, że prace na działce nr [...] obręb K. zostały podjęte bez decyzji, o których mowa w art. 34 lub art. 35a ustawy. Na spornej działce przed zasypaniem stwierdzono siedlisko kumaka nizinnego. Podjęte działania doprowadziły do zniszczenia siedliska gatunku będącego przedmiotem ochrony Natura 2000 "[...]" [...]. Działanie polegające na zniszczeniu fragmentu siedliska gatunku stanowiącego przedmiot ochrony może pogarszać stan siedlisk tego gatunku w ostoi tj. ograniczać ich powierzchnię i jednocześnie wpływać negatywnie na gatunek poprzez zmniejszenie jego liczebności i zasięgu przestrzennego. Charakter i skutki podjętego działania należy uznać za mogące znacząco oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000.
Organ uznał, że niezbędne jest usunięcie nawiezionego żwiru i ziemi do poziomu gruntu macierzystego ze spornej działki. Czynność ta pozwoli na odtworzenie stosunków wodnych na terenie działki, a tym samym w dalszej perspektywie na odtworzenie siedliska dogodnego dla bytowania kumaka nizinnego.
Wskutek odwołania wniesionego przez T. i A. O. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z dnia [...] maja 2014r. uchylił pkt I lit. b i umorzył postępowanie organu I instancji w tym zakresie oraz uchylił pkt II zaskarżonej decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] i w tym zakresie orzekł na nowo w ten sposób, że ustalił termin wykonania działań naprawczych do dnia 30 września 2014r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podzielił co do zasady stanowisko organu I instancji, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 37 ustawy. Przywołał wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2013r. (sygn. akt IV SA/Wa 2797/12) i podkreślił, że sąd ten wypowiedział się, że działania podjęte przez skarżących należało uznać za mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 oraz że zostały one podjęte bez uzyskania stosownego zezwolenia. Sąd jedynie zakwestionował zakres nałożonych działań naprawczych.
Organ przywołał art. 153 p.p.s.a i podkreślił, że konieczne jest uwzględnienie oceny prawnej dokonanej w przywołanym wyroku, jak również zawartych w nim wskazań.
Zdaniem Generalnego Dyrektora usunięcie nawiezionego żwiru i ziemi do gruntu macierzystego jest koniecznym i zarazem wystarczającym warunkiem dla odtworzenia się stosunków wodnych na terenie działki nr [...], a przez to odtworzenia się obszaru wodno-błotnego będącego siedliskiem dla kumaka nizinnego.
Uchylono natomiast decyzję organu I instancji w zakresie obecności pracownika [...] Parku Narodowego przy czynnościach odtworzeniowych, jak również dokonano zmiany terminu wykonania obowiązku przez zobowiązanych.
Skargę na powyższą decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli T. i A. O..
Skarga wnosi o stwierdzenie nieważności decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 37 i 33 ustawy o ochronie przyrody poprzez błędne zastosowanie oraz naruszenie art. 6, 7, 75, 77 § 1, art. 80, 86, 89 i 138 § 1 pkt 2 k.p.a. , które w sposób istotny wpłynęło na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi strona podkreśla, że zastosowanie art. 37 ust. 1 ustawy wymaga uprzedniego ustalenia czy rzeczywiście wystąpiły działania mogące negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 oraz wykazania, że dana nieruchomość na owych obszarach się znajduje. Niezbędne jest również określenie działań niezgodnych z planem zadań ochronnych czy planem ochrony, czego organ nie wykazał.
Organ odwoławczy rozpoznając odwołanie od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska nie rozpatrzył żadnego z podniesionych zarzutów, ograniczając się do przywołania oceny wyrażonej w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2013r.
Dalej skarga podnosi, że sentencja decyzji nie zawiera rozstrzygnięcia co do pkt I lit. a rozstrzygnięcia organu I instancji dotyczącego działań naprawczych. Pozostaje to w sprzeczności z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. i uzasadnia stwierdzenie nieważności decyzji Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska na zasadzie art. 156 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Rozwijając kwestie merytoryczne skarga podnosi, że akta sprawy nie potwierdzają umiejscowienia nieruchomości na obszarze, o którym mowa w art. 37 ustawy. Przedmiotowa okoliczność podnoszona była w odwołaniu, jednak organ II instancji ją pominął. Zdaniem strony organ nie wykazał, że jej działanie miało znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 oraz nie wykazał związku przyczynowego między owym działaniem, a jego negatywnym wpływem na otoczenie.
W niniejszej sprawie organy stan początkowy nieruchomości oparły wyłącznie na treści pisma [...] Parku Narodowego z dnia [...] lipca 2010r. kierowanego do Komendy Miejskiej Policji w [...]. Pismo owo nie stanowi jednak protokołu z inwentaryzacji. Pismo zawiera opis gatunków roślin, grzybów, zwierząt występujących głównie poza działką skarżących. Nie wykazano natomiast, aby wskazane w piśmie elementy przyrody występowały konkretnie na działce nr [...].
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, zajmując stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Z przepisu art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a., wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że w ramach kontroli zaskarżonego aktu Sąd jest uprawniony do badania jego legalności w zakresie wykraczającym poza granice wyznaczone zarzutami skargi. Sąd kierując się powyższymi kryteriami ocenił, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa zarówno materialnego, jak i procesowego.
W pierwszej kolejności Sąd podkreśla, że w sprawie konieczności zastosowania normy art. 37 ustawy do ustalonego stanu faktycznego wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013r. (sygn. akt IV SA/Wa 2797/12). Sąd w przywołanym wyroku przede wszystkim nie zakwestionował stanu faktycznego przyjętego przez organy przy wydawaniu poprzednich rozstrzygnięć. Wówczas organy ustaliły i WSA w Warszawie nie zakwestionował owych ustaleń, że na działce skarżących znajdowało się siedlisko (miejsce rozrodu) m.in. kumaka nizinnego Bombina bombina będącego przedmiotem ochrony obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty [...] [...]. Te ustalenia co do stanu nieruchomości przed czynnościami podjętymi przez skarżących polegającymi na nawiezieniu ziemi i żwiru zostały w poprzednich decyzjach (uchylonych przez WSA w Warszawie) oparte na konkretnie wskazanych dowodach. W oparciu o te dowody organy przyjęły, że teren analizowanej działki przed podjęciem robót ziemnych, na której występował kumak nizinny, stanowił typowe siedlisko tego gatunku z uwagi na podmokły obszar (mokradło) z bujną roślinnością hydrofilną. Nawiezienie na ten teren warstwy ziemi i żwiru spowodowało całkowite zniszczenie tego ekosystemu, a tym samym fragmentu siedliska gatunku chronionego w obszarze Natura 2000. Organy doszły wówczas do wniosku, że działania skarżących należało uznać za mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, jednym z których jest - w przypadku [...] - niepogarszanie stanu zachowania kumaka nizinnego. Stanowisko powyższe, iż działanie skarżących wypełniło znamiona czynności opisanych w art. 37 ustawy o ochronie przyrody zostało zaakceptowane przez WSA w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013r, do czego prowadzi analiza uzasadnienia tego wyroku. Sąd wyraźnie stwierdził, że zostały spełnione przesłanki pozwalające na "zastosowanie sankcji" wymienionych w art. 37 ustawy. Jedynie środki przyjęte przez organy, które miały prowadzić do osiągnięcia celu tego przepisu, zostały podjęte z naruszeniem prawa.
Strona nie zaskarżyła przywołanego wyroku ze względu na - jej zdaniem - zaakceptowanie przez sąd wadliwie ustalonego przez organy stanu faktycznego. Dopiero obecnie stawia zarzuty do tego zmierzające, niemniej jednak nie poprzez uzupełnienie materiału dowodowego, lecz dążenie do odmiennej oceny dotychczas dokonanych ustaleń faktycznych, co należy uznać za czynności podjęte zbyt późno. Kwestie bowiem stanu faktycznego zostały przesądzone przywołanym wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2013r.
Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem skargi. Zatem oceną prawną wyrażoną w cytowanym wyroku związany był zarówno organ administracji, jak i jest związany sąd rozpoznający niniejszą skargę. Ponowne rozpoznanie sprawy przez sąd administracyjny ogranicza się do kontroli czy organ administracji uwzględnił wytyczne zawarte w poprzednim wyroku oraz ewentualnie oceny nowych okoliczności, które zaistniały już po wydaniu wyroku. Skarżący nie przedstawiają nowych faktów lub dowodów, lecz jedynie polemizują z oceną faktów przedstawioną w zaskarżonej decyzji, które to ustalenia są kompatybilne z tymi, które zaakceptował już WSA w Warszawie.
W szczególności nie jest zrozumiały stawiany obecnie zarzut, że działka skarżących nie znajduje się w obszarze Natura 2000. W skardze do WSA od poprzednio wydanej decyzji ów zarzut został także podniesiony. Ze stanowiska Sądu przyjętego w wyroku z dnia 24 kwietnia 2013r. wynika, że Sąd nie uwzględnił powyższego zarzutu. Przyjął bowiem, że zaistniały przesłanki materialne do nałożenia obowiązku w świetle art. 37 ust. 1 ustawy. Poglądem tym związane były zarówno organy, jak i Sąd obecnie rozpoznający skargę.
Również zarzuty nakierowane na ponowne ustalanie podstaw faktycznych do zastosowania przesłanek materialnych określonych w art. 37 ust. 1 należy uznać za spóźnione. Zwalczanie tych kwestii było dopuszczalne w skardze kasacyjnej od poprzedniego wyroku.
Odnośnie kwestii podniesionej na wstępie skargi, że organ naruszył przepisy procesowe z tego powodu, że osnowa decyzji nie odnosi się do całości rozstrzygnięcia to należy stwierdzić, że organ odwoławczy zastosował art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. bowiem wprowadził określone zmiany w rozstrzygnięciu podjętym przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Organ zastosował przywołany przepis literalnie, bowiem uchylił decyzję w części i w tym zakresie orzekł na nowo, nie wypowiadając się co do tej części decyzji organu pierwszej instancji, którą utrzymał w mocy. Niemniej w procedurze administracyjnej decyzja stanowi całość łącznie z jej uzasadnieniem. Natomiast z uzasadnienia niewątpliwie wynika, że organ odwoławczy w całości zaakceptował pkt I a) decyzji pierwszoinstancyjnej. Z tego powodu nie zostały naruszone przepisy prawa procesowego w stopniu kwalifikowanym.
W kwestii zarzutu, że organ odwoławczy nie ustosunkował się do zarzutów odwołania należy podkreślić, że w świetle oceny prawnej oraz wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 24 kwietnia 2014r. zarzuty te nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
Na zakończenie, choć nie było to przedmiotem zarówno skargi, a nie mogło być rozważane przez organy wydające w sprawie zaskarżone decyzje, Sąd podkreśla, że z akt administracyjnych wynika, że toczyło się także postępowanie w stosunku do małżonków O. na podstawie przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2007r. o zapobieganiu szkodom w środowisku (Dz. U. nr 75, poz. 493 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wydał także w tej sprawie wyrok z dnia 7 lutego 2014r. (sygn. akt IV SA/Wa 2271/13). Okoliczność powyższa ma istotne znaczenie ze względu na zmianę art. 37 ustawy o ochronie przyrody, ale w konsekwencji nie mogła prowadzić do innego rozstrzygnięcia, niż wydany w sprawie wyrok.
Otóż ustawa z dnia 11 lipca 2014r. o zmianie ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2014r, poz. 1101) wprowadziła zmianę art. 37 ustawy poprzez dodanie ust. 4 w następującym brzmieniu: "4. W przypadku działań, o których mowa w ust. 1 i 2, do których mają jednocześnie zastosowanie przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2014 r. poz. 210), nie prowadzi się postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w ust. 1.". Niemniej jednak owa wyraźna regulacja weszła w życie z dniem 5 września 2014r., a zatem już po wydaniu zaskarżonej decyzji. W tej sytuacji pozostawało jedynie rozważenie, czy zmiana ta mogła skutkować odejściem przy wydawaniu zaskarżonej decyzji od wiążącego poglądu prawnego wyrażonego w wyroku WSA w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2013r. (sygn. akt IV SA/Wa 2797/12). Zmiana ta bowiem prezentuje pewien tok rozumowania ustawodawcy, który mógłby stanowić wskazówkę przy interpretacji przepisów ustawy o ochronie przyrody przed dodaniem ustępu 4 w art. 37 ustawy o ochronie przyrody. W ocenie Sądu jednak WSA wyraził jednoznaczny pogląd, że zaistniały przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 37 ust. 1. Organy zatem, jak i Sąd obecnie rozpoznający sprawę nie może przyjąć wykładni przepisów prawa pozostających w oczywistej opozycji do poglądu prawnego zaprezentowanego w poprzednim wyroku. Odejście bowiem od nakazu wynikającego z art. 153 p.p.s.a. jest dopuszczalne w razie zmiany stanu prawnego po wydaniu wyroku. W rozpoznawanej sprawie zmiana ta nastąpiła, jednak dopiero po wydaniu zaskarżonej decyzji. Gdyby ust. 4 przepisu art. 37 ustawy obowiązywał przed wydaniem decyzji przez Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska, wówczas uchyliłby on wiążący charakter wyroku WSA z dnia 24 kwietnia 2013r. Taka sytuacja nie miała jednak miejsca, co oznaczało obowiązek zastosowania art. 153 p.p.s.a. ze wszelkimi stąd wynikającymi skutkami o charakterze materialnym.
Z powyższych względów Sąd skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło