IV SA/Wa 1632/09

WyrokWSA w Warszawie2009-11-30

Skład orzekający: Grzegorz Czerwiński, Agnieszka Wójcik, Teresa Zyglewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie zgodności przepisu prawa z Konstytucją RP stanowi podstawę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego nie stanowi samoistnej podstawy do obligatoryjnego zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Zależność rozstrzygnięcia sprawy od zagadnienia wstępnego musi być bezwzględna, co nie zachodzi w sytuacji, gdy jedynie toczy się postępowanie przed Trybunałem. Przepisy prawa muszą być stosowane do czasu, aż Trybunał Konstytucyjny stwierdzi ich niezgodność z Konstytucją i wyeliminuje je z obrotu prawnego.
Stan faktyczny
Wojewoda zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, że część nieruchomości nie podlega przepisom dekretu o reformie rolnej, z uwagi na skierowanie przez WSA pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego w kwestii zgodności rozporządzenia wykonawczego do dekretu z Konstytucją. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Wojewody. Skarżący zarzucili naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym uzasadnia zawieszenie postępowania administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Czerwiński, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2009 r. sprawy ze skargi A. Z., M. Z., Z. Z. i A. C. na postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących A. Z., M. Z., Z. Z. i A. C. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IV SA/Wa 1632/09 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...]lutego 2009r. Wojewoda [...] zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji stwierdzającej, że część nieruchomości wchodzącej w skład spadku po W. C., zespół pałacowo - parkowy w G. objęty obecnie księga wieczystą nr [...], z wyłączeniem działek oznaczonych w księdze wieczystej numerami [...],[...],[...],[...], Sądu Rejonowego w P. nie podpada pod przepisy dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. W uzasadnieniu postanowienia Wojewoda [...] stwierdził, że prowadzi postępowanie o wydanie decyzji, że opisana wyżej nieruchomość nie podlegała przejęciu na cele reformy rolnej w trybie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r o przeprowadzeniu reformy rolnej ( dz. U. z 1945r., Nr 3, poz. 13). W toku tego postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wystąpił do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, czy § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, w zakresie w jakim na jego mocy orzekanie w przedmiocie podpadania nieruchomości ziemskich pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu przekazano do kompetencji organów administracji publicznej jest zgodny z art. 92 ust.1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Sprawa nie została do chwili obecnej rozpoznana przez Trybunał Konstytucyjny. Zdaniem Wojewody jest to zagadnienie wstępne, którego wynik może mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcia sprawy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli A. Z., M. Z., Z.Z., A. C. podnosząc zarzut naruszenia art. 94§1 pkt. 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że postępowanie zawisłe przed Trybunałem Konstytucyjnym stanowi przesłankę uzasadniającą zawieszenie postępowania administracyjnego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2008r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...]z dnia [...] lutego 2009r., podzielając zawarte w nim stanowisko. Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli A. Z., M. Z., Z. Z., A. C. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczyli orzecznictwo sądów administracyjnych przemawiające za przyjętym przez nich stanowiskiem. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż postanowienie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jak i postanowienie Wojewody [...] naruszają przepisy prawa. Okoliczności te stanowią o zasadności skargi. Z przepisu art. 97§1 pkt 4 k.p.a wynika, że organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym istnieją rozbieżne poglądy na temat tego, czy w sytuacji gdy do Trybunału Konstytucyjnego zostało skierowane pytanie prawne dotyczące zgodności z Konstytucją RP przepisu prawa, który stanowi podstawę prawną rozstrzygnięcia wydanego przez organ administracji daje to podstawę do zawieszenia postępowania na mocy art. 97§1 pkt 4 k.p.a. Wykładnię przemawiającą za zawieszeniem postępowania zastosowały organy administracji w zaskarżonym postanowieniu oraz postanowieniu go poprzedzającym. Zdaniem Sądu tego rodzaju wykładnia art. 97§1 pkt 4 k.p.a. jest nieuprawniona. Przepis ten pozwala bowiem na zawieszenie postępowania administracyjnego w sytuacji gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Z powyższego wynika, że zależność ta jest bezwzględna, co oznacza, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest niemożliwe. W rozpoznawanej sprawie taka bezpośrednia zależność nie istnieje. Nie zachodzi więc możliwość zawieszenia postępowania ( por. wyrok WSA w Warszawie z 14 lutego 2007r., II SA/Wa 1049/06). Zgodnie z art. 6 k.p.a organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Zasadą zaś jest domniemanie zgodności z Konstytucją przepisów prawa. Dopóki Trybunał Konstytucyjny nie stwierdzi, iż dany przepis prawa jest niezgodny z Konstytucją i nie wyeliminuje go z obowiązującego porządku prawnego przepis ten musi być stosowany przez organy administracji. Wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym nie zawiesza stosowania przepisu, którego pytanie prawne dotyczy, do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał. Wydanie więc przez Trybunał Konstytucyjny orzeczenia nie jest więc konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w pełni podziela zapatrywanie Naczelnego Sadu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 17 maja 2007r., II GSK 407/06, iż obligatoryjne zawieszanie postępowań administracyjnych z tej przyczyny, iż rozpoznawana jest przez Trybunał Konstytucyjny sprawa zgodności określonych przepisów z Konstytucja RP, mogłoby powodować paraliż działalności administracyjnej, przekładając się na zmieszenie pewności obrotu. W ocenie Sądu, aby możliwe było zawieszenie postępowania administracyjnego w związku z wystąpieniem do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym, kodeks postępowania administracyjnego musiałby zawierać wyraźny przepis prawa na to pozwalający. Z powyższych względów na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. c i art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekła jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło