IV SA/Wa 1632/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska –Litwiniec po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia O. z siedzibą w W o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia O. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008r., nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony postanawia: -odmówić przyznania prawa pomocy- Skarżące Stowarzyszenie O. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2008 r., w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Do powyższej skargi dołączono na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 20 października 2008r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych uznając, że skarżące Stowarzyszenie ma środki finansowe na pokrycie kosztów postępowania. Na powyższe postanowienie Towarzystwo złożyło sprzeciw, wnosząc o ponowne rozpoznanie wniosku i przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zarzucając mu rażące naruszenie przepisów art. 246 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu sprzeciwu podtrzymano argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, dodatkowo wskazało, iż Stowarzyszenie nie prowadzi i nie ma zamiaru prowadzić działalności gospodarczej a działalność Stowarzyszenia polegająca na reprezentowaniu interesu społecznego w sprawach z zakresu architektury i urbanistyki, nie wymaga żadnych środków i jest realizowana społecznie przez członków Stowarzyszenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr.153, poz.1270 ze zm zwanej dalej "P.p.s.a") w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Przedmiotem postępowania po złożeniu sprzeciwu nie jest więc ocena postanowienia wydanego przez referendarza sądowego, lecz ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie wnioskowanym przez skarżącego. Według art. 246 § 2 pk1 P.p.s.a osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Stwierdzić należy, że każdy kto wszczyna postępowanie sądowe, powinien liczyć się z koniecznością opłacenia kosztów sądowych, a co za tym idzie tak planować swój budżet, aby wygospodarować kwotę konieczną do ich uiszczenia. Podkreślenia także wymaga fakt, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Dostępność do sądu wymaga z natury rzeczy posiadania środków finansowych. Stowarzyszenie w ramach planowania wydatków, przewidując realizację swoich praw przed sądem, winno uwzględnić również ewentualność uczestnictwa w procesach sądowych związanych ze statutową działalnością i poczynić konieczne na ten cel oszczędności. Wskazać bowiem należy, że Stowarzyszenie prowadząc działalność na rzecz ochrony istniejących obiektów historycznych oraz podejmując działania mające na celu zachowanie walorów architektoniczno urbanistycznych miasta W., potencjalnie związane z udziałem w postępowaniach sądowych, wnosząc skargę winno się liczyć z koniecznością pokrycia kosztów wszczętego postępowania. Stosownie do art. 33 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.) majątek stowarzyszenia powstaje ze składek członkowskich, darowizn, spadków, zapisów, dochodów z własnej działalności, dochodów z majątku stowarzyszenia oraz z ofiarności publicznej. Stowarzyszenie z zachowaniem obowiązujących przepisów może zatem przyjmować darowizny, spadki i zapisy, jak również korzystać z ofiarności publicznej. Poza tym należy mieć na uwadze, że z zapisów statutu Stowarzyszenia wynika, iż członkowie Stowarzyszenia zadeklarowali pomoc finansową na jego rzecz. Tak więc argumentacja przedstawiona przez skarżące Stowarzyszenie nie może uzasadniać przyznania mu prawa pomocy. Stowarzyszenie pozbawia się bowiem możliwych do uzyskania środków finansowych, których uzyskanie przewiduje statut. W istocie strona koszty swej działalności chce przerzucić na Skarb Państwa. Ponadto oświadczenie o nieposiadaniu jakichkolwiek środków, budzi wątpliwości. Należy mieć na uwadze, że Stowarzyszenie bierze udział w wielu postępowaniach zarówno przed organami administracyjnymi, jak i przed sądami administracyjnymi. Udział ten wiąże się z ponoszeniem kosztów związanych ze sporządzaniem pism, odpisów pism, kserokopii dokumentów, przesyłaniem korespondencji (znaczki pocztowe) itp. Zatem strona dysponuje środkami finansowymi niezbędnymi do dokonywania czynności procesowych, nie wskazuje natomiast na źródła ich pozyskiwania. W tym stanie rzeczy w ocenie Sądu brak jest podstaw do przyznania skarżącemu Stowarzyszeniu prawa pomocy. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 i art. 254 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowił jak w sentencji.