IV SA/Wa 1633/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Michał Sułkowski po rozpoznaniu w dniu 18 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi L. S. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. L. S., reprezentowana przez adwokata, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] kwietnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca do powrotu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 stycznia 2017 r. oddalił skargę. Reprezentujący skarżącą adwokat zwrócił się o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a po doręczeniu odpisu orzeczenia z uzasadnieniem, wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zawał w niej m.in. wniosek o zwolnienie L. S. od wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżąca uzupełniła żądanie w dniu 29 marca 2017 r., składając – na urzędowym formularzu – wniosek o przyznanie prawa pomocy zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawczyni podała, że w gospodarstwie domowym pozostaje z narzeczonym. Jako źródła utrzymania wskazała uzyskiwany przez nią dochód z umowy z zlecenia w wysokości 948 zł miesięcznie oraz wynagrodzenie narzeczonego ze stosunku pracy ze stawką godzinową, wynoszącą 16 zł. Łączny dochód dwuosobowego gospodarstwa strona zadeklarowała na kwotę około 3.500 zł miesięcznie. Kwotę miesięcznych wydatków określiła natomiast w sumie na 3.050 zł. Zaliczyła do nich: wydatki na mieszkanie (950 zł), opłaty za media (300 zł), koszty wyżywienia (1.500 zł) oraz wydatki na leki (300 zł). Przystępując do oceny przedmiotowego wniosku, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zasadą postępowania sądowoadministracyjnego jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Stosownie bowiem do reguły zawartej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej powoływanej również jako ppsa, strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Stąd też każda osoba wszczynająca postępowanie przed sądem administracyjnym powinna liczyć się z wydatkami na ten cel. W świetle art. 246 § 1 ppsa prawo pomocy przysługuje osobie fizycznej w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Skarżąca ubiega się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotowy wniosek należałoby zatem uwzględnić, jeżeli wykazane przez L. S. możliwości płatnicze uprawniałyby do twierdzenia, że bez uszczerbku koniecznego utrzymania nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Ustalenie, czy zachodzi taka sytuacja wymaga określenia relacji kosztów postępowania w przedmiotowej sprawie do wykazanych przez skarżącą możliwości płatniczych. Należy zatem zauważyć, że w maju ubiegłego roku, skarżąca uiściła wpis od skargi w wysokości 300 zł, a w styczniu bieżącego roku, uiściła opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł za odpis wyroku z uzasadnieniem sporządzonym na wniosek. Na obecnym etapie postępowania zobowiązana jest do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu od skargi, czyli 150 zł (§ 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Skarżąca i pozostający z nią w gospodarstwie domowym narzeczony uzyskują dochody ze stosunku pracy i z umowy zlecenia. Wysokość tych dochodów strona określiła na około 3.500 zł miesięcznie. Z kolei wykazana przez nią kwotą zobowiązań i stałych wydatków (opłat za mieszkanie, media, kosztów wyżywienia i leków) wynosi 3.050 zł miesięcznie. Jest zatem mniejsza od uzyskiwanego dochodu o około 450 zł. Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że nawet jeżeli skarżąca i jej narzeczony - poza wykazanymi w złożonym oświadczeniu - ponoszą inne wydatki, których wnioskodawczyni nie wymieniła w przedstawionym zestawieniu, to uzyskiwane dochody pozwalają tak zaplanować obciążenia budżetu domowego, aby bez uszczerbku koniecznego utrzymania zaoszczędzić 150 zł na wpis od skargi kasacyjnej. Ponoszenie kosztów postępowania sądowego zawsze powoduje określony uszczerbek utrzymania skarżącego. Nie uzasadnia to jednak jeszcze przyznania prawa pomocy chyba, że strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania albo, że poniesienie pełnych kosztów postępowania spowoduje uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Dokonana w przedmiotowej sprawie ocena możliwości płatniczych L. S. nie pozwala stwierdzić, że w jej przypadku zachodzi taka sytuacja. Skarżąca w maju ubiegłego roku uiściła najwyższą opłatę sądową w przedmiotowej sprawie, to jest wpis od skargi w wysokości 300 zł, natomiast w styczniu bieżącego roku zapłaciła opłatę kancelaryjną w wysokości 100 zł. Zarówno ona, jak i pozostający z nią w gospodarstwie domowym narzeczony, uzyskują dochód, który wynosi w sumie około 3.500 zł miesięcznie i przewyższa kwotę wykazanych obciążeń budżetu domowego o około 450 zł. W tych okolicznościach nie ma podstaw, aby twierdzić, że wygospodarowanie 150 zł na wpis od skargi kasacyjnej, spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania skarżącej i jej narzeczonego. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 i art. 258 § 2 pkt 7 ppsa, należało orzec jak w postanowieniu.