IV SA/Wa 1633/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-08-22

Skład orzekający: Karolina Kisielewicz-Malec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała należycie swojej sytuacji materialnej, w szczególności nie przedstawiła pełnych wyciągów z rachunków bankowych?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże w sposób należyty, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania pomocy. Obowiązek wykazania tej sytuacji spoczywa na wnioskodawcy, który musi rzetelnie przedstawić wszystkie okoliczności faktyczne, w tym pełne wyciągi z rachunków bankowych, aby umożliwić sądowi ocenę jego rzeczywistych możliwości finansowych.
Stan faktyczny
M. G. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) w związku ze skargą na decyzję Wojewody o wymeldowaniu. Wskazał na niskie zarobki, prowadzenie jednoosobowego gospodarstwa domowego i pomoc córce. Sąd wezwał go do przedłożenia wyciągów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych z ostatnich trzech miesięcy. Skarżący nadesłał jedynie kopie potwierdzeń dziesięciu transakcji, nie ujawniając salda rachunku ani pełnej struktury wydatków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Karolina Kisielewicz-Malec po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy. M. G. – w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2013 r. nr [...] – złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata). We wniosku podał, że jest zatrudniony jako handlowiec za wynagrodzeniem 1600 zł. brutto miesięcznie (średnie wynagrodzenie z ostatnich trzech miesięcy) oraz że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (jest rozwiedziony, córka studiuje poza miejscem zamieszkania). Mieszka w mieszkaniu, za które opłaca czynsz w wysokości 400 zł. miesięcznie, natomiast koszty zużycia energii elektrycznej wynoszą ok. 100 zł. miesięcznie, ogrzewania w czasie zimy ok. 300 zł. Skarżący wyjaśnił, że pomaga studiującej córce, przekazując jej środku finansowe w kwocie "250 zł. lub więcej". M. G. nie posiada nieruchomości, przedmiotów wartościowych, a jedynie niewielkie oszczędności (300 zł.). Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 8 sierpnia 2013 r. M. G. zobowiązany został do przedłożenia wyciągu ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych (z okresu ostatnich trzech miesięcy). W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał do Sądu jedynie kopie potwierdzeń dziesięciu transakcji dokonanych na jego rachunku bankowym w okresie od maja do sierpnia 2013 r. (m.in. opłat czynszu za mieszkanie, za Internet, prąd, telefon). Stwierdzono, co następuje: Wniosek o przyznanie prawa pomocy wniesiony przez M. G. nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ nie wykazał on należycie, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym (a więc takim o który wnioskował skarżący), gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Referendarz stwierdził, że okoliczności przywołane przez skarżącego we wniosku o prawo pomocy okazały się niewystarczające do ustalenia jego rzeczywistej sytuacji finansowej. Skierowane do strony wezwanie w sprawie złożenia dodatkowych informacji na temat jej aktualnej kondycji finansowej obejmowało wezwanie do przedstawienia wyciągów z rachunków bankowych wnioskodawcy, które w sposób najpełniejszy zobrazowałby strukturę wydatków i stan oszczędności strony i pozwoliłyby ocenić jego rzeczywiste możliwości finansowe. Tymczasem, mimo niebudzącej wątpliwości treści wezwania, skarżący nadesłał do Sądu jedynie niektóre z potwierdzeń transakcji dokonanych na jego rachunku bankowym. Z dokumentów tych nie wynika ani struktura wydatków skarżącego, ani przede wszystkim saldo rachunku. Dlatego referendarz uznał, że strona nie wykonała obowiązku nałożonego zarządzeniem z dnia 8 sierpnia 2013 r. Referendarz podkreśla, że twierdzenie skarżącego, że znajduje się w trudnej sytuacji finansowej nie może zostać zweryfikowane, ponieważ nie ujawnił on stanu swojego rachunku bankowego, o co zwracał się referendarz. Właśnie to zaniechanie skarżącego wpłynęło na odmowę przyznania wnioskowanego prawa pomocy, ponieważ referendarz nie mógł zweryfikować prawdziwości oświadczenia o całkowitym braku posiadania środków na prowadzenie postępowania sądowego. Może budzić uzasadnione wątpliwości niemożność opłacenia chociażby wpisu od skargi w kwocie 100 zł w sytuacji gdy, jak wskazuje sam skarżący, po opłaceniu niezbędnych koszów utrzymania siebie i mieszkania (czynsz i inne opłaty za mieszkanie), wygospodarowywuje on co miesiąc środki dla córki (w czerwcu 2013 r. była to kwota 500 zł., ponadto skarżący opłaca w imieniu córki faktury za internet: 60-75 zł. miesięcznie) i jest w stanie zaoszczędzić drobne kwoty (w rubryce 7.2.1. wniosku PPF skarżący podał, że posiada oszczędności w kwocie 300 zł.). Reasumując, stwierdzić trzeba, że uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązku rzetelnego wyjaśnienia podstaw zgłoszonego żądania w sprawie przyznania prawa pomocy uniemożliwiło ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych niezbędnych do prawidłowego rozpoznania złożonego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. w świetle określonych w art. 246 § 1 p.p.s.a. przesłanek przyznania prawa pomocy. Z przedstawionych powodów odmówiono przyznania praw pomocy, na podstawie art. 246 § 1 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło