IV SA/Wa 1632/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Sędziowie Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędzia WSA Teresa Zyglewska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wniosku 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. IV SA/Wa 1632/11 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska zwrócił A. K. wniosek z dnia 1 lipca 2011 r. o stwierdzenie nadpłaty w związku z wniesieniem nienależnie na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej dwóch opłat w wysokości 500 zł, tj. w łącznej kwocie 1000 zł, z uwagi na brak właściwości do jego rozpoznania. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. Uzasadniając swoje stanowisko organ wywodził, iż żaden z przepisów prawa powszechnie obowiązującego nie określa organu właściwego do zwrotu nienależnie wpłaconej opłaty w wysokości 500 zł. Przepis art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji wskazuje jedynie, iż opłatę wnosi się na rachunek bankowy Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie może być zatem organem właściwym do rozpatrzenia wniosku o zwrot tej opłaty, gdyż żaden z przepisów prawa nie daje mu takiej kompetencji. Dodatkowo organ zauważył, że do opłat w wysokości 500 zł wpłacanych na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa. Przepisy te mają zastosowanie wyłącznie do należności z tytułu opłat za brak sieci, o których mowa w art. 14 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Opłata za brak sieci dotyczy wprowadzających pojazd, którzy zapewniają sieć zbierania pojazdów i nie jest tożsama z opłatą w wysokości 500 zł wnoszoną przez wprowadzającego pojazd, którzy nie zapewniają sieci oraz podmioty nie będące przedsiębiorcami, które dokonują wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdów. Zdaniem organu powyższe wskazuje, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie jest organem właściwym do rozpatrzenia sprawy dotyczącej zwrotu nienależnie wpłaconej opłaty, o której mowa w art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji. Jednocześnie żaden przepis prawa powszechnie obowiązującego nie określa organu administracji publicznej właściwego w przedmiotowej sprawie. Zgodnie z art. 66 § 3 k.p.a. jeżeli podanie wniesiono do organu niewłaściwego, a organu właściwego nie można ustalić na podstawie danych podania, albo gdy z podania wynika, że właściwym w sprawie jest sąd powszechny, organ do którego podanie wniesiono zwraca je wnoszącemu. Organ zwrócił powyższy wniosek argumentując, iż w sprawie właściwy jest sąd powszechny. Skargę do; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe postanowienie wniósł A. K. wywodząc, iż nie zgadza się z jego treścią i żądając nakazania, aby organ rozpoznał jego wniosek. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd, badając legalność zaskarżonego postanowienia w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał, iż zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie z dnia [...] lipca 2011 r. Głównego Inspektora Ochrony Środowiska naruszają przepisy o postępowania w sposób mający wpływ na wynik sprawy, co czyni skargę zasadną. Zasadniczy problem prowadzący do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy do rozpoznania wniosku skarżącego właściwy jest organ administracji, a jeśli tak to jaki, czy też sprawa ta należy jak wywiódł to Główny Inspektor Ochrony Środowiska do kognicji sądów powszechnych. Zauważyć należy, że zgodnie z dyspozycją art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 r. o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji ( Dz. U. Nr 25, poz. 202 ze zm.) wprowadzający pojazd na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lecz nie więcej niż 1000 pojazdów, może nie zapewnić sieci zbierania pojazdów, który to obowiązek nakłada art. 11 ust. 1 ustawy. W takim przypadku na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu, na wprowadzającego pojazd nałożony jest obowiązek uiszczenia opłaty w kwocie 500 zł od każdego wprowadzonego pojazdu. Dotyczy to także każdej osoby fizycznej, która dokonuje importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia. Zgodnie więc z art. 17 ust. 1 ustawy o recyklingu Główny Inspektor Ochrony Środowiska jeżeli stwierdzi, że wprowadzający pojazd nie dokonał opłaty za brak sieci lub uiścił kwotę niższą niż należna wydaje odpowiednią w tym zakresie decyzję. Przy czym kwoty te są wpłacane na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Ponadto zauważyć należy, że zgodnie z dyspozycją art. 72 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz. 908 ) osoba fizyczna, która dokonała importu lub wewnątrzwspólnotowego nabycia pojazdu musi do wniosku o jego rejestrację dołączyć dowód wpłaty opłaty recyklingowej na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Zgodnie z art. 17 ust. 3 ustawy recyklingowej do należności z tytułu opłaty za brak sieci stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ), zaś uprawnienia organów podatkowych posiada Główny Inspektor Ochrony Środowiska. Obowiązek z art. 17 ust. 1 powołanej wyżej ustawy może być jednak nałożony tylko na wprowadzającego pojazd, którym jest przedsiębiorca będący producentem pojazdu lub przedsiębiorca dokonujący wewnątrzwspólnotowego nabycia lub importu pojazdu. Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie posiada więc kompetencji, aby obowiązek, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy nałożyć na osobę fizyczną, która powinna taką opłatę uiścić. Skoro do kompetencji tego organu nie należy nakładanie obowiązku uiszczenia tej opłaty na osobę fizyczną, to tym bardziej Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie jest uprawniony do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu nienależnej opłaty. Środki te wpływają bowiem na konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej , stąd też nie można stwierdzić, że Główny Inspektor Ochrony Środowiska władny byłby wydać nakaz skierowany do tego Funduszu, a dotyczący wypłaty z jego środków finansowych przedmiotowej opłaty recyklingowej. Podkreślić za wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 1608/09 należy, iż konto Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej jest państwowym funduszem celowym, który posiada osobowość prawną ( art. 400 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska ( Dz. U. z 2008r., Nr 25, poz. 150 ze zm.). W myśl art. 12 ust. 2 ustawy o recyklingu opłata ta wpłacana jest na rachunek Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej i zgodnie z art. 401 ust. 7 pkt 9 prawa ochrony środowiska stanowi ona przychód Narodowego Funduszu. Zgodnie zaś z art.400 k ust. 1 pkt 4 prawa ochrony środowiska do zadań Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej należy gospodarowanie jego środkami. Przy czym pamiętać należy, iż zgodnie z art. 17 a ustawy o recyklingu "na wniosek podmiotu, który dokonał wpłaty, o której mowa w art. 12 ust. 2, nienależnie lub w nadmiernej wysokości, dokonuje się zwrotu nadpłaconej kwoty". Powyższe przemawia więc za tym, iż podmiotem uprawnionym do rozpatrzenia wniosku A. K. jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Za powołanym wyżej orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego powtórzyć należy, że w tym zakresie podmiotowym Narodowy Fundusz jest podmiotem administracyjnym o charakterze funkcjonalnym, zaś ewentualne orzekanie w tym przedmiocie, tj. zwrot opłaty recyklingowej uiszczonej przez osobę fizyczną niebędącą przedsiębiorcą następuje w formie czynności materialno - technicznej. Powyższe okoliczności, a w szczególności treść art. 17 a ustawy recyklingowej przesądzają, iż sprawa ta wyłączona jest z kognicji sądów powszechnych, a władnym do jej rozstrzygnięcia jest Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Niezasadnie więc Główny Inspektor Ochrony Środowiska w oparciu o art. 66 § 3 k.p.a. wydał postanowienie o zwrocie podanie, albowiem w sprawie winien mieć zastosowanie tryb określony w art. 65 § 1, gdyż podanie winno zostać przekazane Narodowemu Funduszowi Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 wyroku oparto o treść art. 152 powołanej wyżej ustawy.