IV SA/Wa 1629/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Tomasz Wykowski Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka (spr.) sędzia WSA Anita Wielopolska po rozpoznaniu w dniu 27 marca 2018r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą we [...] na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu oddala skargę. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska postanowieniem nr [...], z [...] kwietnia 2017 r., wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), dalej zwanej "Kpa", po rozpatrzeniu zażalenia [...] Sp. z o.o. ul. [...], [...] na postanowienie Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] marca 2017 r. znak: [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o zmianę decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] czerwca 2015 r. znak: [...], w części dotyczącej terminu przeprowadzenia działań naprawczych dla terenu będącego własnością [...] Sp. z o.o. ul. [...], [...], położonego przy pl. [...] we [...] obejmującego obszar działek [...], [...], [...], [...], [...] i [...] AM-6 obręb [...], uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie dotyczące przywrócenia terminu. W uzasadnieniu postanowienia Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska we [...] , zwany dalej: "RDOŚ we [...] ", decyzją z [...] czerwca 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 13 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2014 r. poz. 1789, z późn. zm.), zwanej dalej: "ustawą szkodową", ustalił na wniosek [...] Sp. z o.o., zwanej dalej: "Spółką" plan remediacji zanieczyszczonego terenu przy pl. [...] we [...] obejmującego obszar działek [...], [...], [...], [...], [..] i [...] AM-6 obręb [...]. W pkt IV lit. b powyższej decyzji określono termin zakończenia remediacji na dzień 31 grudnia 2016 r. Pismem z 24 stycznia 2017 r. Spółka wniosła do RDOŚ we [...] o zmianę decyzji z [...] czerwca 2015 r. w związku z przekroczeniem terminów rozpoczęcia i zakończenia remediacji z przyczyn technicznych. Wniosek wskazywał na ustalenie m.in. nowego terminu zakończenia prac na dzień 31 grudnia 2017 r. RDOŚ we [...] postanowieniem z [...] lutego 2017 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji RDOŚ we [...] z [...] czerwca 2015 r. z uwagi na brak możliwości rozpatrzenia wniosku, gdyż termin obowiązywania tej decyzji upłynął z dniem 31 grudnia 2016 r., tj. przed wpływem wniosku Spółki o jej zmianę. Na postanowienie z [...] lutego 2017 r. nie wniesiono zażalenia. Następnie pismem z 14 lutego 2017 r., Spółka złożyła do RDOŚ we [...] wniosek o "przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o prolongatę terminu zakończenia wykonania decyzji wraz z dopełnieniem czynności". Spółka na podstawie art. 58 § 1 Kpa wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o prolongatę terminu zakończenia wykonania decyzji w zakresie zakończenia remediacji, a na podstawie art. 58 § 2 Kpa wniosła o przedłużenie terminu zakończenia remediacji - tj. dokonanie zmiany w zakresie punktu IV lit. a (prawdopodobnie chodziło o lit. b) decyzji RDOŚ we [...] z [...] czerwca 2015 r. W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała, Iż o fakcie upłynięcia terminu na wykonanie remediacji Strona dowiedziała się w trakcie wizyty w siedzibie RDOŚ we [...] w dniu [...] lutego 2017 r. Strona na podstawie posiadanej wiedzy o treści decyzji - która uzależniała rozpoczęcie działań skierowanych na remediację gruntu od wyburzenia wszystkich budynków posadowionych na nieruchomości zlokalizowanej przy pl. [...] we [...] była przekonana, iż termin jej wykonania nie będzie miał zastosowania wobec niespełnienia warunku koniecznego do rozpoczęcia prac. Dopiero spotkanie w siedzibie RDOŚ we [...] w dniu [...] lutego 2017 r. wykazało, iż wobec przedstawionego stanowiska nie jest możliwe niejako automatyczne prolongowanie terminu na zakończenie prac wskazanych w decyzji. Stąd Strona nie miała świadomości, co do wystąpienia negatywnych skutków upływu terminu. Postanowieniem z [...] marca 2017 r., wydanym na podstawie art. 58 § 1 i art. 59 § 1 Kpa, RDOŚ we [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o zmianę decyzji RDOŚ we [...] z [...] czerwca 2015 r. w części dotyczącej terminu przeprowadzenia działań naprawczych dla terenu będącego własnością [...] Sp. z o.o. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji stwierdził brak spełnienia przez Spółkę przesłanek z art. 58 § 1 Kpa. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła Spółka. W uzasadnieniu zażalenia Skarżąca zwróciła uwagę, iż w ramach postępowania wywołanego wnioskiem Strony z "27 stycznia 2017 r. w pierwszym rzędzie organ I instancji powinien był rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu na dokonanie czynności. Brak odniesienia się do tak sformułowanego żądania Strony powoduje błędność wydanego orzeczenia, a także zarzut nierozpoznania istoty sprawy." W ocenie Skarżącej organ I instancji dokonał rozpoznania merytorycznego części wniosku Skarżącej bez dokonania rozstrzygnięcia prejudycjalnego wniosku formalnego Strony o przywrócenie terminu na dokonanie czynności. Stąd zachodzą przesłanki do uchylenia zaskarżonego postanowienia zarówno w niniejszym postępowaniu jak i w postępowaniu dotyczącym odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zmiany decyzji RDOŚ we [...] z [...] czerwca 2015 r. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska rozpatrując zażalenie wskazał, że wniosek Spółki z dnia 14 lutego 2017 r. dotyczył przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o prolongatę terminu zakończenia wykonania decyzji. Aby możliwe było zastosowanie żądanego przez Stronę przepisu art. 58 Kpa konieczne jest by przedmiotowy termin do wniesienia wniosku o zmianę decyzji był terminem procesowym. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 17 stycznia 2017 r. sygn. akt. II GSK 3374/15 (LEX nr 2226918) wyjaśniono, iż "Przepis art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. może być podstawą przywrócenia terminów procesowych regulowanych przepisami k.p.a., a więc tych które pojawiają się od chwili wszczęcia do zakończenia postępowania administracyjnego, o ile ustawa takim terminom nadaje charakter procesowy. Zatem zasadniczo art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. może być łączony tylko z terminami dla dopełnienia określonych czynności procesowych. Co do innych terminów przepis ten mógłby być stosowany, jednak tylko pod warunkiem, że wyraźny przepis ustawy odsyła do stosowania art. 58 k.p.a-," Dalej w przywołanym wyroku NSA wywodzi, że "terminy związane z wnioskami wszczynającymi różnego rodzaju postępowania administracyjne, co do zasady, nie są terminami procesowymi, a raczej materialnymi. Zatem tym bardziej nie można do nich stosować art. 58 § 1 i § 2 k.p.a." W niniejszej sprawie wniosek o zmianę decyzji wydanej w trybie art. 13 ustawy szkodowej nie ma uregulowanego terminu wniesienia i nie istnieje przepis prawa, który odsyłałby w tym wypadku do stosowania art. 58 § 1 i § 2 Kpa. Skoro nie istnieje taki przepis, termin wniesienia wniosku o zmianę decyzji jest dowolny (czego nie należy utożsamiać z wynikiem rozpatrzenia takiego wniosku) w związku z tym nie ma możliwości stosowania przepisów art. 58 § 1 i § 2 Kpa dotyczących przywrócenia terminu na dokonanie czynności procesowej. W konsekwencji, w związku z brakiem przedmiotu sprawy, postanowienie uchylono a postępowanie umorzono w trybie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. W związku z powyższym zarzuty strony nie mają wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy i dlatego organ odwoławczy odstąpił od ich rozpoznania. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska [...] kwietnia 2017 r. wniosła [...] sp. z o.o. z siedzibą we [...] . Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zwrot kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w postępowaniu przed Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska skarżąca domagała się merytorycznego rozpoznania jej wniosku związanego z możliwością prolongowania terminu do przeprowadzenia remediacji wynikającej z wykonania decyzji z [...] czerwca 2015 r. W ocenie skarżącej, GDOŚ zobowiązany jest do wydania merytorycznej decyzji co do określenia terminu obowiązku wykonania decyzji z [...] czerwca 2015 r. albo też do nakazania organowi I instancji ponownego przeprowadzenia postepowania w celu rozpoznania istoty sprawy. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych określone przepisami art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r. poz. 2188 z późn. zm.) oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) - dalej jako P.p.s.a. sprowadzają się do kontroli działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd dokonując kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] kwietnia 2017 r. zostało wydane na skutek wniosku [...] sp. z o.o. z [...] lutego 2017 r. We wniosku tym, skarżąca na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o prolongatę terminu zakończenia wykonania decyzji w zakresie zakończenia remediacji. Jednocześnie na podstawie art. 58 § 2 k.p.a. wniosła o przedłużenie terminu zakończenia remediacji, tj. w zakresie punktu IV b decyzji z [...] czerwca 2015 r. do 31 grudnia 2017 r. W aktach administracyjnych znajduje się odpis decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska we [...] z [...] czerwca 2015 r., wydanej na podstawie art. 13 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, którą ustalono na wniosek [...] Sp. z o.o. plan remediacji zanieczyszczonego terenu przy pl. [...] we [...] obejmującego obszar działek [...], [...], [...], [...], [...] i [...] AM-6 obręb [...]. W pkt IV lit. b powyższej decyzji określono termin zakończenia remediacji na dzień 31 grudnia 2016 r. Termin zakończenia remadiacji ustalony w pkt IV lit. b decyzji RDOŚ we [...] z [...] czerwca 2015 r. upłynął w dniu 31 grudnia 2016 r. Wobec powyższego, wniosek skarżącej z [...] lutego 2017 r. należy rozumieć w ten sposób, że wniesiono nim na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o prolongatę terminu zakończenia wykonania decyzji w zakresie zakończenia remediacji. Zgodnie z art. 58 § 1, 2 i 3 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne. Instytucja przywrócenia terminu uregulowana w art. 58 k.p.a. stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia. Należy podkreślić, że "Instytucja przywrócenia terminu przewidziana w art. 58 i 59 k.p.a. jest instytucją prawa procesowego. Na podstawie tych przepisów mogą być przywracane terminy przewidziane przepisami należącymi do prawa procesowego, a nie prawa materialnego. Instytucja przywrócenia uchybionego terminu ma bowiem na celu usunięcie ujemnych następstw procesowych, wynikłych w następstwie uchybienia terminu procesowego" (wyr. NSA z dnia 24 listopada 1994 r., SA/Ka 1230/94, niepubl.). Przepis art. 58 § 1 k.p.a. nie ogranicza uprawnień zainteresowanego do przywrócenia terminów określonego rodzaju, a zatem może on żądać przywrócenia zarówno ustawowych, jak i urzędowych terminów dokonania czynności procesowych. Nie jest natomiast dopuszczalne przywrócenie określonych w przepisach kodeksu terminów o charakterze materialnoprawnym. W przedmiotowej sprawie należy odpowiedzieć na pytanie, jaki charakter ma termin zakończenia remediacji ustalony w punkcie IV b decyzji RDOŚ we [...] z [...] czerwca 2015 r. na dzień 31 grudnia 2016 r. Z pewnością nie jest to termin procesowy, gdyż nie dotyczy czynności procesowej. Zapis punktu IV decyzji RDOŚ we [...] z [...] czerwca 2015 r. określa termin rozpoczęcia i zakończenia działań naprawczych: a) termin rozpoczęcia remediacji ustala się od czerwca/lipca 2015 r. b) termin zakończenia remediacji ustala się do dnia 31 grudnia 2016 r. W ocenie Sądu, powyższy zapis jest częścią merytorycznego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z [...] czerwca 2015 r. Odnosi się do terminu, w którym strona ma wykonać nałożony na nią powyższą decyzją obowiązek remediacji. Nie jest to termin, który podlega przywróceniu w trybie art. 58 k.p.a. Niezrozumiałe natomiast jest twierdzenie skargi, że w oparciu o wniosek z 14 lutego 2017 r. organ uprawniony był do wydania merytorycznej decyzji co do określenia terminu obowiązku wykonania decyzji z [...] czerwca 2015 r. Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 i art. 119 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.